ไบเดนหารือสีจิ้นผิง 2 ชั่วโมง ชี้ผลลัพธ์หากจีนช่วยรัสเซียโจมตียูเครน

การโทรศัพท์พูดคุยระหว่างสองผู้นำเกิดขึ้นเนื่องจากสหรัฐฯกังวลว่าจีนอาจช่วยรัสเซียในการบุกยูเครน

วันที่ 19 มีนาคม 2565 อัลจาซีราห์รายงานว่า ภายหลังการพูดคุยผ่านวิดีโอคอลของผู้นำทั้งสอง ทำเนียบขาวเผยว่า “โจ ไบเดน” ประธานาธิบดีสหรัฐฯได้แจ้งต่อ “สี จิ้นผิง” ประธานาธิบดีจีน ถึงผลกระทบและผลที่จะตามมา หากจีนให้ความช่วยเหลือด้านวัตถุต่อรัสเซียเพื่อไปทำสงครามกับยูเครน

การหารือเมื่อคืนวันศุกร์ ซึ่งสหรัฐฯระบุว่าใช้เวลาไม่ถึงสองชั่วโมง เกิดขึ้นหลังจากผู้นำทั้งสองเคยจัดการประชุมเสมือนจริงร่วมกันเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา

สหรัฐฯขู่คว่ำบาตร

“ไบเดนได้อธิบายถึงความซับซ้อนและผลที่จะตามมา หากจีนให้ความช่วยเหลือด้านวัตถุต่อรัสเซีย ที่กำลังเดินหน้าโจมตีเมืองและพลเมืองชาวยูเครน ซึ่งเป็นสิ่งที่สหรัฐฯ รวมถึงทั่วโลกกำลังจับตา” ทำเนียบขาวระบุในแถลงการณ์ อย่างไรก็ตาม ทำเนียบขาวไม่ได้ให้รายละเอียดว่าผลที่จะตามมานั้นคืออะไร

เมื่อถูกถามว่า จีนซึ่งเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ที่สุดของโลกจะเผชิญกับภาษีการค้าหรือการคว่ำบาตรหรือไม่ “เจน ซากี” โฆษกทำเนียบขาวตอบว่า “การคว่ำบาตรจะเป็นหนึ่งในเครื่องมือแน่นอน”

เธอกล่าวอีกว่า ไบเดนสื่อสารว่าจีนจะต้องเผชิญกับผลลัพธ์ที่ตามมา ไม่เฉพาะจากสหรัฐฯเท่านั้น แต่รวมถึงทั่วโลกด้วย

“ประธานาธิบดีสหรัฐฯไม่ได้ร้องขอเรื่องที่เฉพาะเจาะจงจากจีน ฉันคิดว่ามุมมองของเราคือจีนจะตัดสินใจด้วยตัวเอง”

การหารือของทั้งคู่เกิดขึ้นเนื่องจากสหรัฐฯมีความกังวลเพิ่มขึ้นว่า จีนอาจเข้ามาช่วยเหลือรัสเซีย ไม่ว่าจะด้วยการมอบยุทโธปกรณ์ทางทหารหรือเพิกเฉยต่อการคว่ำบาตรของชาติตะวันตก ระหว่างที่สถานการณ์ในยูเครนโหดร้ายมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งนี้ การหารือดังกล่าวยังนับเป็นการทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯกับจีนด้วย

เมื่อช่วงเช้าวันศุกร์ สถานีโทรทัศน์ซีซีทีวีของทางการจีนรายงานว่า สีจะพยายามบอกกับไบเดนว่า ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐต่อรัฐไม่สามารถเข้าสู่ขั้นของการสู้รบทางทหารได้ เขายังกล่าวด้วยว่า สันติภาพและความมั่นคงเป็นสมบัติอันล้ำค่าที่สุดของประชาคมระหว่างประเทศ

ก่อนการพูดคุยแลกเปลี่ยนเมื่อวันศุกร์ “แอนโทนี บลิงเคน” รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯกล่าวว่า ประธานาธิบดีสหรัฐฯจะชี้แจงต่อประธานาธิบดีจีนอย่างชัดเจนว่า จีนจะต้องรับผิดชอบ หากสนับสนุนการรุกรานของรัสเซีย และสหรัฐฯจะไม่ลังเลใจที่จะคิดบัญชี

เขากล่าวว่า ฝ่ายบริหารของสหรัฐฯกังวลว่าจีนกำลังพิจารณาช่วยเหลือรัสเซียโดยตรงด้วยยุทโธปกรณ์ทางทหารเพื่อใช้ในยูเครน ซึ่งเป็นสิ่งที่จีนปฏิเสธ แม้จะมีรายงานว่ารัสเซียได้ยื่นคำขออย่างเป็นทางการไปแล้ว

จีนอยากสงครามยุติ ไม่โทษรัสเซีย

ในส่วนของจีนนั้น ยังคงรักษาความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิดทั้งกับยูเครนและรัสเซีย อีกทั้งยังเน้นย้ำถึงอำนาจอธิปไตยของยูเครน แต่จีนเลี่ยงที่จะประณามรัสเซียโดยตรง

อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่จีนยังยืนกรานว่ารัสเซียมีข้อกังวลด้านความปลอดภัยที่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไข รวมถึงยังสะท้อนกรณีที่รัสเซียอ้างว่าสหรัฐฯแอบทำงานเกี่ยวกับอาวุธชีวภาพในยูเครน ซึ่งเป็นข้ออ้างที่สหรัฐฯและสหประชาชาติปฏิเสธ

กระทรวงการต่างประเทศจีนเผยว่า สีได้บอกกับไบเดนว่าสงครามในยูเครนจำเป็นต้องยุติโดยเร็วที่สุด พร้อมเรียกร้องให้ชาติพันธมิตรนาโตจัดการหาเจรจากับรัสเซีย อย่างไรก็ตาม สีไม่ได้กล่าวโทษรัสเซียเรื่องการบุกยูเครน

“สิ่งสำคัญที่สุดในตอนนี้คือการเดินหน้าเจรจา และหลีกเลี่ยงการบาดเจ็บล้มตายของพลเรือน ป้องกันวิกฤตด้านมนุษยธรรม ยุติการต่อสู้ และยุติสงครามโดยเร็วที่สุด” สีกล่าว

สียังสนับสนุนให้รัสเซียกับยูเครนเจรจากัน และชี้ว่าสหรัฐฯกับนาโตควรดำเนินการเจรจากับรัสเซียเพื่อแก้ข้อกังวลด้านความมั่นคงของทั้งรัสเซียและยูเครน

“วิกฤตยูเครนเป็นสิ่งที่เราไม่อยากเห็น” สีกล่าว พร้อมกับเตือนเรื่องการคว่ำบาตร

“การใช้มาตรการคว่ำบาตรอย่างถ้วนหน้าและไม่เลือกปฏิบัติจะทำให้ประชาชนต้องทนทุกข์ หากมีการคว่ำบาตรที่รุนแรงขึ้นอีก อาจก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ร้ายแรงต่อเศรษฐกิจและการค้า การเงิน พลังงาน อาหาร และระบบซัพพลายเชนของโลก ทำลายเศรษฐกิจโลกที่ย่ำแย่อยู่แล้ว และก่อให้เกิดความสูญเสียที่ไม่อาจเอาคืนมาได้”

ซีเอ็นเอ็นรายงานว่า ไบเดนวางแผนที่จะหารือเกี่ยวกับบทบาทของจีนกับผู้นำชาติตะวันตกคนอื่น ๆ ในการประชุมสุดยอดนาโต ซึ่งจะเกิดขึ้นในสัปดาห์หน้าที่กรุงบรัสเซลส์ของเบลเยียม

ผู้สื่อข่าวอัลจาซีราห์รายงานจากสหรัฐฯระบุว่า ชาติตะวันตก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหรัฐฯ มีความรู้สึกว่าจีนพยายามเล่นสองบทบาทในความขัดแย้งนี้

“ตะวันตกหวังว่าพวกเขาจะสามารถโน้มน้าวให้จีนใช้อำนาจทางเศรษฐกิจกดดันรัสเซีย ซึ่งก่อนหน้านี้ชาติตะวันตกได้พยายามแล้ว และนำมาสู่การหยุดยิง”

เมื่อจีนต้องเลือก

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา “เวนดี เชอร์แมน” รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ให้สัมภาษณ์สื่อโดยเรียกร้องให้สีบอกกับ “วลาดิมีร์ ปูติน” ประธานาธิบดีรัสเซียให้ยุติสงคราม ซึ่งเป็นการฆาตกรรมหมู่ในยูเครน

เธอยังให้สัมภาษณ์กับสื่ออีกสำนักด้วยว่า “จีนต้องยืนอยู่ในฝั่งที่ถูกต้องของประวัติศาสตร์ จำเป็นต้องทำให้แน่ใจว่า จะไม่มีการให้ความช่วยเหลือทางการเงินหรือด้วยวิธีการต่าง ๆ กับรัสเซีย ซึ่งถูกคว่ำบาตรจากตะวันตก”

“รอส เฟนกอล์ฟ” นักวิเคราะห์ด้านความเสี่ยงทางการเมืองของเอเชีย ให้สัมภาษณ์อัลจาซีราห์ว่า ในขณะที่จีนยังคงมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับเศรษฐกิจสหรัฐฯ และชาติตะวันตกอื่น ๆ แต่ยังคงไม่มีความชัดเจนว่าไบเดนจะใช้ผลประโยชน์เรื่องใดเพื่อต่อรองกับสี

“โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โปรดจำไว้ว่าสหรัฐฯต้องการให้จีนทำการค้ากับสหรัฐฯมากขึ้น และปฏิบัติตามเงื่อนไขข้อตกลงทางการค้าในระยะที่หนึ่ง นี่จึงเป็นการเรียกร้องที่ยากลำบากอย่างแท้จริงสำหรับไบเดน”

การหารือของไบเดนกับสียังเกิดขึ้นหลังจาก “เจค ซัลลิแวน” ที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ และ “หยาง เจียฉี” นักการทูตระดับสูงของจีน ได้หารือกันนานเจ็ดชั่วโมงที่กรุงโรม

“ไรอัน ฮาส” นักวิชาการสถาบันบรูกกิงส์ ซึ่งเป็นอดีตที่ปรึกษาด้านจีนของอดีตประธานาธิบดี “บารัก โอบามา” ให้สัมภาษณ์เอเอฟพีว่า จีนต้องจัดลำดับความสำคัญในความขัดแย้งนี้ ผลประโยชน์ของจีนและรัสเซียนั้นไม่สอดคล้องกัน ปูตินเป็นผู้วางเพลิงในระบบระหว่างประเทศ ขณะที่ประธานาธิบดีสีมองว่าตัวเองเป็นสถาปนิกในการสร้างและพัฒนาระบบระหว่างประเทศ”

“ประธานาธิบดีสีกำลังพยายามจัดลำดับความสำคัญการแข่งขันให้สมดุล เขาให้คุณค่าอย่างมากต่อการเป็นหุ้นส่วนระหว่างจีนกับรัสเซีย แต่ในเวลาเดียวกันเขาก็ไม่ต้องการบ่อนทำลายความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับตะวันตก”

สงครามในยูเครนเริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ เมื่อรัสเซียเปิดฉากโจมตีเต็มรูปแบบต่อประเทศเพื่อนบ้านแห่งนี้ การทิ้งระเบิดของรัสเซียได้คร่าชีวิตพลเรือนยูเครนหลายร้อยคน และทำให้หลายเมืองของยูเครนกลายเป็นซากปรักหักพัง ทั้งยังจุดชนวนให้เกิดวิกฤตด้านมนุษยธรรม เนื่องจากผู้คนหลายล้านคนต้องหนีออกนอกประเทศ