คณะกรรมการกระจายอำนาจท้องถิ่น เคาะชดเชย อปท. สูญเสียรายได้จัดเก็บภาษีที่ดิน-สิ่งปลูกสร้างปี 2566 วงเงิน 6,288 ล้าน กระทุ้งมหาดไทยชง ครม. จ่ายล่าช้า ปี 2563-64 กว่า 50,172 ล้าน เบ็ดเสร็จ 3 ปี 56,460 ล้าน
วันที่ 17 พฤศจิกายน 2566 รายงานข่าวจากทำเนียบรัฐบาลเปิดเผยว่า สืบเนื่องจากมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2565 เห็นชอบมาตรการโครงการของขวัญปีใหม่ พ.ศ. 2566 ให้แก่ประชาชน จึงตราพระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.) ลดภาษีสำหรับที่ดินและสิ่งปลูกสร้างบางประเภท (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2566 ลดภาษีในอัตรา 15% ของจำนวนภาษีที่คำนวณได้สำหรับการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของปีภาษี พ.ศ. 2566 ส่งผลให้ อปท.มีรายได้ไม่เพียงพอที่จะนำไปใช้ในการดูแลและจัดทำบริการสาธารณะและกิจกรรมสาธารณะ เพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ล่าสุดที่ประชุมคณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ก.ก.ถ.) ครั้งที่ 3/2566 ที่มีนายสมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ได้มีมติเห็นชอบเสนอให้ชดเชยรายได้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่ได้รับผลกระทบจากการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ลดลงในปีภาษี พ.ศ. 2566 เต็มจำนวน หรือ 6,288 ล้านบาท โดยให้กระทรวงมหาดไทยเสนอ ครม. และการขอตั้งงบประมาณจากเพื่อชดเชยรายได้ต่อไป
นอกจากนี้ให้สำนักงบประมาณพิจารณาชดเชยเงินภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับปีภาษี พ.ศ. 2563 และปีภาษี 2564 ในส่วนที่เหลือให้แก่ อปท.
รายงานข่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับการชดเชยในส่วนที่เหลือของปีภาษี พ.ศ. 2563 จำนวน 32,585 ล้านบาท อปท.ได้รับการจัดสรรงบประมาณส่วนหนึ่งไปแล้วดังนี้
1.ปีภาษี พ.ศ. 2563 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2564 เห็นชอบแปรญัตติงบประมาณเงินอุดหนุนของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) สำหรับชดเชยให้แก่เทศบาลตำบล และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) จำนวน 10,067 ล้านบาท
2.ครม.เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2565 เห็นชอบให้ อปท.แต่ละประเภทใช้จ่ายงบประมาณรายงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 งบฯกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เพื่อชดเชยรายได้ให้แก่กรุงเทพมหานคร (กทม.) จำนวน 1,245 ล้านบาท เมืองพัทยา จำนวน 37 ล้านบาท เทศบาลนคร 30 แห่ง จำนวน 332 ล้านบาท และเทศบาลเมือง 195 แห่ง จำนวน 354 ล้านบาท รวมจำนวนเงินชดเชย 1,970 ล้านบาท ยังเหลือยอดต้องชดเชยอีกประมาณ 17,846 ล้านบาท ทั้งนี้ ปีภาษี พ.ศ. 2564 จำนวน 32,326 ล้านบาท อปท.ยังไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณ
สำหรับไทม์ไลน์การขอชดเชยผลกระทบจากการสูญเสียรายได้จากการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ที่รัฐบาลใช้เป็นเหตุผลในเรื่องวิกฤตโรคระบาดโควิด-19 และเป็นของขวัญปีใหม่ให้กับประชาชน
- 12 มีนาคม 2562 พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
- 20 มกราคม 2563 พ.ร.ฎ.ลดภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯ ปี 63 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาลดภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างอัตราร้อยละ 90
- 13 สิงหาคม 2563 อนุเฉพาะกิจฯ ครั้งที่ 5/2563 มีมติ ขอชดเชยให้ อปท. ปี 2563 จำนวน 32,585 ล้านบาท
- 5 ตุลาคม 2563 ก.ก.ถ. ครั้งที่ 3/2563 มีมติให้เสนอ ครม.ชดเชยผลกระทบจากการบังคับใช้ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯ จากผลกระทบรายได้ที่ลดลง 3 ปี จำนวน 53,341 ล้านบาท
- 31 มกราคม 2564 พ.ร.ฎ.ลดภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯ ปี 64 (ฉบับที่ 2) ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ลดภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง อัตราร้อยละ 90
- 17 มิถุนายน 2564 ก.ก.ถ. ครั้งที่ 1/2564 มีมติให้เสนอ ครม.พิจารณางบฯกลางปี 2564 จำนวน 22,030 ล้านบาท ชดเชยรายได้ภาษีที่ดินฯ ให้ อปท.ที่ได้รับผลกระทบในปี 63 ให้แก่ กทม. เมืองพัทยา เทศบาลนคร และเทศบาลเมือง
- 2 กุมภาพันธ์ 2565 ก.ก.ถ. ครั้งที่ 1/2565 มีมติเสนอ ครม. ชดเชยภาษีที่ดินฯ ปี 63 ของ กทม. เมืองพัทยา เทศบาลนคร และเทศบาลเมือง วงเงิน 19,816 ล้านบาท
- 11 กรกฎาคม 2565 อนุเฉพาะกิจฯ ครั้งที่ 4/2565 มติเห็นชอบแนวทางการชดเชยปี 2564 สำหรับ อปท. ที่มีรายได้ภาษีที่ดินลดลง จำนวน 7,740 แห่ง จำนวน 32,326 ล้านบาท โดยมีแนวทางการชดเชย ดังนี้
1.ร้อยละ 10 ใช้ฐานคำนวณสัดส่วนข้อมูลประเมิน LPA ด้านที่ 3
2.ร้อยละ 10 ใช้ฐานคำนวณเงินสะสม 3 กรณี
2.1 อปท.ที่เงินสะสมติดลบ ได้ร้อยละ 100
2.2 อปท.ที่มีเงินสะสมน้อยกว่าภาษีที่ลดลง ชดเชยร้อยละ 95
2.3 อปท.ที่เงินสะสมมากกว่าภาษีที่ลดลง ชดเชยร้อยละ 90
3.ร้อยละ 80 ใช้ฐานคำนวณส่วนต่างระหว่างภาษีที่ดินที่จัดเก็บปี 64 เทียบกับ พ.ร.บ.ภาษีบำรุงท้องที่ ที่จัดเก็บปี 62
4.แหล่งที่มาของเงินงบประมาณ
4.1 งบแปรญัตติ ร่าง พ.ร.บ.รายจ่ายประจำปี 66 หรือปี 67 หรือปีต่อ ๆ ไป
4.2 งบฯกลางปี 65 หรือปี 66 หรือปีต่อ ๆ ไป
- 16 สิงหาคม 2565 ครม.มีมติเห็นชอบให้ อปท.แต่ละประเภทใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายปี 65 งบฯกลาง ชดเชยภาษีที่ดินให้แก่ กทม. เมืองพัทยา เทศบาลนคร เทศบาลเมือง (227 แห่ง) จำนวน 1,970 ล้านบาท
- 20 ธันวาคม 2565 ครม.เห็นชอบ พ.ร.ฎ.ลดภาษีที่ดินฯ ร้อยละ 15 ของจำนวนภาษีที่ดินฯที่จัดเก็บของปีงบประมาณ 66
- 21 มิถุนายน 2566 อนุเฉพาะกิจฯ ครั้งที่ 1/2566 มีมติให้ติดตามเงินชดเชยภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯปี 63 และปี 64 และขอให้เสนอชดเชยรายได้ของ อปท.ที่ได้รับผลกระทบจาก พ.ร.ฎ.ลดภาษีที่ดินฯร้อยละ 15 ปี 66 ซึ่งคาดว่าจะสูญเสียรายได้ 6,288 ล้านบาท
- 17 ตุลาคม 2566 ก.ก.ถ. ครั้งที่ 3/2566 มีมติให้ชดเชยรายได้ให้แก่ อปท.ที่ได้รับจากจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ของปีงบประมาณ 2566 ดังนี้
1.ชดเชยเต็มจำนวน 6,288 ล้านบาท โดยให้กระทรวงมหาดไทยเสนอ ครม.และขอตั้งงบประมาณเพื่อชดเชยรายได้ต่อไป
2.ให้สำนักงบประมาณชดเชยภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับปีภาษี พ.ศ. 2563 และ พ.ศ. 2564 ในส่วนที่เหลือให้แก่ อปท.