‘มานะ’ ปาดหน้าฝ่ายค้านซักฟอก เปิดโปง บ.รับเหมา ‘คู่สัญญา’ รัฐบาลสูงสุด

สัมภาษณ์พิเศษ โดย ปิยะ สารสุวรรณ

แม้รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เพิ่งบริหารราชการแผ่นดินเข้าเดือนที่ 6 แต่เพราะเป็น “รัฐบาลภาคต่อ” ในยุคคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่มีอำนาจพิเศษ-เบ็ดเสร็จ กุม 4 เสาอำนาจ ต่อเนื่อง-ยาวนานเกินครึ่งทศวรรษศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจครั้งแรกในชีวิตของ พล.อ.ประยุทธ์-พวก 5 รัฐมนตรี ครั้งแรกในรอบ 7 ปี ภายใต้กติกาประชาธิปไตย สงครามน้ำลาย 3 วัน 3 คืนจึงพูดกันไม่จบ 

“ประชาชาติธุรกิจ” ซักฟอกนอกสภากับ “ดร.มานะ นิมิตรมงคล” เลขาธิการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชั่น (ประเทศไทย) และกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ จี้จุดดับ-จุดตายรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์-พวก ทะลุไปถึงยุค คสช. ปมทุจริตคอร์รัปชั่น   

Q : คาดหวังการอภิปรายครั้งนี้ของฝ่ายค้านมากน้อยแค่ไหน

ถ้าเป็นเรื่องการกระทำความผิดของบุคคลในรัฐบาล หรือบุคคลแวดล้อมในคณะรัฐมนตรี (ครม.) เราอยากเห็นข้อมูลที่ชัดเจน ถ้าเป็นข้อมูลเชิงลึกส่งผล
ถึงการดำเนินคดี เราอยากฟัง 

Q : ฝ่ายค้านควรจะมีหมัดเด็ด-หมัดน็อกรัฐบาลเรื่องการทุจริต

ใช่ แม้จะไม่หมด แต่เป็นหลักฐานที่สมเหตุสมผล ไม่จำเป็นต้องเป็นโครงการหมื่นล้าน แม้เป็นเรื่องเล็กน้อย แต่เป็นเรื่องการใช้อำนาจไม่ถูกต้อง ถ้าสามารถเอาคนที่มีอำนาจทางการเมืองระดับสูงติดคุกได้จะได้รับการยอมรับ ยกย่อง เพื่อสร้างบรรทัดฐานความยุติธรรม ไม่ใช่ว่าเป็นคนของรัฐบาลแล้วแตะต้องไม่ได้

Q : เรื่องของการใช้อำนาจ การใช้ดุลพินิจพิสูจน์ยาก ไม่มีใบเสร็จ

ถ้าเป็นข้อมูลจริง นำไปสู่การสอบสวน เปิดโปงได้ รวบรวมข้อมูลไปดำเนินคดีได้

Q : กรณีแหวนแม่-นาฬิกาเพื่อนยังเป็นเรื่องสีเทา ๆ 

ในสายตาประชาชนไม่เทา การที่ข้าราชการหรือนักการเมืองมีทรัพย์สินดูผิดปกติ ไม่ใช่สิ่งที่ได้มาโดยถูกต้อง เมื่อชี้แจงกับประชาชนไม่สมเหตุสมผล ประชาชนคิดว่าเป็นการทุจริต ใช้อำนาจไม่ชอบธรรม การช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เป็นพวกพ้อง ปกปิด ตบตาประชาชน ทำไมองค์กรตรวจสอบทำอะไรไม่ได้ 

Q : การอภิปรายย้อนหลังไป 6 ปี ในยุค คสช.สมเหตุสมผลหรือไม่

อภิปรายได้ ถ้าเป็นโครงการขนาดใหญ่ ไม่ใช่ริเริ่ม หรือเห็นผลภายในระยะเวลาแค่ 6 เดือน แต่หลายเรื่องต่อเนื่องมาจากรัฐบาล คสช. ยิ่งตัวรัฐมนตรีที่คุมโปรเจ็กต์ คุมกฎระเบียบยังเป็นคนเดิมอยู่ ยิ่งจะต้องอภิปราย

Q : 6 ปีที่ผ่านมาทิ้งเบาะแส ร่องรอย ที่ทำให้มีพิรุธบ้างหรือไม่

เรื่องโรงกำจัดขยะของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ตัวรัฐมนตรีคนเดิม ผู้บริหาร กทม.คนเดิม และเป็นนโยบายต่อเนื่องมา ถ้าพรรคฝ่ายค้านมีข้อมูลที่เชื่อมโยงมาในอดีตก็ต้องรับฟัง 

Q : ชุดข้อมูลขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชั่นมีอะไรบ่งชี้ว่าเกิดการทุจริต

ถ้าเป็นการทุจริตโดยคนของรัฐบาล ยังไม่เห็น แต่คนตั้งข้อสงสัยการใช้อำนาจเป็นไปอย่างถูกต้อง มีธรรมาภิบาลหรือไม่ เช่น มติ ครม.เลื่อนยศเป็นกรณีพิเศษให้กับลูกผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติเป็นแบบอย่างการใช้ดุลพินิจทำลายกฎกติกา ข้อครหา เรื่องนโยบาย 6 เดือนยังเร็วเกินไปว่าผิดหรือถูก

Q : ถ้าให้อภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีได้ 1 คน จะอภิปรายใคร 

(คิดนาน) คงอภิปรายท่านนายกฯ เรื่องความจริงจังในการต่อสู้และเอาชนะคอร์รัปชั่น โดยไม่มีข้อยกเว้นให้กับใครหน้าไหน 5 เดือนทำไมท่านไม่พูดเรื่องการแก้ไขปัญหาทุจริต ต่างจากในช่วง คสช. ท่านพูดทุกสัปดาห์ โดยเฉพาะในช่วง 4 ปีแรก ในฐานะผู้บริหารประเทศมีหน้าที่ต้องแก้ปัญหาทุจริตด้วย

การโกงไม่ได้ลดน้อยลง แต่การต้านโกงขยับได้น้อยมาก คนที่มีอำนาจกลับท้อที่จะเอาชนะ ไปใส่ใจเรื่องอื่น ไปให้ความสำคัญกับการต่อสู้ทางการเมือง พวกพ้องที่กุมอำนาจเศรษฐกิจและการเมืองมากเกินไป กลายเป็นว่าท่านต้องไปละเลงโคลนกับพวกเขา

ถ้าเอาชนะเรื่องการคอร์รัปชั่นได้จะได้ใจประชาชน ประชาชนจะเป็นกำลังสนับสนุน ประชาชนอยากได้รัฐบาลมือสะอาดมานานแล้ว และตั้งใจทำงาน ประชาชนจะเป็นกำแพงเหล็กหนุนหลังให้ท่านเอาชนะอุปสรรคทาง
การเมือง

Q : ตอนนี้ พล.อ.ประยุทธ์เปรอะโคลนแล้วหรือยัง

ท่านก็ยืนในสภาพนั้น แต่ไม่รู้ว่าคนรักหรือคนเกลียดมากกว่ากัน

Q : สถานการณ์การทุจริตในยุค คสช.กับในปัจจุบันมีแนวโน้มดีขึ้นหรือแย่ลง

แย่ลงในเรื่องการกระทำความผิด 

Q : ทำไมไม่เห็นการดำเนินคดีใหญ่ ๆ 

ถูก แต่ไม่มีใครเชื่อว่าช่วงนี้ไม่โกง เพราะกลไกไม่ทำงานหรือไม่ หรือกลุ่มคนโกงรวมตัวกันได้เหนียวแน่น ทำอะไรรัดกุม ปิดลับ มีการช่วยเหลือกันมากขึ้น 

Q : เพราะระบบตรวจสอบถูกแทรกแซงจากอำนาจรัฐ

ถ้ามองในเรื่องของความเป็นจริง คนยังเข้าใจว่า ในช่วงหลังกระบวนการทุจริตเชื่อมโยงอำนาจทางการเมืองทั้งระดับประเทศและระดับท้องถิ่น ทำให้มีการปกปิด ช่วยเหลือกันมากขึ้น 

วงจรการทุจริตไม่ต่างจากในอดีต แต่หลายปีที่ผ่านมามีกลุ่มธุรกิจ กลุ่มทุนขนาดใหญ่ไม่กี่กลุ่มไปยึดกุมผลประโยชน์ขนาดใหญ่ ไปได้โครงการขนาดใหญ่ของรัฐ หรือรัฐบาลออกนโยบายไปเอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มทุนขนาดใหญ่ได้

ลองเปิดเว็บไซต์ “ภาษีไปไหน” ไปตั้งคำถามในโหมดจัดซื้อจัดจ้างว่า “บริษัทที่ได้สัญญามากที่สุด” จะเห็นบริษัทที่ได้โครงการรับเหมาขนาดใหญ่ของรัฐบาลมากที่สุด แปลว่า ทำไมเมื่อพรรคนี้มีบทบาททางการเมืองสูง จึงกลายมาเป็นผู้รับเหมาก่อสร้างอันดับ 1 ของรัฐบาล 

Q : คำจำกัดความของรูปแบบการทุจริตในปัจจุบัน 

ทุนใหญ่และทหารการเมือง เมื่อทหารใหญ่เมื่อ 6 ปีที่แล้วเริ่มแปลงสภาพเป็นทหารเกษียณ เข้ามาผูกพันกับ
ทุนใหญ่ เครือข่ายมากขึ้น ใหญ่ขึ้น

Q : เครือข่ายแพ็กกันแน่นกว่าในยุคทักษิณ

ยุคทักษิณ กลุ่มทุนที่เข้ามาแสวงหาผลประโยชน์ คือ กลุ่มทุนจริง ๆ แต่ปัจจุบันเป็นความผูกพันระหว่างทุนใหญ่บวกกลุ่มทหาร ทำให้มีอำนาจในการครอบงำมากกว่า ผลประโยชน์กระจุกตัว 

ยุคนี้ด้วยอำนาจสูงทำให้ร่วมกันกำหนดนโยบาย ทิศทางของนโยบายถูกชี้มาจากกลุ่มทุนใหญ่ และกลุ่มทหารใหญ่ที่กุมอำนาจรัฐก็ทุบเปรี้ยงและข้าราชการก็เข้ามาตอบสนอง 

Q : กลโกงในโครงการขนาดใหญ่ในยุคกลุ่มทุนใหญ่กับทหารการเมือง

กลุ่มทุนใหญ่บริษัทหนึ่งไปบงการ วางแผนโครงการอีอีซีทั้งโปรเจ็กต์ หรือโครงการรัฐร่วมลงทุนเอกชน (PPP) 5-6 ปีที่ผ่านมาเฉลี่ยต่อปี 13 โปรเจ็กต์ ถ้าสามารถคุมตรงนี้ได้ จัดสรรผลประโยชน์ได้ ผู้รับเหมาบิ๊ก 5 ในเมืองไทย เส้นนี้ใครเอา ๆ แต่การจัดสรรในช่วง 2 ปีหลังไม่ลงตัว เพราะมีจีน ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกาเข้ามาแทรก

Q : ยุคกลุ่มทุนใหญ่บวกทหารการเมืองจับไม่ได้ไล่ไม่ทัน

จับไม่ยากหรอก แต่ความกลัวทำให้คนไม่พูด อำนาจมาก สามารถแพ็กข้าราชการและกลุ่มทุน ทำให้ข้อมูลไม่กระจาย และเทคนิคใหม่ ๆ เช่น กระทรวงมหาดไทย น้อยมากที่จะได้ยินเรื่องคดีที่เกี่ยวกับการทุจริต คำว่าเทคนิคใหม่ ข้างบนโยนเงินลงไปข้างล่าง ข้างล่างไปกินตามโต๊ะเสมียน โต๊ะปลัดอำเภอ แล้วค่อยส่งกลับขึ้นมา จะเอาหลักฐานมาจากไหน เพราะกระจายไประดับอำเภอ ตำบล 

Q : เพราะอะไรถึงเงียบผิดปกติ 

การจัดแถว คุมแถวได้ดีมาก ทุกคนไปทำงานมา ถ้าใครพลาด ทุกคนยอมตาย จึงไม่มีการแฉเกิดขึ้น ตอนนี้ปึ้กมากแต่การสะสมข้อมูลเชิงลบและความไม่พอใจมองข้ามไม่ได้ การปฏิเสธ การไม่ให้ความร่วมมือจะเกิดขึ้น อาจจะไม่มีการออกมาประท้วง ปิดถนน แต่ความร่วมมือพัฒนาประเทศจะถูกปฏิเสธ ถูกตั้งคำถาม ไม่ว่ารัฐบาลจะทำอะไรออกมา

ถ้ารัฐบาลทำให้ประชาชนเชื่อมั่นได้ว่า เป็นการใส่ร้าย ความเข้าใจผิด อย่างน้อยตัวนายกรัฐมนตรีเองมีความตั้งใจที่จะแก้ปัญหา ความร่วมมือจะมี ส่วนเรื่องพฤติกรรมสีเทา ๆ ของรัฐมนตรีบางคน ประชาชนจะแยกแยะได้ ว่าเป็นรัฐมนตรี หรือ ส.ส.ของพรรคนั้นพรรคนี้  

Q : เป็นเรื่องของพรรคการเมือง

ตอนนี้ไปบอกว่านายกรัฐมนตรีไม่สังกัดพรรคการเมืองไม่มีคนเชื่อหรอก สายตาของคนทั่วไป นายกรัฐมนตรีก็คือพรรคพลังประชารัฐในทางพฤตินัย 

Q : แต่ที่ผ่านมาไม่เคยเห็น พล.อ.ประยุทธ์ ปลดรัฐมนตรีที่มีเรื่องสีเทา ๆ ออก

ใช่ เราไม่เห็นเลย 

Q : แล้วจะฝากความหวังไว้ที่ตัวหัวหน้ารัฐบาลได้มากน้อยแค่ไหน

ประเทศไทยอยู่ในช่วงความยากลำบากทางเศรษฐกิจ มรสุมหลายเรื่อง หลายคนสนับสนุนรัฐบาล ไม่อยากให้การเมืองเป๋ไป อยากให้รัฐบาลมั่นคง แต่ถ้ายังไม่เข้มงวด ไม่ลงโทษนักการเมืองหรือคนในสังกัดซีกรัฐบาลที่มีพฤติกรรมไม่โปร่งใส ไม่สง่างาม จะส่งผลลบต่อรัฐบาล

Q : การปรับ ครม.จะเรียกความเชื่อมั่นและสร้างภาพลักษณ์ได้หรือไม่ 

การปรับ ครม.เป็นเรื่องจำเป็นตามช่วงเวลา เช่น เพราะเรื่องความสามารถ เรื่องการทุจริต มีพฤติกรรมไม่เป็นที่ยอมรับของประชาชน 

Q : มีเสียงจากเอกชนว่าในยุครัฐบาลนักการเมืองจ่ายหนัก-จ่ายหลายทาง

ไม่เคยได้ยิน แต่ที่ได้ยิน คือ พวกใครพวกมัน ต่างมีเจ้าของที่จองอยู่แล้ว สายใครสายใคร ใครเป็นคนเขียนโครงการ 

Q : 6 ปีที่ผ่านมาทำไมองค์กรตรวจสอบ

ถึงง่อยเปลี้ยเสียขาเพราะระบบราชการไม่ถูกแก้ไข หน่วยงานตรวจสอบทำงานยาก ไม่ปฏิเสธเรื่องการแทรกแซง กดดัน แต่ปัญหาใหญ่ คือ ระบบราชการ ระบบอุปถัมภ์ การช่วยเหลือพวกพ้องยังมีพลัง เครื่องมือมีพอแล้ว เหลือแต่การเอาจริงเอาจัง