เคมีบำบัดรักษามะเร็ง น่ากลัวจริงหรือ

คอลัมน์ : สุขภาพดีกับรามาฯ
ผู้เขียน : อ.พญ.ธีรดา ศิริปุณย์ สาขาวิชามะเร็งวิทยา 
ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

มะเร็ง โรคร้ายที่คร่าชีวิตคนไทยมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง หลายคนคงเคยได้ยินเรื่องการรักษาด้วยเคมีบำบัดกันมาบ้าง แต่มักจะนึกถึงผลข้างเคียงที่น่ากลัว รวมถึงความเชื่อที่แชร์ต่อกันมา วันนี้มาหาคำตอบกันว่า เคมีบำบัดรักษามะเร็ง น่ากลัวจริงไหม และความเชื่อที่แชร์กัน เรื่องไหนจริงหรือเท็จ

เคมีบำบัด คือ การให้ยาที่เป็นเคมีเพื่อหยุดยั้งหรือทำลายวงจรเซลล์มะเร็ง ซึ่งเป็นเซลล์ที่มีความสามารถในการแบ่งตัวมากกว่าเซลล์ทั่วไป ปัจจุบันเคมีบำบัดเป็นยาที่มีประสิทธิภาพดี และใช้ในการรักษามะเร็งแทบทุกชนิด

เคมีบำบัดใช้รักษาผู้ป่วยมะเร็งได้เกือบทุกชนิด มีมะเร็งเพียงไม่กี่ชนิดที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยวิธีนี้ อย่างไรก็ตาม เมื่อแพทย์ให้การรักษาด้วยเคมีบำบัดจะขึ้นอยู่กับเป้าหมายในการรักษาเป็นสำคัญ ในผู้ป่วยที่มะเร็งแพร่กระจาย การใช้เคมีบำบัดถือเป็นยาหลักในการรักษาเพื่อไม่ให้โรคแพร่กระจาย และทำให้ก้อนมะเร็งยุบลง ส่วนในผู้ป่วยระยะเริ่มต้น เคมีบำบัดจะช่วยเสริมการรักษาเฉพาะที่ เช่น แพทย์อาจให้เคมีบำบัดก่อนหรือหลังผ่าตัด เพื่อเสริมประสิทธิภาพการรักษาให้ดีขึ้น

ผลข้างเคียงของยาเคมีบำบัดอาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ขึ้นอยู่กับสูตรของยา โดยทั่วไปอาจทำให้อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน ผู้ป่วยบางรายอาจมีเม็ดเลือดต่ำลง ยาบางสูตรอาจทำให้ผมร่วง ท้องเสีย หรือเกิดอาการชาได้

คำแนะนำในการดูแลสุขภาพ หลังรักษาด้วยเคมีบำบัด คือ กินอาหารครบ 5 หมู่, เลือกกินอาหารสุก สะอาด ปลอดภัย, ไม่กินอาหารจำพวกสมุนไพร อาหารเสริม ยาต้ม ยาชุด หากจะใช้ยาเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์, พักผ่อนให้เพียงพอ ดูแลสุขภาพกายและจิตใจให้แข็งแรง

การให้ยาเคมีบำบัดไม่ใช่เรื่องน่ากลัว หากผู้ป่วยและคนดูแลมีความรู้ความเข้าใจ เหนือสิ่งอื่นใดการดูแลสุขภาพกายและจิตใจให้แข็งแรง ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถสู้กับโรค และรับมือกับผลข้างเคียงได้ดีมากยิ่งขึ้น