‘หมอลำ’ อีสานซอฟต์พาวเวอร์ วิจัยไทยผลักดันสู่เวทีสากลโลก

งาน อว.แฟร์ 2568 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ปีนี้มีความน่าสนใจมาก เมื่อหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) โหมจัดกิจกรรมใหญ่ เปิดตัวโครงการ “Morlum : Esarn Soft Power to Global” อย่างเป็นทางการ

นอกจากบูทนิทรรศการแล้ว คอนเซ็ปต์และความมุ่งมั่นของงานต่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะความพยายามในการผลักดันให้ “หมอลำ” ซึ่งเป็นการแสดงด้านความบันเทิงพื้นฐานของประชากรภาคอีสานได้รับการยกระดับสู่เวทีโลก

ทำให้งานนี้มีผู้บริหารจากภาครัฐ ภาควิชาการและเอกชน สนใจเข้าร่วมงานอย่างคับคั่ง ท่ามกลางบรรยากาศคึกคักจากประชาชนทั่วไปที่ให้ความสนใจตลอดช่วงกิจกรรมเช่นกัน

“ศวัส สังขนันท์” รักษาการแทน ผู้อำนวยการ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) เปิดเผยว่า หมอลำไม่ได้เป็นเพียงแค่การแสดงพื้นบ้าน แต่คือขุมทรัพย์ทางวัฒนธรรมที่เปี่ยมด้วยศักยภาพ และพร้อมที่จะก้าวสู่เวทีระดับโลก

นี่จึงเป็นภารกิจสำคัญในการนำงานวิจัยเข้ามาต่อยอดและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับศิลปวัฒนธรรมไทยอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ทุกคนได้สัมผัสและตระหนักว่า นวัตกรรมจากวิถีไทยนั้นมีพลังมหาศาล

โครงการนี้จึงไม่ใช่เพียงแค่การแสดงศิลปวัฒนธรรม หากแต่เป็นการวางรากฐานเชิงระบบ เพื่อผลักดันหมอลำให้กลายเป็นหนึ่งใน Soft Power ที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทย บพข.มุ่งมั่นที่จะสนับสนุนทุนวิจัยและความร่วมมือทุกภาคส่วน เพื่อให้ทุนทางวัฒนธรรมของเราถูกต่อยอดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม และพร้อมจะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับประเทศอย่างยั่งยืน

พิธีเปิดเริ่มต้นด้วยการแสดงโปงลางบรรเลงบทเพลงเทิดพระเกียรติแม่ของแผ่นดิน ก่อนเข้าสู่ช่วงการเปิดตัวโครงการ “Morlum : Esarn Soft Power to Global” อย่างเป็นทางการ พร้อมฉายวิดีทัศน์แนะนำบทบาทของ บพข. ในการสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และยกระดับศิลปะหมอลำในฐานะทรัพย์สินทางวัฒนธรรมของชาติ ผ่านกระบวนการวิจัยและบ่มเพาะศิลปิน พร้อมการแสดงหมอลำประกอบแสง สี เสียง

และยังมีกิจกรรมที่หลากหลาย อาทิ การแสดง Orchestra อีสาน ที่ผสมผสานเครื่องดนตรีพื้นบ้านกับดนตรีสากลอย่างกลมกลืน, เวทีเสวนา โดยมีตัวแทนจากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ภาคเอกชน และนักวิจัย พร้อม VTR สะท้อนมุมมองของชาวต่างชาติที่มีต่อหมอลำ พูดคุยในหัวข้อ “หมอลำก้าวสู่ Soft Power ทั้งในระดับประเทศและสากล”

นอกจากนี้ ยังมีการแสดงหมอลำขนานแท้จากคณะเสียงอิสาน และกิจกรรมแจกของที่ระลึกภายใต้แนวคิด “หมอลำรักษ์โลก” ซึ่งผลิตจากขวดพลาสติกรีไซเคิล

บพข.ได้โชว์นวัตกรรมจากวิถีไทยใน 5 โซนสำคัญ สะท้อนแนวคิด “ภูมิปัญญา 5.0” เริ่มตั้งแต่ โซน PMUC Space & Information ที่จัดแสดงภารกิจสำคัญขององค์กร, โซนกีฬาไทยและความเชื่อ (Thai Martial Art & Belief) ที่นำเสนอมวยไทยเวิร์ส และเกม Mythophobia ที่ใช้เทคโนโลยี Metaverse, โซนดนตรีและศิลปะไทย (Music & Art Entertainment) ที่ผสานดนตรีบำบัดกับภูมิปัญญาอีสาน

โซนอาหารและสมุนไพรไทย (Meta Super Market) ที่รวบรวมผลิตภัณฑ์นวัตกรรม เช่น โปรตีนจิ้งหรีด, สุราพื้นบ้าน ไปจนถึงปากกาทดสอบกลิ่น และปิดท้ายด้วย โซนคมนาคมไทย (City Transportation) ที่จำลองตู้โดยสารรถไฟเพื่อแสดงนวัตกรรมยานยนต์ไทยทำแห่งอนาคต

นอกจากนี้ ยังได้มีการจัดงาน “IDE Day 2025 : Innovation Exchange” เพื่อแสดงพลังความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน นักวิจัย และผู้ประกอบการ ในการเปลี่ยนทุนวิจัยให้เป็นกลไกระดับประเทศที่สร้างความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืน

โดยมี ผศ.ดร.พูลศักดิ์ โกษียาภรณ์ รองผู้อำนวยการ สกสว. ได้กล่าวย้ำถึงความสำคัญของการสร้างกลไกเชื่อมโยงระหว่างทุน กลไก และตลาด เพื่อให้ธุรกิจเติบโตอย่างมียุทธศาสตร์ และตอบโจทย์เศรษฐกิจและสังคมได้จริง

บพข.ในฐานะผู้ขับเคลื่อนแผนงาน Innovation Driven Enterprises (IDEs) ใช้บทบาท Sandbox ระดับประเทศในการทดลองกลไกเชิงระบบ เพื่อช่วยให้บริษัทไทยปรับโครงสร้างองค์กร สร้างขีดความสามารถใหม่ และต่อยอดสู่การแข่งขันระดับสากล โดยในช่วง 2 ปีแรก แผนงาน IDEs ได้สร้างเครือข่ายความร่วมมือ 3 ฝ่าย คือ บริษัท ME/LE หน่วยงานตัวกลาง (IM) และที่ปรึกษาเชิงลึก (IBDS)

ส่งผลให้มีบริษัท 230 แห่งเริ่มเปลี่ยนผ่านสู่ธุรกิจฐานนวัตกรรม, 5 บริษัทก้าวสู่รายได้พันล้านบาท, 37 หน่วยงานตัวกลางทั่วประเทศนำกลยุทธ์นวัตกรรมขับเคลื่อนธุรกิจ และมีทีมที่ปรึกษา IBDS กว่า 100 ทีมลงพื้นที่ช่วยเหลือเชิงลึกอย่างต่อเนื่อง