‘โรคหลอดเลือดสมองอุดตัน’ รู้ทันสัญญาณเตือน ป้องกันก่อนเกิดอัมพาต

บทความโดย : แพทย์หญิง พิมลพรรณ วิเสสสาระกูล
แพทย์ผู้ชำนาญการด้านอายุรแพทย์ระบบประสาทและสมอง

โรคหลอดเลือดสมองอุดตัน (Stroke) คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง เนื่องจากการอุดตันของหลอดเลือด ส่งผลให้สมองบางส่วนขาดออกซิเจนและสารอาหารอย่างเฉียบพลัน ส่งผลให้เซลล์สมองเสียหายหรือทำงานผิดปกติ

โดยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันถือเป็นหนึ่งในโรคอันตรายที่เกิดขึ้นฉับพลัน เป็นสาเหตุหลักของโรคอัมพฤกษ์และอัมพาต มักพบร่วมกับโรคอื่น เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือในผู้ที่มีประวัติครอบครัวเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง เนื่องจากเป็นโรคที่เกิดขึ้นเฉียบพลัน

ควรหมั่นสังเกตอาการและความผิดปกติที่เกิดขึ้น จากสัญญาณดังนี้

• ตาพร่า มองภาพไม่ชัด
• ปวดศีรษะ บางรายอาจปวดรุนแรง
• เดินเซ ทรงตัวไม่ดี
• แขนขาอ่อนแรง
• หน้าเบี้ยวครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด
• คิดช้าลงหรือฟังไม่เข้าใจ ตอบสนองช้า

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง Stroke

• ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
• ผู้ป่วยโรคหัวใจ
• ผู้ป่วยโรคเบาหวาน
• ผู้มีไขมันในเลือดสูง
• การดื่มแอลกอฮอล์
• สูบบุหรี่

การรักษาโรค Stroke

ผู้ป่วยควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาทันที ภายใน 3 ชั่วโมงเมื่อเกิดอาการ ข้างต้น
โดยการรักษาเบื้องต้น จะต้องทำให้เลือดและออกซิเจนกลับมาเลี้ยงสมองให้เร็วที่สุด ด้วยยาละลายลิ่มเลือด (Thrombolysis)

สำหรับผู้ป่วยที่มาช้ากว่า 3 ชั่วโมงแต่ไม่เกิน 24 ชั่วโมง และแพทย์วินิจฉัยแล้วว่าเซลล์สมองยังไม่ตายจากการอุดตันของลิ่มเลือด ต้องใช้การใส่สายสวนหลอดเลือดสมอง
การป้องกันและลดความเสี่ยงการเกิด Stroke

ควบคุมปัจจัยเสี่ยง Stroke เช่น

• โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• เลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์

หลอดเลือดอุดตันสมองเป็นโรคร้ายแรงที่เกิดขึ้นได้ฉับพลัน และอาจร้ายแรงถึงชีวิตหากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงที และมีแนวโน้มพบในคนอายุน้อยมากขึ้น ผู้ป่วยควรตรวจสุขภาพและดูแลร่างกายเป็นประจำเพื่อลดความเสี่ยง