คลื่น AI กระทุ้งโลกโทรคมนาคม เร่งเครื่องเปิดใช้ 6G เชิงพาณิชย์ใน 5 ปี

Ericsson เผยยอดการใช้งาน 5G ทั่วโลกเบียดแซง 4G ในปีหน้า ขณะที่ยอดทราฟฟิก Uplink หนาแน่นกว่า Downlink 1.5 เท่า จากการใช้งาน AI-และคอนเทนต์ UGC ต้องเร่งเพิ่ม 5G SA เพื่อการเชื่อมต่อต่อเนื่อง อุตสาหกรรมกำลังสนใจ 6G กำหนดมาตรฐานได้ 2571 คาดให้บริการพาณิชย์ได้ในปี 2573

นายแอนเดอร์ส ริอัน ประธานบริษัท อีริคสัน ประเทศไทย เปิดเผยว่า ประเทศไทยกำลังก้าวสู่ยุคใหม่ของการบริโภคข้อมูล ซึ่งขับเคลื่อนผ่านแอปพลิเคชั่น AI การทำงานร่วมกันแบบเรียลไทม์ และคอนเทนต์ที่ผู้ใช้สร้างขึ้นเอง (User-Generated Content หรือ UGC) โดยปัจจัยเหล่านี้กำลังเร่งให้เกิดการเปลี่ยนผ่านไปสู่รูปแบบทราฟฟิกที่พึ่งพาการส่งข้อมูลแบบ Uplink อย่างมหาศาล ตามที่ระบุไว้ในรายงาน Ericsson Mobility Report ฉบับล่าสุดที่เผยให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในครั้งนี้ว่า เครือข่ายจำเป็นต้องวิวัฒนาการจากการเชื่อมต่อแบบ Best-Effort Connectivity ไปสู่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานอัจฉริยะ (Intelligent Infrastructure)

ที่ต้องสามารถรองรับการไหลเวียนของข้อมูลประสิทธิภาพสูงต่อเนื่อง การลงทุนต่อเนื่องในคลื่นความถี่ Mid-Band คุณภาพสูง

โดยเฉพาะในย่านความถี่ 3.5 GHz ควบคู่ไปกับการเร่งวางระบบ 5G Standalone (SA) มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะช่วยให้เกิดการเชื่อมต่อที่แตกต่างกัน หรือ Differentiated Connectivity ผ่านเทคโนโลยี Network Slicing

“เปิดโอกาสให้ผู้ให้บริการสามารถรับประกันประสิทธิภาพการใช้งานสำหรับแอปพลิเคชั่นเฉพาะด้าน และปลดล็อกโอกาสใหม่ ๆ ทั้งในกลุ่มบริการสำหรับผู้บริโภคและกลุ่มองค์กรธุรกิจในระบบเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วย AI ของประเทศไทย”

นอกจากนี้จุดเปลี่ยนของการใช้งานทราฟฟิกที่หนาแน่น จาก AI และแนวโน้ม 5G Standalone เพื่อตอบสนองบริการแบบ Differentiation Connectivity โครงข่ายที่รองรับในอนาคตจะต้องตัดผ่านคลื่นความถี่ที่ยังไม่ครอบคลุม ซึ่ง 6G ที่มีการเชื่อมต่อตัดผ่านความถี่ภาคพื้นและดาวเทียม

“ถ้า 5G คือถนนไฮเวย์ 4 เลน สำหรับเศรษฐกิจดิจิทัล 6G ก็คือการขยายถนนนั้นเป็น 6 เลน”

ความหนาแน่นของทราฟฟิก จากการใช้ AI และบริการ Uplink มหาศาล ส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมหันมาให้ความสำคัญกับเทคโนโลยี 6G มากขึ้น โดยเริ่มมีการหารือด้านข้อกำหนดมาตรฐานแล้ว

ซึ่งความคาดหวัง 6G ในระยะแรกนั้นครอบคลุมถึงการสนับสนุนระบบตรวจจับและการสื่อสารแบบบูรณาการ หรือ Integrated Sensing and Communication (ISAC), การผสานรวมระหว่างเครือข่ายภาคพื้นดินและเครือข่ายดาวเทียมเพื่อลดช่องว่างสัญญาณ และการมุ่งเน้นเรื่องประสิทธิภาพการใช้พลังงานอย่างจริงจัง ซึ่งทั้งหมดนี้จะขับเคลื่อนด้วย AI-Native 6G

คาดว่าข้อกำหนด 6G ที่ใช้งานได้จริงชุดแรกจะได้รับการสรุปแล้วเสร็จภายในสิ้นปี 2571 หรือช่วงต้นปี 2572 โดยคาดว่าบริการ 6G เชิงพาณิชย์แรกจะเปิดตัวตามมาในปี 2573 หรือในอีก 5 ปีข้างหน้า

โดยอัตราการใช้งานจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละภูมิภาคและประเทศ ทั้งนี้ คาดว่าสหรัฐอเมริกา จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และกลุ่มประเทศความร่วมมืออ่าวอาหรับ (GCC) จะเป็นกลุ่มแรก ๆ ที่เริ่มนำ 6G มาใช้งาน เช่นเดียวกับการเปิดตัว 5G ที่ผ่านมา

เมื่อถามว่า จากมุมมองของ อิริคสัน ประเทศไทย จะพร้อมปรับใช้ 6G เมื่อไหร่

นายเรียนกล่าวว่า ประเทศไทยจะไม่ใช่ First Adopter รายแรก ๆ เหมือนตอนที่ปรับใช้ 5G อาจจะตามหลังกลุ่มประเทศข้างต้น 2-3 ปี และว่าโอกาสที่จะมาถึงก่อนคือ การนำคลื่นความถี่ 3500MHz มาใช้งานในภาคอุตสาหกรรม ที่มียูสเคสและโอกาสทางธุรกิจสูงกว่า

เปิดแนวโน้มการใช้งาน 5G

ด้านนายเอริค เอคุดเดน ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยีและผู้จัดพิมพ์รายงาน EMR และของอีริคสัน กล่าวว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค Physical AI ที่กำลังจะมาถึงนี้ จะทำให้รูปแบบของทราฟฟิกเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง

“เราจะขยับจากโมเดลการประมวลผลแบบรวมศูนย์ในดาต้าเซ็นเตอร์ ไปสู่ระบบที่ใช้ AI Agents อัตโนมัติประมวลผลแบบกระจายศูนย์ ซึ่งฝังอยู่ในอุปกรณ์ภายในยานพาหนะและในเมือง ซึ่งการเชื่อมต่อผ่านเครือข่าย 5G เป็นหลัก ทำให้เครือข่ายมือถือในวันนี้ไม่ใช่แค่การให้บริการเชื่อมต่อทั่ว ๆ ไปอีกต่อไปแล้ว แต่กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานอัจฉริยะที่มีความสำคัญยิ่งเพื่อตอบสนองความต้องการของแอปพลิเคชั่นที่หลากหลาย”

ภาพสะท้อนส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงนี้เห็นได้จากการเติบโตต่อเนื่องของบริการเชิงพาณิชย์ใหม่ ๆ บนฐาน 5G Standalone Network Slicing และจำนวนผู้ให้บริการสื่อสารที่หันมาวางระบบนี้

“เราอยู่ในจุดเปลี่ยนสำคัญที่ 5G และระบบนิเวศทางเทคโนโลยีพร้อมปลดปล่อยคลื่นลูกใหม่ของการพัฒนานวัตกรรมในประเทศ โดย 5G Standalone และระบบอัตโนมัติที่ขับเคลื่อนด้วย AI จะทำหน้าที่เป็นรากฐานสำคัญสำหรับการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาเสริมศักยภาพการดำเนินงานขององค์กรธุรกิจในประเทศไทย”

พฤติกรรมผู้ใช้ที่เปลี่ยนไปยังสะท้อนให้เห็นสถิติด้านทราฟฟิกบนเครือข่ายตามรายงาน EMR ฉบับเดือนมิถุนายน 2569 เช่นกันในกลุ่มผู้ให้บริการด้านการสื่อสารส่วนใหญ่ พบว่าความคับคั่งของการ Uplink เติบโตรวดเร็วกว่า Downlink และในบางกรณีเติบโตเร็วกว่าเป็นอย่างมาก

โดยปัจจัยขับเคลื่อนหลักในปัจจุบันมาจากแอปพลิเคชั่น เพื่อใช้ในการสื่อสารและการทำงานร่วมกันบนสมาร์ทโฟน การแชร์คอนเทนต์ที่สร้างขึ้น (User Generated Content-UGC) และระบบจัดเก็บข้อมูลบนคลาวด์จากการวัดผลความคับคั่งบนเครือข่ายของอีริคสัน พบว่าผู้ให้บริการ 43 รายจาก 55 ราย มีอัตราการเติบโตของการ Uplink สูงกว่า Downlink โดยผู้ให้บริการ 17 รายมีความคับคั่งของ Uplink โตสูงกว่า Downlink ถึง 1.5 เท่า

ทั้งนี้โมเดลจำลองสถานการณ์ของอีริคสันยังชี้ว่าปริมาณการใช้งาน AI ที่เพิ่มเข้ามานั้น อาจส่งผลให้ความคับคั่งของการ Uplink ในปี 2574 สูงกว่าปี 2568 ถึง 3 เท่าตัว หรือมากกว่านั้น

ปริมาณการรับส่งข้อมูลบนเครือข่าย ทั้งในส่วนของโทรศัพท์เคลื่อนที่และ Fixed Wireless Access (FWA) ในไตรมาสแรกปี 2569 เติบโตขึ้น 22% ต่อปี เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2568 ซึ่งตัวเลขนี้สูงเกินกว่าที่คาดการณ์ไว้

โดยแรงขับเคลื่อนหลักมาจากการเติบโตที่ยังคงแข็งแกร่งในตลาดอินเดียและอเมริกาเหนือรายงานฉบับเดือนมิถุนายนนี้ ครอบคลุมช่วงเวลาคาดการณ์เดียวกันกับรายงานฉบับเดือนพฤศจิกายน 2568 (คือปี 2568-2574) แต่มีการปรับปรุงข้อมูลทางสถิติและการคาดการณ์เป็นปัจจุบันจากจำนวนผู้ใช้บริการ 5G รายใหม่ที่เพิ่มขึ้นถึง 162 ล้านรายทั่วโลก ในช่วงไตรมาสแรกปีนี้ ทำให้ยอดรวมทะลุหลัก 3 พันล้านราย โดยอยู่ที่ 3.1 พันล้านราย

คาดว่าภายในปีหน้าตัวเลขผู้ใช้งาน 5G จะแซงหน้าการใช้งาน 4G และคาดว่าภายในสิ้นปี 2574 จะยังเติบโตรวดเร็วต่อเนื่องสูงกว่าเท่าตัว (แตะ 6.4 พันล้านราย) และยอดผู้ใช้บริการ 5G ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และโอเชียเนียจะเพิ่มสูงถึง 670 ล้านราย ซึ่งคิดเป็นอัตราการเข้าถึงบริการ 5G เกินกว่า 50% ของจำนวนผู้ใช้งานมือถือทั้งหมดในภูมิภาคนี้ ปัจจุบันมีผู้ให้บริการด้านการสื่อสารราว 390 รายทั่วโลกที่เปิดให้บริการ 5G เชิงพาณิชย์แล้ว

โดยจำนวนนี้มีมากกว่า 90 รายเปิดให้บริการ 5G Standalone (SA) ณ สิ้นปี 2568 เครือข่าย 5G รองรับยอดทราฟฟิกดาต้าบนมือถือทั้งหมดในสัดส่วนสูงถึง 48% และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 85% ภายในสิ้นปี 2574

โดยภูมิภาคยุโรปตะวันตก อเมริกาเหนือ เอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ และกลุ่มประเทศความร่วมมืออ่าวอาหรับ (GCC) จะมีอัตราการใช้งาน 5G ใกล้เคียงหรือสูงกว่า 90% ภายในสิ้นปี 2574 สำหรับประเทศไทย ณ สิ้นปี 2568 มีจำนวนผู้ใช้บริการ 5G อยู่ที่ 33 ล้านราย คิดเป็น 36% ของยอดผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ทั้งหมดในประเทศ และคาดว่าภายในปี 2574 จะเติบโตก้าวกระโดดแตะ 93 ล้านราย ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 92% ของจำนวนผู้ใช้บริการมือถือทั้งหมดในไทย