กรมชลฯ กางแผน 7 นโยบาย 23 แนวทาง ยกระดับการบริหารจัดการน้ำทั่วประเทศ
การบริหารจัดการน้ำเป็นภารกิจสำคัญของกรมชลประทานที่ต้องเผชิญกับความท้าทายที่ซับซ้อนมากขึ้น ทั้งจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความต้องการใช้น้ำที่เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภค การเกษตร อุตสาหกรรม และรักษาสมดุลของระบบนิเวศ รวมไปถึงปัญหาการบริหารทรัพยากรน้ำให้สอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาที่ยั่งยืน
นายเดช เล็กวิชัย รองอธิบดีฝ่ายบำรุงรักษา กรมชลประทาน เปิดเผยถึงทิศทางการพัฒนาและการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน โดยยึดตาม 7 นโยบายหลักและ 23 แนวทาง ภายใต้นโยบาย RID UNITED “ร่วมกันสร้างความมั่นคงด้านน้ำอย่างยั่งยืน” ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการรับมือกับความท้าทายด้านน้ำและการบริหารจัดการน้ำในปัจจุบัน ครอบคลุมการขยายพื้นที่ชลประทาน การป้องกันภัยพิบัติ การบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ตลอดจนการส่งเสริมความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ได้แก่
- การเร่งรัดเพิ่มพื้นที่ชลประทานให้สมดุลกับปริมาณน้ำต้นทุน
กรมชลประทานตั้งเป้าขยายพื้นที่ชลประทานและพัฒนาแหล่งน้ำ เพื่อรองรับความต้องการใช้น้ำในภาคการเกษตร อุตสาหกรรม และชุมชน โดยให้ความสำคัญกับโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของกรมชลประทานที่มีกว่า 3,000 โครงการ พร้อมปรับปรุงระบบส่งน้ำและการกระจายน้ำให้มีประสิทธิภาพ รวมไปถึงการพัฒนาโครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุน เพื่อรองรับการเพิ่มพื้นที่ชลประทาน โดยเฉพาะโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริและในพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญ เช่น เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ตลอดจนการส่งเสริมการปลูกพืชใช้น้ำน้อยที่ให้ผลผลิตที่มากขึ้น
- การบริหารจัดการน้ำ ป้องกัน และบรรเทาภัยอันเกิดจากน้ำ บนพื้นฐานข้อมูลที่ชัดเจน
เพื่อรับมือกับปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น มีการจัดทำแผนปฏิบัติการเชิงพื้นที่ในลุ่มน้ำสำคัญ การประเมินความต้องการใช้น้ำล่วงหน้า พัฒนาการตรวจวัด การจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ นำเอาเทคโนโลยีหรือแบบจำลองทางอุทกวิทยามาสนับสนุนการคาดการณ์ปริมาณน้ำฝน-น้ำท่า เพื่อวิเคราะห์และวางแผนป้องกันล่วงหน้าสำหรับใช้เตือนภัย เพื่อลดผลกระทบจากอุทกภัย การวางแผนจัดสรรน้ำทั้งฤดูฝนและฤดูแล้งให้มีความแม่นยำและทันต่อเหตุการณ์ โดยยึดหลักตามมาตรการรับมือฤดูฝนและมาตรการรับมือฤดูแล้งที่กองอำนวยการน้ำแห่งชาติกำหนดอย่างเคร่งครัด
- การปฏิบัติการเชิงรุกเพื่อสร้างความเข้าใจที่ดีของทุกภาคส่วนต่องานชลประทาน
ให้ความสำคัญกับการสื่อสาร เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้ประชาชนและเกษตรกรเข้าใจถึงเรื่องการบริหารจัดการน้ำและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน และจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างโปร่งใส
- การปรับปรุงการเข้าถึงข้อมูลน้ำให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่ายและรวดเร็ว
พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เข้าถึงข้อมูลสถานการณ์น้ำได้ง่ายและรวดเร็ว เน้นการนำเสนอข้อมูลที่เข้าใจง่ายและทันสมัย
- การรวบรวมและจัดเก็บข้อมูลด้านน้ำอย่างเป็นระบบ
จัดตั้งศูนย์ข้อมูลน้ำ (RID Data Library Center) และพัฒนาฐานข้อมูลกลาง เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากทุกหน่วยงาน
- การพัฒนานวัตกรรมการทำงาน
ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือกับองค์กรทั้งในและต่างประเทศ เพื่อต่อยอดงานวิจัยหรือพัฒนางานตามภารกิจของกรมชลประทาน รวมไปถึงการนำเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น AI, IoT และโดรน มาช่วยบริหารจัดการ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้ดียิ่งขึ้น
- การส่งเสริมให้บุคลากรพัฒนาและต่อยอดองค์ความรู้ของตนเอง
ส่งเสริมกลุ่มกำลังคนคุณภาพให้นำความรู้มาสร้างนวัตกรรมให้กับกรมชลประทาน และสนับสนุนให้มีการฝึกอบรมทั้งในและต่างประเทศ เพื่อนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาปรับปรุงใช้กับภารกิจของกรมชลประทาน
นายเดชฯ ย้ำว่า สายงานบำรุงรักษา มุ่งเน้นพัฒนาระบบชลประทานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ตามวิสัยทัศน์ “กรมชลประทานเป็นองค์กรอัจฉริยะ ที่มุ่งสร้างความมั่นคงด้านน้ำ (Water Security) เพื่อเพิ่มคุณค่าการบริการ ภายในปี 2580” ซึ่งแนวทางทั้งหมดนี้ เพื่อรองรับความต้องการใช้น้ำของทุกภาคส่วน ลดผลกระทบจากภัยธรรมชาติ และช่วยเสริมสร้างความมั่นคงด้านน้ำ สนับสนุนการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน