เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
กรมบัญชีกลาง คลอด e-GP Open Data เปิดข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพิ่มความโปร่งใส
Finance กรมบัญชีกลาง คลอด e-GP Open Data เปิดข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพิ่มความโปร่งใส
เปิดประตูตลาดจีน ! หอการค้าไทยผนึก 2 พันธมิตร ดันสินค้าไทยขายหลัวซือวาน
Economic เปิดประตูตลาดจีน ! หอการค้าไทยผนึก 2 พันธมิตร ดันสินค้าไทยขายหลัวซือวาน
ทรัมป์ป๋าดัน NVIDIA เป็น National Champion ด้าน AI
Tech ทรัมป์ป๋าดัน NVIDIA เป็น National Champion ด้าน AI
จีนเปลี่ยนเกณฑ์ตรวจลำไยไทย เช็กทั้งเปลือก-เนื้อ ส่งออกสะดุด ราคาลด
Economic จีนเปลี่ยนเกณฑ์ตรวจลำไยไทย เช็กทั้งเปลือก-เนื้อ ส่งออกสะดุด ราคาลด
“ศุภจี” เร่งปิดดีล FTA ไทย-แคนาดาปี’70 ชวนลงทุนชิป-พลังงานสะอาด-ยา
Economic “ศุภจี” เร่งปิดดีล FTA ไทย-แคนาดาปี’70 ชวนลงทุนชิป-พลังงานสะอาด-ยา
สภาพัฒน์ปรับจีดีพี Q3 รับ MPI ใหม่โต 2.9% คาดทั้งปีแตะ 2.5% ปีหน้ายังขยายตัว 2.5%
Finance สภาพัฒน์ปรับจีดีพี Q3 รับ MPI ใหม่โต 2.9% คาดทั้งปีแตะ 2.5% ปีหน้ายังขยายตัว 2.5%
CGH ตั้ง “กมลวรรณ วิปุลากร” นั่ง CEO ควบ MD BEYOND รุกธุรกิจ Wellness
Finance CGH ตั้ง “กมลวรรณ วิปุลากร” นั่ง CEO ควบ MD BEYOND รุกธุรกิจ Wellness
ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,550 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,550 บาท
“เศรษฐา ทวีสิน-ทศ จิราธิวัฒน์” เปิดสูตรผู้นำบิ๊กธุรกิจ ยึด Cash Flow ฝ่าวิกฤต
Real Estate “เศรษฐา ทวีสิน-ทศ จิราธิวัฒน์” เปิดสูตรผู้นำบิ๊กธุรกิจ ยึด Cash Flow ฝ่าวิกฤต
FBI ตามล่า 8 ปี แฮกกอร์เกาหลีเหนือ ปล้นธนาคาร-ปล่อยไวรัส 150 ประเทศ
News FBI ตามล่า 8 ปี แฮกกอร์เกาหลีเหนือ ปล้นธนาคาร-ปล่อยไวรัส 150 ประเทศ
ดูทั้งหมด

แกะรอย 1 ปี สงครามยูเครน เศรษฐกิจรัสเซียอ่อนแอ แต่ยังไม่ล้ม

02 มี.ค. 2566 | 13:06น.
สงคราม ยูเครน
คอลัมน์ : ชีพจรเศรษฐกิจโลก
ผู้เขียน : ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์

เมื่อตอนที่กลุ่มพันธมิตรตะวันตกประกาศมาตรการแซงก์ชั่นรัสเซียระลอกแรก เพื่อลงโทษต่อการส่งกองทัพบุกยูเครน “บรูโน เลอ แมร์” รัฐมนตรีคลังฝรั่งเศส ทำนายอย่างมั่นใจว่า เศรษฐกิจรัสเซียต้อง “ล่มสลาย”

แม้การคาดการณ์ภายในของรัสเซียเองในเวลานั้น ก็ระบุชัดว่า ในปี 2022 เศรษฐกิจจะหดตัวลงอย่างรุนแรงกว่า 10% สูงสุดเป็นประวัติการณ์

เมื่อ “รอสสแตท” สำนักงานสถิติแห่งชาติของรัสเซียแถลงถึงตัวเลขจีดีพีของปี 2022 ที่ผ่านมาว่า ติดลบเพียง 2.1% ประธานาธิบดี “วลาดิมีร์ ปูติน” จึงหยิบมาอวดอ้างอย่างภาคภูมิใจ ขณะที่นักวิเคราะห์ พากันหาคำตอบว่า ทำไม มาตรการแซงก์ชั่น 9 ชุดถึงไม่ได้ผลมากอย่างที่ควรเป็น

คำตอบที่พอมองเห็นกันได้ก็คือ ปีที่ผ่านมาราคาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติพุ่งสูงมาก มากพอที่จะชดเชยปริมาณส่งออกที่ขาดหายไปราว ๆ 25% ของรัสเซียได้

คู่ค้าหลักเดิมของรัสเซียอย่างสหภาพยุโรป (อียู) ค่อย ๆ ลดการพึ่งพาก๊าซ จนสามารถลดการนำเข้าจากรัสเซียลงได้มากถึง 55% แต่รัสเซียก็สามารถหาผู้ซื้อรายใหม่ ๆ ทดแทนได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะรายใหญ่อย่างอินเดีย, ตุรกี และจีน

“อเล็กซานเดอร์ โนวัค” รองนายกรัฐมนตรีรัสเซียระบุว่า ก๊าซที่ส่งผ่านท่อก๊าซไซบีเรียเพิ่มขึ้นจากระดับก่อนสงครามถึง 48%

นักวิชาการบางคนชี้ให้เห็นว่า ในขณะที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจของหลายอุตสาหกรรมหดหายไป อุตสาหกรรมอาวุธในรัสเซียกลับพุ่งสูงขึ้นสวนทาง มีส่วนช่วยเพิ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจในประเทศได้ไม่น้อย บางสาขาของอุตสาหกรรมที่อยู่ภายใต้การดูแลของกองทัพในแถบเทือกเขายูราล ถึงกับปรับตัวเพิ่มกำลังการผลิตแบบต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงอีกด้วย

ปูตินอ้างว่า เกษตรกรรมของรัสเซียก็แข็งแกร่งเช่นเดียวกัน โดยระบุว่า เมื่อถึงสิ้นฤดูกาล (ในเดือนมิถุนายน 2023) รัสเซียจะส่งออกธัญพืชได้มากถึง 55-60 ล้านตัน

อุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซ, การเงิน, การค้า, เทคโนโลยี ได้รับผลกระทบจากการแซงก์ชั่นระลอกแล้วระลอกเล่า แต่ก็ดิ้นรนปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ได้มากขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งแต่การหาประเทศ “ตัวกลาง” ในการชำระเงินระหว่างประเทศ ทดแทนระบบสวิฟต์ ที่ถูกตัดขาดจากการแซงก์ชั่น

จนถึงการเลี่ยงไปนำเข้าสินค้าตะวันตกจากประเทศที่สาม อาทิ คีร์กีซสถาน, อาร์เมเนีย และจอร์เจีย ซึ่งแวดล้อมอยู่โดยรอบรัสเซีย และการผลักดันให้ผู้ผลิตในท้องถิ่นเข้ามาทำหน้าที่แทน “แบรนด์” จากต่างประเทศ อย่าง เป๊ปซี่ หรือ โคคา-โคลา เป็นต้น

อุตสาหกรรมการผลิตหลายประเภทต้องดิ้นรนประคองตัวให้อยู่รอดจากการแซงก์ชั่น หันไปหาชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ และผลิตในประเทศจีน ทดแทนชิ้นส่วนที่เคยนำเข้าจากยุโรปและไต้หวัน

การแซงก์ชั่นส่งผลกระทบต่อการนำเข้าชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์อย่างหนัก ทำให้อุตสาหกรรมที่พึ่งพาการนำเข้านี้ได้รับผลกระทบอย่างหนัก ตั้งแต่อุตสาหกรรมการบินและอุตสาหกรรมรถยนต์

ตัวเลขของสมาคมธุรกิจแห่งยุโรป (เออีบี) ระบุว่า ในปี 2022 ยอดขายรถยนต์ในรัสเซียหายไปถึงเกือบ 1 ล้านคัน เมื่อเทียบกับปี 2021 คิดเป็นสัดส่วนลดลงมากถึง 59% สะท้อนให้เห็นกำลังซื้อที่หดหายไป ซึ่งถูกซ้ำเติมด้วยภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งถึงระดับ 12% ตลอดทั้งปี

อกาธี เดมาเรส นักวิเคราะห์อาวุโสของ อีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนท์ ยูนิต ชี้ให้เห็นว่า รัสเซียเลิกเผยแพร่ดัชนีสำคัญบางตัวไป เช่น ตัวเลขการค้าระหว่างประเทศ อาจเป็นเพราะไม่ต้องการแสดงให้เห็นว่าการแซงก์ชั่นของตะวันตกได้ผล

ในขณะเดียวกัน เดวิด เทอร์ทรี อาจารย์ด้านรัฐศาสตร์ชาวฝรั่งเศสเชื่อว่า เหตุการณ์ที่จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจรัสเซียสูงมาก โดยเฉพาะในระยะยาว ก็คือการที่สงครามครั้งนี้ดึงเอาชายฉกรรจ์มากกว่า 300,000 คน ออกจากระบบเศรษฐกิจ เพื่อไปทำหน้าที่สู้รบ ในเวลาเดียวกันก็มีอีกหลายล้านคนที่ตัดสินใจหลบหนีออกนอกประเทศ เพื่อเลี่ยงไม่ให้ถูกเกณฑ์ไปรบ ในช่วง 12 เดือนนับตั้งแต่เกิดสงคราม

เพราะคนที่หนีการเกณฑ์ทหารออกนอกประเทศเหล่านี้ ส่วนใหญ่เป็นคนมีการศึกษาและมีฐานะทางเศรษฐกิจดี เทอร์ทรี เชื่อว่าผลกระทบจากกรณีนี้จะเริ่มเห็นกันตั้งแต่ครึ่งหลังของปีนี้

ข้องสังเกตอีกประการก็คือ มาตรการแซงก์ชั่นสำคัญบางอย่างเพิ่งจะมีผลบังคับใช้ โดยเฉพาะการแซงก์ชั่นน้ำมันดิบ ซึ่งเป็นที่มาของรายได้ภาครัฐที่สำคัญของรัสเซียของอียู มีผลบังคับใช้เมื่อเดือนธันวาคมปีที่ผ่านมา เช่นเดียวกับการแซงก์ชั่นผลผลิตจากน้ำมัน ซึ่งเพิ่งประกาศใช้เมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์นี่เอง

ข้อมูลของ ศูนย์เพื่อการวิจัยพลังงานและอากาศสะอาด (the Centre for Research on Energy and Clean Air) ระบุว่า ในช่วง 12 เดือนนับตั้งแต่เกิดสงคราม อียู ใช้เงินซื้อน้ำมันรัสเซียไปสูงถึง 48,000 ล้านยูโร เงินก้อนนี้อาจหดหายไปทั้งหมดในอีกไม่นาน

ในขณะที่ราคาน้ำมันดิบโลกที่ลดลงก็จะส่งผลกระทบต่อรายได้จากน้ำมันของรัสเซียหนักแน่นอน

ข้อสรุปของนักวิชาการเหล่านี้ก็คือ แม้ตอนนี้เศรษฐกิจรัสเซียจะยังยืนอยู่ได้ แต่ยิ่งทอดเวลานานไป ความเสียหายที่เกิดขึ้นจะยิ่งลึกซึ้งและแผ่กว้างมากขึ้นตามลำดับ ถึงตอนนั้นบรรดาผู้นำรัสเซียคิดจะเสียใจก็ไม่ทันการณ์แล้ว