ลาวค่าไฟพุ่ง ดีมานด์ล้น ซัพพลายโตไม่ทัน ท้าทายเป้าหมายชาติ “แบตเตอรี่อาเซียน”
ลาวค่าไฟพุ่ง ซัพพลายตามดีมานด์ในประเทศไม่ทัน ท้าทายเป้าหมายการเป็น “แบตเตอรี่แห่งอาเซียน” ของรัฐบาล
นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า ประชากรชาวลาวแห่โพสต์โซเชียลมีเดียเกี่ยวกับบิลค่าไฟที่เพิ่มขึ้นอย่างน่าตกใจ มีผู้ใช้รายหนึ่งโพสต์ว่าค่าไฟของเขา เพิ่มขึ้นกว่า 50% ในเดือนที่ผ่านมา คิดเป็นเงิน 2.7 ล้านกีบ (ราว 4,000 บาท)
เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา รัฐบาลลาวได้ประกาศแผนทยอยเพิ่มค่าไฟทีละเดือนไปจนถึงปี 2029 คาดการณ์ว่า ครัวเรือนต้องจ่ายค่าไฟในอัตรา 1,724 กีบต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง (ราว 2.61 บาท) ในเดือนธันวาคม 2026 คิดเป็นเกือบสองเท่าของอัตราในเดือนมกราคม 2025
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นจากอุปสงค์การใช้ไฟฟ้าในลาวที่ทะยานสูงขึ้น เนื่องจากครัวเรือนหลายแห่งพากันซื้อเครื่องปรับอากาศและเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ ท่ามกลางกิจกรรมภาคเอกชนที่คึกคัก โดยลาวมีจำนวนบริษัทจดทะเบียนเพิ่ม 21,300 แห่งในระดับเมื่อสิ้นปี 2024
นอกจากนี้ ลาวยังอาศัยไฟฟ้าจากเขื่อนคิดเป็น 70% ซึ่งใช้เงินทุนกู้ยืมจากต่างประเทศเป็นจำนวนมาก ทำให้มีหนี้สาธารณะมหาศาล รัฐบาลจึงผลักภาระต้นทุนไปยังครัวเรือน เพื่อเร่งหาเงินกีบมาจ่ายหนี้เป็นสกุลเงินต่างประเทศ
ที่สำคัญ เงินกีบยังอ่อนค่าลงไปมาก โดยอ่อนค่าลง 10% นับตั้งแต่ต้นปี (YTD) อยู่ที่ 660 กีบต่อ 1 บาท ในวันที่ 23 พฤษภาคม 2025
ไซบันดิธ ราสโฟน (Xaybandith Rasphone) รองประธานหอการค้าและอุตสาหกรรมแห่งชาติลาว ส่งสัญญาณเจรจารัฐบาลเพื่อแบ่งเบาภาระของภาคเอกชน
อุปทานไฟฟ้าที่จำกัดอาจส่งผลกระทบต่อยุทธศาสตร์การเติบโตของลาว เนื่องจากรัฐบาลต้องการผลักดันการส่งออกไฟฟ้า
ลาวเริ่มต้นส่งออกไฟฟ้า โดยส่งให้สิงคโปร์ในปี 2022 และวางท่อส่งไฟไปยังกัมพูชา ปัจจุบันลาวขายไฟฟ้าราว 80% ของประเทศให้กับเวียดนามและไทย คิดเป็นมูลค่า 30% ของการส่งออกของประเทศ
เมื่อในประเทศมีการใช้ไฟฟ้ามากขึ้น จะทำให้ลาวขายไฟเพื่อหาเงินสกุลต่างประเทศได้น้อยลง แต่หากเน้นการส่งออกมากไปจะสร้างความเสียหายต่อครัวเรือนและภาคธุรกิจในประเทศอย่างมาก
กิแก้ว จันทบุรี (Kikeo Chanthaboury) รองประธานสถาบันวิทยาศาสตร์สังคมและเศรษฐกิจลาว (LASES) กล่าวว่า ลาวอยู่ในจุดที่ไม่มีทางเลือก นอกจากต้องเร่งจัดลำดับความสำคัญของอุปทานไฟฟ้าในประเทศ ถ้าหากต้องการส่งออกมากขึ้น ลาวต้องลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานมากกว่านี้