‘เอลนีโญ’ อาจซ้ำเติมเงินเฟ้อเอเชีย ซ้อนวิกฤตน้ำมัน

ปรากฏการณ์เอลนีโญที่กำลังจะมาถึง อาจทำให้เอเชียต้องเผชิญปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เงินเฟ้อสูงยิ่งขึ้น จากราคาอาหารที่อาจพุ่งสูงขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบหลายด้าน รวมถึงผลผลิตทางการเกษตร และกำลังการผลิตไฟฟ้า

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า เอเชียกำลังเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงใหม่ต่อภาวะเงินเฟ้อ นอกเหนือจากวิกฤตการณ์น้ำมัน เนื่องจากปรากฏการณ์ ‘เอลนีโญ’ (El Nino) กำลังจะมาถึง ทำให้อุณหภูมิสูงและสภาพอากาศแห้งแล้งในประเทศต่าง ๆ ตั้งแต่อินเดียไปจนถึงนิวซีแลนด์ ซึ่งจะส่งผลให้ต้นทุนอาหารสูงขึ้น

อัตราเงินเฟ้อทั่วทั้งเอเชียเร่งตัวสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากต้นทุนการขนส่ง โลจิสติกส์ และสาธารณูปโภคที่สูงขึ้น ทั้งนี้ อัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงสุดในฟิลิปปินส์และปากีสถาน ซึ่งทะยานขึ้นไปสูงกว่า 7% และ 11% ตามลำดับ

แรงกดดันดังกล่าวอาจทวีความรุนแรงขึ้นไปอีก เมื่อคาดการณ์ว่าปรากฏการณ์เอลนีโญ จะนำมาซึ่งสภาพอากาศแห้งแล้งและร้อนจัดในปลายปี 2026 นี้

โดยปกติแล้ว ในกลุ่มประเทศเอเชียที่กำลังพัฒนา อาหารคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 40–50% ของตะกร้าดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) ทำให้เปราะบางต่อภาวะราคาสินค้าพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและอำนาจในการซื้อลดลง

อดัม อาห์หมัด ซัมดิน นักเศรษฐศาสตร์จาก อ็อกซ์ฟอร์ด อีโคโนมิกส์ กล่าวว่า อัตราเงินเฟ้อในหมวดอาหารของเอเชียมีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นในปี 2026 โดยการรวมกันของความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ การหยุดชะงักของตลาดปุ๋ย และความไม่แน่นอนทางสภาพภูมิอากาศ แสดงให้เห็นว่า ความเสี่ยงของอัตราเงินเฟ้อหมวดอาหารโดยรวม จะยังคงมีแนวโน้มอยู่ในระดับสูงต่อไปในอีกหลายไตรมาสข้างหน้า

“แรงกดดันด้านราคาอาหารที่สูงขึ้น คาดว่าจะเห็นได้อย่างชัดเจนในช่วงครึ่งปีหลัง เนื่องจากต้นทุนปุ๋ยที่สูงขึ้นเมื่อไม่นานนี้จากสงครามอิหร่าน จะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งกว่าจะส่งผลกระทบต่อไปถึงราคาอาหาร” ซัมดินกล่าว

นักเศรษฐศาสตร์จากธนาคารแห่งอเมริกา (BofA) นำโดย ราหุล บาโจเรีย กล่าวถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ว่า หากสถานการณ์อื่น ๆ ยังเป็นเหมือนเดิม และสภาพอากาศเลวร้ายลงตามที่คาดการณ์ไว้ ช่วงครึ่งหลังของปี 2026 อาจเห็นแรงกดดันด้านเงินเฟ้อที่มากขึ้น

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คาดการณ์ว่า ในปี 2027 อัตราเงินเฟ้อจะสูงขึ้นถึง 4% ขณะที่ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) ปรับเพิ่มคาดการณ์ CPI ระดับภูมิภาคสำหรับปี 2026 เป็น 5.2% จากเดิมอยู่ที่ 3.6%

ฟิลิปปินส์เป็นหนึ่งในประเทศที่เปราะบางที่สุด เนื่องจากพึ่งพาการนำเข้าอาหารและเชื้อเพลิงจำนวนมาก โดยอัตราเงินเฟ้อในเดือนเมษายนแย่กว่าที่นักเศรษฐศาสตร์คาดการณ์ไว้มาก และสูงกว่าที่ธนาคารกลางฟิลิปปินส์ (BSP) ตั้งเป้าไว้ที่ 3% แม้จะยังไม่เกิดรากฏการณ์เอลนีโญ

BSP กล่าวเมื่อสัปดาห์นี้ว่าพร้อมดำเนินการ ขณะที่นักเศรษฐศาสตร์กล่าวว่า อาจต้องปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนอกรอบในอัตราที่สูงเกินกว่าปกติ เพื่อให้ทันกับอัตราเงินเฟ้อ แม้ว่าอาจส่งผลให้เศรษฐกิจชะงักงันก็ตาม

อินโดนีเซีย ซึ่งการเติบโตทางเศรษฐกิจในไตรมาส 1/2026 เร่งตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบ 3 ปี แต่กิจกรรมทางเศรษฐกิจอาจชะลอตัวลงในอนาคต เนื่องจากสภาวะแล้งรุนแรง ขณะเดียวกัน ปรากฏการณ์เอลนีโญก็ทำให้กำลังการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำลดลง ทั้งใน อินเดีย เวียดนาม และบางส่วนของจีน ซึ่งทำให้อาจต้องพึ่งพาถ่านหินและก๊าซธรรมชาติมากขึ้น ส่งผลให้ค่าไฟฟ้าสูงขึ้น

ธนาคารกลางอินเดีย (RBI) เตือนว่า มรสุมที่อ่อนกำลังลง อาจส่งผลกระทบต่อปริมาณผลผลิตทางการเกษตรของประเทศ และผลักดันให้ราคาอาหารสูงขึ้น อีกทั้งสภาพอากาศร้อนอาจทำให้เกษตรกรต้องใช้ระบบชลประทานพลังงานดีเซลมากขึ้น รวมถึงครัวเรือนต้องเปิดเครื่องปรับอากาศมากขึ้น ซึ่งจะยิ่งทำให้ต้นทุนสูงขึ้นไปอีก

ในทางตรงกันข้าม ประเทศร่ำรวยในเอเชียมีแนวโน้มได้รับผลกระทบค่อนข้างน้อย เนื่องจากตะกร้า CPI มีความหลากหลายและเน้นภาคบริการ ช่วยลดผลกระทบจากราคาอาหารและพลังงานที่พุ่งสูง

ในตอนนี้ สิงคโปร์ มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง โดยขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) จึงคาดว่าจะเห็นอัตราเงินเฟ้อที่ทรงตัว

ขณะที่ในญี่ปุ่น ราคาอาหารเพิ่งปรับตัวสูงขึ้นไม่นานนี้ ทำให้เงินเฟ้อมีสภาวะหนืดมากยิ่งขึ้น โดยในเดือนมีนาคม  ข้าวซึ่งเป็นอาหารหลักยังปรับตัวสูงขึ้น 6.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า แม้ว่าจะลดลงจากเดือนกุมภาพันธ์แล้วก็ตาม ด้วยแรงส่งด้านราคาที่รุนแรงขึ้น อาจกระตุ้นให้ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ตัดสินใจปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในเดือนมิถุนายนนี้ ก่อนที่ความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญจะเริ่มก่อตัว

ด้านเกาหลีใต้ ซึ่งคงอัตราดอกเบี้ยมาตรฐานไว้ที่ 2.5% ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว ธนาคารกลางอาจกำลังตามหลังภาวะเศรษฐกิจนด้านนโยบายการเงิน เนื่องจากความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อภายในประเทศกำลังเพิ่มขึ้น ตามความเห็นของ ไบรอัน ควอร์ตาโรโล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการลงทุนของ Anahata Capital Management ซึ่งเป็นบริษัทบริหารจัดการการลงทุนและให้คำปรึกษา