แผ่นดินไหวตุรกี-ซีเรีย : ชีวิตผู้คนในเมืองที่เสียหายรุนแรงที่สุดในซีเรีย

รถขุดดินที่เมืองจินเดย์ริส ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของซีเรียกำลังทำงานทั้งวันทั้งคืน เพื่อค้นหาศพผู้เสียชีวิตใต้ซากปรักหักพัง หลังเกิดแผ่นดินไหวใหญ่เมื่อ 6 ก.พ.

โอกาสที่จะช่วยชีวิตผู้ติดอยู่ใต้อาคารที่พังถล่มลงมาในเมืองแห่งนี้ได้ล่วงเลยไปนานแล้ว

เมืองจินเดย์ริสและเขตชนบทโดยรอบมีประชากรอาศัยอยู่ราว 100,000 คน แต่ตอนนี้มันมีสภาพไม่ต่างจากเมืองร้าง

ยาซัน อัล นาสเซอร์ รองหัวหน้าสภาเทศบาลเมืองจินเดย์ริสให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นได้คร่าชีวิตประชาชนในเมืองไปอย่างน้อย 800 คน

“70% ของเมืองได้รับความเสียหาย” เขากล่าว “เมืองนี้พังพินาศไปหมด มันคือหายนะ”

• หลายพันครอบครัวเสนอรับเลี้ยงทารกรอดชีวิตปาฏิหาริย์จากแผ่นดินไหวซีเรีย
• รอยเลื่อนเปลือกโลกคืออะไร ทำไมทำให้แผ่นดินไหวตุรกีรุนแรงกว่าปกติ
• เราจะมีชีวิตอยู่ได้นานแค่ไหนเมื่อติดใต้ซากตึกถล่ม
• แผ่นดินไหวตุรกี-ซีเรีย : โศกนาฏกรรมใหญ่สะกิดบาดแผลทางใจของชาวซีเรียอีกครั้ง

ส่วนผู้รอดชีวิตอีกกว่า 4,000 ครอบครัวต้องกลายเป็นคนไร้บ้านไร้ที่พักพิง

อับดุลลาห์ มาห์มูด ชาวบ้านคนหนึ่งเล่าให้บีบีซีฟังโดยพยายามกลั้นน้ำตาเอาไว้ว่า “ตอนนี้จินเดย์ริสคือศัตรูตัวร้ายที่สุดของผม เพราะมันคือที่ที่ผมสูญเสียคนทั้งครอบครัว”

“ผมสูญเสียสมาชิกครอบครัวไป 17 คน มันน่ากลัวมาก”

อับดุลลาห์เล่าว่า อาคาร 4 ชั้นที่พี่น้องของเขาอาศัยอยู่พังถล่มลงมาจากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว

“มันเหมือนกับเศษบิสกิต พื้นและฝาผนังดูเหมือนบิสกิตที่แตกละเอียด ทุกอย่างกลายเป็นเศษเล็กเศษน้อย”

ผู้รอดชีวิตอย่างอับดุลลาห์ต้องเผชิญชะตากรรมอันโหดร้ายตามลำพัง

“พวกเราพยายามขุดอยู่ 3 วันกว่าจะเข้าไปถึงศพผู้เสียชีวิต” เขาเล่า

“พวกเขาตายเพราะขาดอากาศหายใจ ความช่วยเหลือมาถึงไม่ทันเวลา และมีทีมกู้ภัยไม่เพียงพอ”

อับดุลลาห์ ซึ่งเป็นพ่อลูกสองบอกว่า หน่วยป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนพยายามอย่างเต็มที่ด้วยเครื่องไม้เครื่องมือเพียงน้อยนิดที่พวกเขามี

ตอนนี้อับดุลลาห์พยายามหาที่พักพิงท่ามกลางสภาพอากาศอันหนาวเย็นของเดือน ก.พ.

“ลูกสาวผมเอาแต่ถามว่าทำไมพวกเราถึงไม่นอนในเต็นท์ แต่ไม่มีใครมาช่วยเราเลย”

ความเสียหายในย่านกลางเมืองจินเดย์ริส

ภาพมุมสูงจากโดรนเผยให้เห็นเมืองจินเดย์ริสกลายสภาพเป็นกองซากอิฐและคอนกรีต แทบจะไม่เหลืออาคารตั้งตระหง่านในเมืองเลย

โมฮัมเหม็ด อาสาสมัครกู้ภัยอธิบายให้บีบีซีฟังว่า “สาเหตุที่เมืองจินเดย์ริสได้รับความเสียหายรุนแรงเช่นนี้ เป็นเพราะตั้งอยู่ใกล้พรมแดนตุรกี ซึ่งเป็นภูมิภาคที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหว”

สงครามกลางเมืองที่ยืดเยื้อกว่า 1 ทศวรรษของซีเรียทำให้เมืองนี้เปลี่ยนมือผู้ปกครองหลายครั้ง

ช่วงเริ่มต้นของสงครามกลางเมือง กองกำลังชาวเคิร์ดได้ผลักดันกองทัพซีเรียออกไป จากนั้นกองทัพตุรกีได้รุกเข้ายึดครองพื้นที่บางส่วนใกล้พรมแดนตุรกี ปัจจุบันเมืองจินเดย์ริสอยู่ภายใต้การปกครองของกลุ่มนักรบซีเรียที่ได้รับการหนุนหลังจากตุรกี

ความไม่สงบที่เกิดขึ้นทำให้ชาวเมืองจำนวนมากต้องพลัดถิ่นที่อยู่หลายครั้ง หลายคนเลือกลงหลักปักฐานที่นี่หลังจากถูกผลักดันออกจากพื้นที่ควบคุมของรัฐบาลซีเรีย

ยาซัน อัล นาสเซอร์ รองหัวหน้าสภาเทศบาลเมืองจินเดย์ริสบอกว่า “ผู้พลัดถิ่นฐานจากสงครามคิดว่าสักวันหนึ่งพวกเขาจะกลับไปอยู่ที่บ้านเดิม จึงไม่ได้พยายามสร้างอาคารบ้านเรือนที่ปลอดภัยหรือแข็งแรง”

“มีอาคารเพียงไม่กี่หลังที่มีรากฐานแข็งแรงพอจะทนทานต่อแผ่นดินไหวได้” เขากล่าว

“ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีความพยายามจำกัดการก่อสร้างที่ผิดกฎหมาย และบังคับใช้ข้อกำหนดด้านความปลอดภัย แต่ก็ยังไม่เพียงพอจะป้องกันความเสียหายจากแผ่นดินไหวได้”

ตอนนี้ยาซันต้องรับมือกับปัญหาอันถาโถมรอบด้าน ทั้งชาวเมืองผู้ยากไร้และระบบสุขาภิบาลที่ได้รับความเสียหาย

เขาบอกว่า “โครงสร้างพื้นฐานได้รับความเสียหายอย่างหนัก ระบบกำจัดน้ำเสียราว 40-60% ถูกทำลาย”

“บ่อน้ำก็เสียหายจากแผ่นดินไหว เราจึงไม่สามารถใช้งานได้เหมือนกัน”

อาบู เออีฟ หนีการสู้รบจากเมืองอเลปโปมาอยู่ที่เมืองจินเดย์ริส ตอนนี้เขาต้องใช้ชีวิตอยู่ข้างถนน

“อาคาร 4 ชั้นของเราพังถล่มลง ทุกอย่างพังราบเป็นหน้ากลอง” เขากล่าว

ขณะเกิดแผ่นดินไหว อาบูกับภรรยาและลูก ๆ สามารถหนีออกจากอาคารได้ทัน แต่คนอื่นไม่โชคดีนัก

“พวกเราช่วยคนออกมาจากซากอาคารได้ 5 คน ส่วนอีก 23 คนเสียชีวิต ขอให้พวกเขาจงไปสู่สุคติด้วยเถิด”

“ทุกคนต้องนอนอยู่ข้างถนน ผมหาที่พักพิงให้ภรรยากับลูก ๆ ได้ แต่ตัวผมยังต้องนอนอยู่ข้างถนน”

ส่วนอาเรฟ อาบู ผู้รอดชีวิตอีกรายบอกว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้เลวร้ายกว่าทุกสิ่งที่เขาประสบมา

“ไม่มีไฟฟ้า พวกเราไม่มีน้ำดื่มหรืออาหารเพียงพอ” เขาเล่า

“คนทางภาคเหนือของซีเรียเคยเผชิญช่วงเวลาอันยากลำบากมาแล้ว แต่โศกนาฏกรรมครั้งนี้ทำให้พวกเราต้องสิ้นหวัง”

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว