เหตุใดสงครามอิหร่าน 50 วัน โลกสูญน้ำมัน 500 ล้านบาร์เรล

บทวิเคราะห์จากผู้เชี่ยวชาญรวมทั้งรอยเตอร์ (Reuters) ซึ่งเผยแพร่เมื่อ 17 เม.ย. ปรากฏว่าทั่วโลกสูญเสียปริมาณน้ำมันดิบมูลค่ากว่า 50,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.6 ล้านล้านบาท) ที่ไม่ได้ถูกผลิตขึ้นมาเลยนับตั้งแต่สงครามอิหร่านเริ่มต้นขึ้นเมื่อเกือบ 50 วันก่อน และผลกระทบจากวิกฤตนี้จะยังคงอยู่ต่อไปอีกหลายเดือนหรือหลายปี 

ตามข้อมูลของ Kpler นับตั้งแต่เกิดวิกฤตขึ้นเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา น้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวกว่า 500 ล้านบาร์เรลหายไปจากตลาดโลก  ซึ่งเป็นการหยุดชะงักของอุปทานพลังงานครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่

น้ำมัน 500 ล้านบาร์เรลที่หายไปจากตลาดเทียบเท่ากับ : 

• การลดความต้องการด้านการบินทั่วโลกเป็นเวลา 10 สัปดาห์; ไม่มีการเดินทางทางถนนด้วยยานพาหนะใด ๆ ทั่วโลกเป็นเวลา 11 วัน หรือไม่มีน้ำมันสำหรับเศรษฐกิจโลกเป็นเวลา 5 วัน อ้างอิงตามที่ Iain Mowat นักวิเคราะห์หลักจาก Wood Mackenzie กล่าว

• ความต้องการน้ำมันเกือบหนึ่งเดือนในสหรัฐ หรือมากกว่าหนึ่งเดือนสำหรับยุโรปทั้งหมด ตามการประมาณการของ Reuters

• การบริโภคน้ำมันเชื้อเพลิงของกองทัพสหรัฐประมาณ 6 ปี โดยอิงจากการใช้งานประจำปีประมาณ 80 ล้านบาร์เรลในปีงบประมาณ 2021

• เพียงพอสำหรับการดำเนินงานของอุตสาหกรรมการขนส่งทางทะเลระหว่างประเทศทั่วโลกประมาณ 4 เดือน

ข้อเท็จจริงสำคัญนับตั้งแต่เกิดสงครามอิหร่าน :

•ประเทศในกลุ่มอ่าวอาหรับสูญเสียการผลิตน้ำมันดิบประมาณ 8 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนมีนาคม ซึ่งเกือบเทียบเท่ากับการผลิตรวมของ Exxon Mobil และ Chevron สองบริษัทน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดในโลก

•ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่า การส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินจากซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต บาห์เรน และโอมาน ลดลงจากประมาณ 19.6 ล้านบาร์เรลในเดือนกุมภาพันธ์ เหลือเพียง 4.1 ล้านบาร์เรลในเดือนมีนาคมและเมษายนรวมกัน ซึ่งรอยเตอร์ประเมินว่า การสูญเสียการส่งออกดังกล่าวเพียงพอสำหรับเที่ยวบินไปกลับประมาณ 20,000 เที่ยวระหว่างสนามบิน JFK ในนิวยอร์กและสนามบินฮีตโธรว์ในลอนดอน

•โยฮันเนส ราวบัล นักวิเคราะห์อาวุโสด้านน้ำมันดิบของ Kpler กล่าวว่า ด้วยราคาน้ำมันดิบเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลนับตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้น ปริมาณที่หายไปเหล่านี้คิดเป็นรายได้ที่สูญเสียไปประมาณ 50,000 ล้านดอลลาร์ (ราว 1.6 ล้านล้านบาท) ซึ่งเทียบเท่ากับการลดลง 1% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ประจำปีของเยอรมนี หรือประมาณ GDP ทั้งหมดของประเทศเล็ก ๆ เช่น ลัตเวียหรือเอสโตเนีย

สำหรับการฟื้นฟูอย่างเต็มรูปแบบอาจใช้เวลาหลายปี

สมมติว่าแม้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซแล้ว แต่คาดว่าการฟื้นตัวของการผลิตและการไหลเวียนจะเป็นไปอย่างช้า ๆ

ตามข้อมูลของ Kpler ปริมาณสำรองน้ำมันดิบบนบกทั่วโลกลดลงประมาณ 45 ล้านบาร์เรลในเดือนเมษายนนี้ และตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคมการหยุดชะงักของการผลิตมีมากถึงประมาณ 12 ล้านบาร์เรลต่อวัน

ราอูบัลกล่าวว่า แหล่งน้ำมันดิบหนักในคูเวตและอิรักอาจต้องใช้เวลา 4-5 เดือนกว่าจะกลับสู่ระดับการดำเนินงานปกติ ซึ่งจะทำให้ปริมาณสำรองลดลงต่อเนื่องไปจนถึงฤดูร้อน และความเสียหายต่อกำลังการผลิตโรงกลั่นและโครงการ Ras Laffan LNG ของกาตาร์ส่งผลให้การฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาคอย่างเต็มรูปแบบอาจใช้เวลาหลายปี