เพนตากอนขึ้นบัญชีดำ Alibaba, BYD และ Baidu โยงกองทัพจีน

เพนตากอนขึ้นบัญชีดำ Alibaba, BYD และ Baidu เนื่องจากถูกกล่าวหาว่ามีความเกี่ยวข้องกับกองทัพ ความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นหลังจากการประชุมสุดยอดระหว่างประธานาธิบดีทรัมป์และสี จิ้นผิง

นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า กระทรวงกลาโหมสหรัฐเพิ่มบริษัทจีนหลายสิบแห่งที่มีความเกี่ยวข้องกับกองทัพจีน รวมถึง อาลีบาบา (Alibaba), บีวายดี (BYD), ไป่ตู้ (Baidu), ยูนิทรี (Unitree) และผู้ผลิตชิป CXMT ซึ่งเป็นการบ่งชี้ว่ารัฐบาลสหรัฐกำลังขยายความหมายของเทคโนโลยีสองวัตถุประสงค์มากขึ้น ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ

บัญชีรายชื่อมาตรา 1260H ฉบับปรับปรุงล่าสุดที่เผยแพร่เมื่อเย็นวันที่ 8 มิ.ย. ตามเวลาท้องถิ่น กระทรวงกลาโหมสหรัฐระบุว่า บริษัทจีนเหล่านี้ดำเนินงานโดยตรงหรือโดยอ้อมในสหรัฐ ขณะเดียวกันก็สนับสนุนความพยายามในการเสริมสร้างและปรับปรุงกองทัพจีนให้ทันสมัย ​​บริษัทที่เพิ่มเข้ามาในรายชื่อครอบคลุมเทคโนโลยีหลากหลายประเภท รวมถึง AI เซมิคอนดักเตอร์ ระบบอัตโนมัติ โดรน หุ่นยนต์ และแบตเตอรี่

“เทคโนโลยีสองวัตถุประสงค์” หมายถึงเทคโนโลยีที่มีทั้งการใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์ทางพลเรือนและทางทหาร

การถูกรวมอยู่ในลิตส์ 1260H ไม่ได้หมายความว่าจะถูกคว่ำบาตรโดยอัตโนมัติ แต่สามารถนำไปสู่ข้อจำกัดในการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐบาลสหรัฐ การตรวจสอบการลงทุน และความเสี่ยงด้านชื่อเสียงหรือกฎระเบียบสำหรับบริษัทที่ได้รับผลกระทบ บริษัทจีนหลายแห่ง รวมถึง Huawei, Tencent และ CATL ถูกเพิ่มเข้าไปในรายชื่อมาตรา 1260H ก่อนหน้านี้

หลังจากมีการเผยแพร่ หุ้น American Depositary Receipts (ADR) ของทั้ง Baidu และ Alibaba ปรับตัวลดลงเล็กน้อยในนิวยอร์ก ขณะที่หุ้นของทั้งสองบริษัทในฮ่องกงในวันนี้ (9 มิ.ย.) ยังคงทรงตัว

“เมื่อบริษัทอย่าง Alibaba, Baidu, BYD, Tencent และ Xiaomi ถูกมองผ่านมุมมองด้านความมั่นคงแห่งชาติ มันบ่งชี้ว่านิยามของเทคโนโลยีเชิงกลยุทธ์ได้ขยายกว้างขึ้นอย่างมาก” วินสตัน หม่า อาจารย์พิเศษประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก กล่าว

หม่ากล่าวว่า รายชื่อที่อัพเดตแล้วนั้น สอดคล้องกับการดำเนินการก่อนหน้านี้ของคณะกรรมการการลงทุนต่างประเทศในสหรัฐ (CFIU) ในการขยายขอบเขตการตรวจสอบการควบรวมกิจการและการซื้อกิจการเชิงพาณิชย์ การขยายขอบเขตดังกล่าว ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงต้นปี 2025 มีเป้าหมายเพื่อจำกัดการลงทุนจากฝ่ายคู่แข่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากจีน

“การพัฒนาทั้งสองอย่างสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นจริงที่กว้างขึ้น นั่นคือเส้นแบ่งระหว่างเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์และความมั่นคงของชาติกำลังเลือนลางลงเรื่อย ๆ” เขากล่าว

รายชื่อที่ปรับปรุงใหม่นี้ออกในเวลาที่ห่างกันถึงหนึ่งเดือนหลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐพบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีนในกรุงปักกิ่ง ซึ่งผู้นำทั้งสองได้บรรลุข้อตกลงสงบศึกชั่วคราวในสงครามการค้าที่ดำเนินอยู่ ทำให้นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าฝ่ายบริหารอาจชะลอการเผยแพร่รายชื่อจนกว่าจะหลังการประชุมสุดยอด

อาลีบาบาและบริษัทอื่น ๆ ในรายชื่อดังกล่าวได้ให้คำมั่นว่าจะต่อสู้กับการถูกรวมอยู่ในรายชื่อนี้

“ไม่มีพื้นฐานใดที่จะสรุปได้ว่าอาลีบาบาควรถูกจัดอยู่ในรายชื่อมาตรา 1260H อาลีบาบาไม่ใช่บริษัททางทหารของจีน และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์การผสมผสานทางทหารและพลเรือนใด ๆ เราจะดำเนินการทางกฎหมายทุกอย่างที่มีอยู่ เพื่อต่อต้านความพยายามที่จะบิดเบือนบริษัทของเรา” โฆษกของอาลีบาบากล่าว

ในแถลงการณ์ บริษัท Baidu ก็คัดค้านการถูกรวมอยู่ในรายชื่อเช่นกัน โฆษกของ Baidu กล่าวว่า “ไม่มีเหตุผลอันควรเชื่อได้ใด ๆ ที่จะเพิ่ม Baidu เข้าไปในรายชื่อ ข้อกล่าวหาที่ว่า Baidu เป็นบริษัททางทหารนั้นไม่มีมูลความจริงเลย เราจะไม่ลังเลที่จะใช้ทุกวิถีทางที่มีอยู่เพื่อนำบริษัทออกจากรายชื่อ”

BYD, Unitree และ Huawei ยังไม่ตอบคำขอความคิดเห็นในทันที

นับตั้งแต่ทรัมป์กลับมาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในเดือนมกราคม 2025 สหรัฐได้ขยายข้อจำกัดต่อบริษัทจีนอย่างมีนัยสำคัญในหลายบัญชีดำและกรอบการกำกับดูแลต่าง ๆ โดยมีเป้าหมายไปยังเซ็กเตอร์ต่าง ๆ ที่กว้างขึ้น เนื่องจากบริษัท AI และเทคโนโลยีชีวภาพของจีนยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อเทียบกับบัญชีรายชื่อของกระทรวงกลาโหม รายชื่อบริษัทที่ถูกจำกัดโดยสำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (Bureau of Industry and Security) มีผลกระทบต่อบริษัทต่าง ๆ โดยตรงมากกว่า โดยจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีของสหรัฐและกำหนดให้ต้องมีใบอนุญาตส่งออก ปีที่แล้วมีบริษัทจีน 95 แห่งถูกเพิ่มเข้าไปในรายชื่อบริษัทที่ถูกจำกัด โดยประมาณสองในสามเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงกองทัพของจีน ตามรายงานของศูนย์เพื่อความมั่นคงแห่งอเมริกาใหม่ (Center for a New American Security)

เมื่อปีที่แล้ว BIS ยังได้ขยายการควบคุมการส่งออกโดยการออก “กฎว่าด้วยบริษัทในเครือ” ซึ่งขยายข้อจำกัดด้านใบอนุญาตไปยังบริษัทในเครือต่างประเทศที่ไม่ได้จดทะเบียน ซึ่งมีผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่อยู่ในบัญชีดำถือหุ้น 50% ขึ้นไป อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้กฎดังกล่าวถูกระงับไว้ชั่วคราวในขณะนี้