เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
Politics สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
Economic ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
Politics คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
ดัน ‘พ.ร.บ.ประกันสังคม’ 4 ร่าง เข้าสภาฯ พรุ่งนี้ ย้ำ ‘3 ขอ’ คืนสิทธิผู้ประกันตน
Politics ดัน ‘พ.ร.บ.ประกันสังคม’ 4 ร่าง เข้าสภาฯ พรุ่งนี้ ย้ำ ‘3 ขอ’ คืนสิทธิผู้ประกันตน
อนันดาฯ ออกหุ้นกู้มีประกัน ชูดอกเบี้ย 7.20% เปิดจอง “ไอดิโอ เมิร์จ สะพานควาย” ต้นปีหน้า
Real Estate อนันดาฯ ออกหุ้นกู้มีประกัน ชูดอกเบี้ย 7.20% เปิดจอง “ไอดิโอ เมิร์จ สะพานควาย” ต้นปีหน้า
มท.จ่อแก้กฎกระทรวง คุมเข้มตั้ง ‘มูลนิธิ’ แจ้งงบเข้า-ออก ทุก 3 เดือน
Politics มท.จ่อแก้กฎกระทรวง คุมเข้มตั้ง ‘มูลนิธิ’ แจ้งงบเข้า-ออก ทุก 3 เดือน
‘กึ้ง เฉลิมชัย’ โชว์กำไร TTA ไตรมาส 3 พุ่ง 181% แรงหนุนจากธุรกิจขนส่งทางเรือ-บริการนอกชายฝั่ง
Finance ‘กึ้ง เฉลิมชัย’ โชว์กำไร TTA ไตรมาส 3 พุ่ง 181% แรงหนุนจากธุรกิจขนส่งทางเรือ-บริการนอกชายฝั่ง
ดูทั้งหมด

ทำไมคนจีนหยุดผ่อนบ้าน?

11 ส.ค. 2565 | 11:37น.

“ไม่ก่อสร้างก็ไม่ส่งเงินผ่อน มอบบ้านมาแล้วจะจ่ายเงินให้”

ประโยคข้างต้นเป็นหนึ่งในสโลแกนประท้วงที่ผู้ซื้อบ้านชาวจีนผู้เกรี้ยวโกรธใช้ในช่วงเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา แต่พวกเขาไม่ได้ปล่อยให้มันจบที่แผ่นป้ายประท้วงเท่านั้น

ผู้ประท้วงนับร้อย ๆ คนหยุดผ่อนหนี้บ้านของพวกเขา นี่นับเป็นการเคลื่อนไหวที่รุนแรงอย่างมากสำหรับจีน ต้องไม่ลืมว่านี่คือประเทศที่ไม่โอนอ่อนให้กับการคัดค้านใด ๆ

คู่รักวัยหนุ่มสาวคู่หนึ่งที่ย้ายเข้ามาอยู่ที่เจิ้งโจวเมืองซึ่งตั้งอยู่ทางตอนกลางของจีนแผ่นดินใหญ่บอกกับบีบีซีว่าหลังจากที่พวกเขาจ่ายเงินดาวน์บ้านไป บริษัทผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ก็ถอนตัวจากโครงการ ขณะที่การก่อสร้างหยุดชะงัก

“ฉันได้เฝ้าฝันถึงการใช้ชีวิตอย่างเป็นสุขในบ้านหลังใหม่นับครั้งไม่ถ้วน แต่ตอนนี้มันกลายเป็นเรื่องน่าขันไปทั้งหมด” หญิงสาวซึ่งไม่ต้องการเปิดเผยชื่อกล่าว

คนจีน

ที่มาของภาพ, Getty Images

สำหรับหญิงสาวอีกหนึ่งคนที่อยู่ในวัยยี่สิบปลาย เรื่องราวก็ไม่ได้แตกต่างกันนัก เธอซื้อบ้านหลังหนึ่งในเมืองเจิ้งโจวเช่นกัน เธอบอกว่าพร้อมที่จะหยุดผ่อนบ้านแล้ว “ถ้าโครงกลับมาเริ่มต้นอีกครั้ง ฉันถึงจะจ่ายเงินต่อ”

ลูกหนี้เหล่านี้สามารถผ่อนบ้านของพวกเขาได้ แต่เลือกที่จะไม่ทำเช่นนั้น สถานการณ์นี้แตกต่างจากวิกฤตฟองสบู่อสังหาริมทรัพย์ของสหรัฐอเมริกา หรือที่รู้จักกันในชื่อ ‘วิกฤติสินเชื่อซับไพรม์’ ในปี 2007 ที่ธนาคารปล่อยสินเชื่อความเสี่ยงสูงให้กับผู้ซื้อ จนนำไปสู่การผิดนัดชำระหนี้

ตามข้อมูลจากกิตฮับ (Github) แพลตฟอร์มออนไลน์ที่ผู้ซื้อบ้านชาวจีนเข้าไปโพสต์เรื่องราว พบว่าผู้ซื้อเหล่านี้เข้าซื้อบ้านในโครงการต่าง ๆ มากกว่า 320 โครงการ ทั่วประเทศ แต่ไม่อาจทราบได้อย่างแน่ชัดว่ามีทั้งหมดกี่โครงการที่ผู้พัฒนาอสังหาฯ ตัดสินใจถอนตัว ชะลอ หรือระงับการก่อสร้าง

การเคลื่อนไหวต้านการจ่ายสินเชื่อบ้านอาจมีมูลค่าสูงถึง 120,000 ล้านปอนด์ (ราว 5.1 ล้านล้านบาท) ตามการประเมินจากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือเอสแอนด์พี โกลบอล ขณะที่นักวิเคราะห์อื่น ๆ มองว่าตัวเลขอาจสูงกว่านี้ด้วยซ้ำ

การต่อต้านครั้งนี้ส่งแรงสั่นสะเทือนไปถึงเจ้าหน้าที่ของรัฐบาล ซึ่งพุ่งความสนใจไปที่ตลาดอสังหาฯ ที่อยู่ภายใต้แรงกดดันจากสภาพเศรษญกิจที่ชะลอตัวและภาวะขาดสภาพคล่องอย่างรุนแรง (cash crunch)

คนจีน

ที่มาของภาพ, Getty Images

มากไปกว่านั้น นี่ยังเป็นการส่งสัญญานว่าผู้บริโภคขาดความเชื่อมั่นในหนึ่งในเสาหลักเศรษฐกิจของประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่สองของโลก

“การไม่ยอมจ่ายหนี้ผ่อนบ้าน ซึ่งถูกกระตุ้นโดยความเชื่อมั่นต่อวงการอสังหาฯ ที่ลดลง นับเป็นมหันตภัยต่อจุดยืนทางการเงินของอุตสาหกรรม” ออกซ์ฟอร์ด อีโคโนมิกส์ สถาบันคลังสมองในสหราชอาณาจักร ระบุ

ทำไมต้องสนใจวิกฤตอสังหาฯ ในจีน

ภาคอสังหาฯ คิดเป็นหนึ่งในสามของผลผลิตทางเศรษฐกิจของจีน อุตสาหกรรมนี่ผสานรวมทั้งผู้พัฒนาที่อยู่อาศัย การเช่าที่พัก นายหน้า/ตัวกลาง เช่นเดียวกับเหล่าผู้ผลิตสินค้าขนาดใหญ่ในครัวเรือน อาทิ ตู้เยน เตาไฟฟ้า หรือเครื่องซักผ้า และยังนับรวมวัตถุดิบที่เกี่ยวกับการก่อสร้าง

ทว่าเศรษฐกิจจีนชะลอตัวลงในช่วงที่ผ่านมา ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ หรือจีดีพีไตรมาสล่าสุดโตแค่เพียง 0.4% เท่านั้น เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้า นักเศรษฐศาสตร์หลายคนมองว่าเศรษฐกิจจีนปีนี้อาจไม่เติบโต

สาเหตุสำคัญเป็นเพราะนโยบายโควิดเป็นศูนย์ของรัฐบาลกลาง ที่บังคับใช้การล็อกดาวน์หลายต่อหลายครั้ง และมาตรการจำกัดหลาย ๆ อย่างก็ส่งผลกระทบโดยตรงกับ รายรับ การออม และการลงทุน

ด้วยขนาดของเศรษฐกิจจีน นี่หมายความว่าการหยุดชะงักในตลาดหลักเช่นนี้สามารถส่งผลกระทบต่อระบบการเงินโลกได้

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนกังวลว่าผลกระทบนี้จะลามไปยังตลาดอื่น ๆ ธนาคารย่อมไม่ปล่อยกู้ถ้าพวกเขาเชื่อว่าภาคธุรกิจกำลังดิ่งเหว

คนจีน

ที่มาของภาพ, Getty Images

“ทั้งหมดจะขึ้นอยู่กับนโยบาย” ดิง ฉวน หัวหน้าฝ่ายวิจัยเศรษฐกิจจีนจากธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด กล่าว “ขณะที่ฟองสบู่อสังหาฯ ในที่อื่น ๆ ทั่วโลกเกิดขึ้นจากตลาด สำหรับจีน รัฐบาลเป็นตัวการ”

บริษัทอสังหาริมทรัพย์จีน 30 แห่งผิดนับชำระหนี้ต่างประเทศเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เอเวอร์แกรนด์ซึ่งผิดนัดชำระหนี้มูลค่า 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 10 ล้านล้านบาท) เมื่อปีที่แล้วคือโศกนาฏกรรมราคาแพงที่สุด แอสแอนด์พีออกมาเตือนว่าหากยอดขายยังไม่เพิ่มสูงขึ้น จะมีอีกหลายบริษัทที่เดินตามรอยทางนี้

อุปสงค์บ้านไม่ได้เพิ่มขึ้นเนื่องจากจีนเองกำลังเผชิญความเปลี่ยนแปลงด้านประชากรศาสตร์ ทั้งการขยายเมื่อง (urbanisation) และตัวเลขประชากรที่ชะลอลง

“ปัญหาพื้นฐานคือตอนนี้เราถึงจัดวกกลับของตลาดอสังหาฯ จีนแล้ว” จูเลียน อีวานส์-พริตซาร์ด นักเศรษฐศาสตร์เศรษฐกิจจีนอาวุโสจากแคปิตอล อีโคโนมิกส์ กล่าว

เรามาถึงจุดนี้ได้อย่างไร

อสังหาริมทรัพย์คือเป็น 70% ของความมั่นคั่งในจีน และผู้ซื้อบ้านนิยมจ่ายเงินให้กับโครงการที่ยังสร้างไม่เสร็จ

“พรีเซล” หรือการซื้อก่อนสร้างเหล่านี้คิดเป็น 70%-80% ของยอดขายบ้านทั้งหมดในจีน นายอีวานส์-พริตซาร์ด อธิบาย เขาเสริมว่า ผู้พัฒนาโครงการเองก็ต้องการเงินเหล่านั้นเพราะพวกเขาต้องบริหารหลายโครงการในเวลาเดียวกัน

ทว่าคนจีนชนชั้นกลางและคนรุ่นใหม่เริ่มไม่ลงทุนในภาคอสังหาฯ แล้ว ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลง การว่างงาน และเงินเดือนที่ถูกลด สำหรับตอนนี้ มีความกลัวการถูกโกงเพิ่มขึ้นไปอีก

“มันเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา ผู้พัฒนาฯ หวังพึ่งเงินใหม่ ๆ ที่กำลังจะเข้ามา แต่มันไม่มียอดขายใหม่อีกแล้ว” นายอีวานส์-พริตซาร์ด ชี้

สินเชื่อมากกว่า 220,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ อาจพัวพันอยู่กับโครงการอสังหาฯ ที่สร้างไม่เสร็จ ตามข้อมูลจากกลุ่มธนาคารเอเอ็นแซด แหล่งเงินทุนหลักช่วงที่ตลาดเติบโตอย่างมากก็ร่อยหรอไปมากแล้ว

เมื่อปี 2020 รัฐบาลจีนออกมาตรการควบคุมการปล่อยสินเชื่อ (three red lines) ซึ่งเข้าไปเจาะประเด็นเพดานเงินกู้ของบริษัทอสังหาฯ นั่นเป็นการตัดแหล่งเงินทุนและผลที่ตามมาคือการขาดความเชื่อมั่น จนนำไปสู่ภาวะที่ธนาคารไม่อยากปล่อยสินเชื่อ

รัฐบาลทำอะไรอยู่

สี จิ้นผิง

ที่มาของภาพ, Getty Images

หนึ่งในสิ่งที่ชัดเจนคือรัฐบาลกลางจีนผลักภาระให้รัฐบาลท้องถิ่นเป็นแก้ปัญหา ตอนนี้รัฐบาลท้องถิ่นเหล่านี้ทั้งเสนอให้มีการปรับลดเงินฝาก ส่วนลดหย่อนภาษี เงินอุดหนุนให้กับผู้ซื้อบ้าน รวมไปถึงเงินทุนช่วยเหลือผู้พัฒนาโครงการอสังหาฯ อย่างไรก็ดีความช่วยเหลือเหล่านี้เป็นต้นที่รัฐบาลท้องถิ่นต้องแบกและกินงบกองทุนอย่างแน่นอน ต้องไม่ลืมด้วยว่าปัจจุบันมีบริษัทผู้พัฒนาซื้อที่ดินน้อยลง นี่เป็นแหล่งรายได้สำคัญขอบรัฐบาลท้องถิ่นจีน

“ผมคิดว่านี่เป็นช่วงเวลาที่รัฐบาลกลางและเหล่าผู้กำกับทั้งหลายต้องเข้ามาให้ความช่วยเหลือ” นายดิง ฉวน กล่าว “ณ จุดนึง [รัฐบาล] จะยื่นมาเข้ามาแก้ปัญหาให้กับบางบริษัทผ่านมาตรการ ring-fence [หรือการแยกธุรกิจบางส่วนออกจากกัน] ภาคธุรกิจนี้สำคัญมากเกินไปสำหรับเศรษฐกิจ”

สำนักข่าวไฟแนนซ์เชียล ไทมส์ รายงานว่ารัฐบาลจีนเพิ่งออกสินเชื่อวงเงินรวม 148,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 5.2 ล้านล้านบาท) เพื่อช่วยเหลือผู้พัฒนาอสังหาฯ ขณะที่สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่าลูกหนี้บ้านอาจได้ช่วงเวลาหยุดจ่ายหนี้โดยไม่ส่งผลกระทบกับข้อมูลเครดิตของพวกเขา

ทว่าออกซ์ฟอร์ด อีโคโนมิกส์ เพิ่งออกมาเตืนอว่า การแทรกแซงตลาดอสังหาฯ ของรัฐบาลจะกระตุ้นได้แค่ระยะสั้นเท่านั้น แต่ “นี่ไม่ใช่สิ่งที่ดีสำหรับการเติบโตของเศรษฐกิจจีนในระยะยาว เรื่องจากรัฐบาลจีนและภาคการเงินถูกบังคับให้ต้องรักษาอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์ที่ไร้ประสิทธิผล (และกำลังล้มเหลว)”

นี่ไม่ใช่แค่วิกฤตการเงิน การไม่ผ่อนชำหนี้ค่าบ้านเสี่ยงต่อการพัฒนาขึ้นไปเป็นปัญหาทางสังคม นายดิง ฉวน ชี้

และนี่จะกลายเป็นปัญหาที่นายสี จิ้นผิง ต้องเผชิญในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า ซึ่งคาดการณ์ว่าเขาจะดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศต่อเป็นวาระที่สาม

อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป

นักวิเคราะห์มองว่าเงินกู้ 5.2 ล้านล้านบาท น่าจะไม่เพียงพอ แคปิตอล อีโคโนสิกส์ ประเมินว่าบริษัททั้งหลายอาจต้องการเงินราว 444,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 16 ล้านล้านบาท) เพื่อดำเนินการก่อสร้างโครงการที่หยุดชะงักอยู่ให้เสร็จสิ้น

ไม่เป็นที่แน่ชัดว่าธนาคารขนาดเล็กจะสามารถทนแบกภาวะการไม่จ่ายหนี้ครั้งนี้ได้หรือไม่

แม้การก่อสร้างจะกลับมาดำนเนินการ ผู้พัฒนาอสังหาฯ จำนวนไม่น้อยก็อาไม่รอดอยู่ดี เนื่องจากไม่มีทีท่าว่าสิ่งนี้จะช่วยกระตุ้นยอดขายได้ ยอดขายบ้านของบริษัทอสังหาฯ รายใหญ่ของจีน 100 แห่ง ตกลงถึง 39.7% ในเดือน ก.ค.ที่ผ่านมา เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้า ตามข้อมูลจากบริษัทข้อมูลอสังหาริมทรัพย์จีน (CRIC)

วิกฤตที่เกิดขึ้นอยู่นี้เป็นหนึ่งในเครื่องบ่งชี้ที่ชัดเจนที่สุดที่เคยมีมาว่าเศรษฐกิจจีนเดินมาถึงทางแยกแล้ว

“รัฐบาลทำทุกวิถีทางเพื่อหาแหล่งสนับสนุนการเติบโตใหม่ ๆ ทว่ามันเป็นเรื่องยากเนื่องจากเศราฐกิจประเทศพึ่งพาภาคอสังหาฯ การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน และการส่งออก มาเป็นเวลากว่าสามทศวรรษ” นายอีวานส์-พริตซาร์ด กล่าว

“ยุคสมัยแห่งการเติบโตอย่างรวดเร็วของจีนน่าจะสิ้นสุดลงแล้ว และเห็นได้ชัดเจนที่สุดอย่างที่เกิดกับภาคอสังหาฯ ตอนนี้”

………..

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

แท็กที่เกี่ยวข้อง

คนจีน ผ่อนบ้าน