ไอเดียดี ๆ มักมาโดยไม่ตั้งใจ
คอลัมน์: SD TALK ผู้เขียน : Adecco Thailand
“อาบน้ำแล้วปิ๊งไอเดียไม่ใช่เรื่องบัญเอิญ” ทำความรู้จักเคล็ดลับเอาตัวออกจากปัญหาและกระตุ้นสมองส่วนความคิดสร้างสรรค์ ด้วยการเดินเล่น อาบน้ำ และปล่อยใจลอย ๆ
คุณเคยเป็นเหมือนกันหรือไม่ นั่งคิดงานมาเป็นชั่วโมงแต่กลับไม่ได้ไอเดียดี ๆ จนกระทั่งตัดสินใจลุกไปอาบน้ำ ในระหว่างที่กำลังถูสบู่อยู่นั้น ความคิดสร้างสรรค์ที่เคยหายไปก็กลับมาอย่างน่าประหลาดใจ จนต้องรีบอาบน้ำให้เสร็จเพื่อออกมาจดไอเดียดี ๆ ก่อนที่จะลืมมันไป
มีคนมากมายในโลกที่เคยเจอเหตุการณ์นี้ จนมีชื่อเรียกเป็นของตัวเองว่า “Shower Effect” ซึ่งวิทยาศาสตร์สามารถอธิบายเรื่องนี้ได้
เมื่อเราทำกิจวัตรประจำวัน หรือกิจกรรมเบา ๆ ที่ไม่ต้องใช้ความคิดมากนัก เช่น การอาบน้ำ ซึ่งร่างกายของเราคุ้นเคยเป็นอย่างดี จนสามารถขยับตัวไปเองได้โดยอัตโนมัติ สมองจะเข้าสู่สภาวะหนึ่งซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องบินที่เปิดโหมดออโต้ไพลอต
ในสภาวะออโต้ไพลอตที่สมองค่อนข้างเหม่อลอย สมองส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ความคิดสร้างสรรค์จะทำงานได้ดีเป็นพิเศษ และดีกว่าตอนทำกิจกรรมที่ต้องใช้สมาธิอย่างหนัก ซึ่งสมองจะปรับไปเป็นโหมดการคิดวิเคราะห์และใช้เหตุผลซะมากกว่า
มีการทดลองเพื่อพิสูจน์เรื่องนี้ โดยการแบ่งกลุ่มอาสาสมัครออกเป็นสามกลุ่ม แล้วเช็กการทำงานของสมอง กลุ่มแรกให้ทำกิจกรรมที่ใช้ความคิดเยอะ เช่น การบอกชื่อสีที่เห็น กลุ่มที่สองให้ทำกิจกรรมที่ใช้ความคิดน้อย เช่น การอ่านคำที่เห็น และกลุ่มที่สามเพียงแค่อยู่เฉย ๆ
ผลปรากฏว่าสมองในส่วนของความคิดสร้างสรรค์ของกลุ่มที่อยู่เฉย ๆ กลับทำงานมากที่สุด ตามมาด้วยกลุ่มที่ใช้ความคิดน้อย และใช้ความคิดเยอะ ตามลำดับ
ดังนั้น นอกจากการอาบน้ำแล้ว ความคิดสร้างสรรค์ยังสามารถเกิดขึ้นได้ในระหว่างล้างจาน เดินทาง ออกกำลังกาย รวมถึงเมื่อทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับจิตใจ เช่น เมื่อคิดถึงเรื่องที่ผ่านมา และเมื่อ Reflect ตัวเอง
ส่วนเหตุผลที่ทำให้การอาบน้ำโดดเด่นกว่าอย่างอื่น นั่นก็เพราะเป็นช่วงเวลาที่เราได้อยู่คนเดียว ไม่มีสิ่งรบกวน และยังมีเสียงน้ำไหลซึ่งเป็นเสียงที่ช่วยให้รู้สึกสงบ (ดังนั้น การไม่เปิดเพลงหรือ Podcast ระหว่างอาบน้ำจึงช่วยให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ได้ดีกว่า)
พอรู้แบบนี้แล้ว เมื่อไหร่ที่สมองเริ่มตัน ก็ไม่จำเป็นต้องฝืนตัวเอง ลุกไปพักได้เลยแบบไม่ต้องรู้สึกผิด เพราะเราอาจได้ไอเดียเจ๋ง ๆ แบบไม่ทันตั้งตัว หรือถึงแม้จะคิดอะไรไม่ออก อย่างน้อยสมองก็ปลอดโปร่งมากกว่าเดิม