เปิดประวัติ สันติ ลุนเผ่ ศิลปินแห่งชาติเสียงทรงพลัง ผู้ขับร้องเพลงความฝันอันสูงสุด

เปิดประวัติ “เรือตรี สันติ ลุนเผ่” ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) นักร้องเพลงปลุกใจเสียงทรงพลัง ผู้ขับร้องบทเพลง “ความฝันอันสูงสุด”

นับเป็นข่าวเศร้าของวงการบันเทิงไทย เมื่อกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม เปิดเผยว่า “เรือตรี สันติ ลุนเผ่” นักร้องเสียงทรงพลัง ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) พ.ศ. 2558 ถึงแก่กรรมอย่างสงบ เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2567 เวลาประมาณ 01.01 น. ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กรุงเทพมหานคร ในวัย 88 ปี

เรือตรี สันติ ลุนเผ่ เป็นบุตรของ “หม่องลุนเผ่” นักร้องละครชาวพม่า ซึ่งอพยพมาอยู่ที่จังหวัดลำปางก่อนจะย้ายมาตั้งรกรากในกรุงเทพมหานคร เกิดเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2479 ในย่านวัดราชบพิธ กรุงเทพมหานคร มีชื่อเดิมว่า “ไพศาล ลุนเผ่” เป็นนักร้องชาวไทยที่มีชื่อเสียงในฐานะนักร้องประจำคณะดุริยางค์แห่งกองทัพไทย และมีน้ำเสียงอันเป็นเอกลักษณ์และโดดเด่นด้านเพลงปลุกใจ

สำหรับที่มาของชื่อ สันติ นั้น เนื่องจากเมื่อครั้งที่ถวายงาน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในงานขับร้องบันทึกแผ่นเสียงเพลงพระราชนิพนธ์เพลงรักชาติ ได้ทรงรับสั่งเรียกชื่อว่า “สันติ” จากนั้น ไพศาล ลุนเผ่ จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “สันติ ลุนเผ่” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

สันติ ลุนเผ่ สําเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนอัสสัมชัญ ใน พ.ศ. 2496 และเริ่มเรียนร้องเพลงกับแผ่นเสียงของ Enrico Caruso พร้อมเริ่มฝึกหัดเครื่องดนตรีชิ้นแรก คือ ไวโอลิน กีตาร์ และเปียโน ตามลำดับ ส่วนดนตรีไทยนั้นเริ่มฝึกหัดการเล่นระนาด

ต่อมา พ.ศ. 2503 สำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาจากคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระหว่างที่ศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์นั้น ได้ร่วมร้องเพลงกับวงสโมสรธรรมศาสตร์ โดยมีพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงดนตรีอยู่ด้วย

พร้อมกับศึกษาวิธีการร้องเพลงคลาสสิก กับ Mrs. Mary Clifford Cheffe และได้รับการคัดเลือกให้เป็น Tenor Soloist ในวงประสานเสียง Bangkok Combined Choire อยู่หลายครั้ง อีกทั้งได้มีโอกาสร่วมทำงานเพลงพื้นเมืองกับ อาจารย์ หม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา แสดงให้ชาวต่างประเทศเพื่อหาเงินเข้ามูลนิธิช่วยการศึกษาและเครื่องเล่นสำหรับเด็ก

จากนั้น พ.ศ. 2506 สอบชิงทุน ยูธ ลีดเดอร์ชิป ไปศึกษาด้านการเรียบเรียงเสียงประสานที่ประเทศอิสราเอล และใน พ.ศ. 2508 ได้สำเร็จการศึกษาด้านดนตรีจากหลักสูตร Trinity College of London

สันติ ลุนเผ่ เข้าร่วมร้องเพลงกับวงดนตรีวายุบุตร ใน พ.ศ. 2506 โดยบรรเลงดนตรีและร้องเพลงที่โรงแรมเอราวัณเป็นครั้งแรก และเล่นประจำอยู่ประมาณ 6-7 ปี ในตำแหน่งกีตาร์ พร้อมทั้งได้ร่วมบรรเลงดนตรีกับวงดนตรีของชาวฟิลิปปินส์ ซึ่งจัดแสดงในค่ายของทหารอเมริกัน และบรรเลงดนตรีตามโรงแรมใหญ่หลายแห่ง

ทั้งนี้ ใน พ.ศ. 2527 สันติ ลุนเผ่ ได้เข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือน ในตำแหน่งนักร้อง ของกองดุริยางค์ทหารเรือ ฐานทัพเรือกรุงเทพ (ดย.ทร.ฐท.กท.) และได้รับการแต่งตั้งยศเป็นพันจ่าเอก ใน พ.ศ. 2531 ก่อนจะลาออกจากราชการในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2532

ผู้ขับร้องบทเพลง ‘ความฝันอันสูงสุด’

สันติ ลุนเผ่ มีชื่อเสียงจากการขับร้องเพลงประกอบภาพยนตร์ เพลงพระราชนิพนธ์ และเพลงรักชาติ เป็นจำนวนมาก เช่น เพลงหนักแผ่นดิน, ความฝันอันสูงสุด, เราสู้, สยามานุสสติ, ทหารพระนเรศวร, ดุจบิดามารดร, แด่ทหารหาญในสมรภูมิ และมาร์ชทหารไทย เป็นต้น

ใน พ.ศ. 2513-2514 สันติ ลุนเผ่ ได้เข้าไปถวายงานเบื้องพระยุคลบาทพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อร้องเพลงรักชาติหลายเพลงตามพระราชประสงค์

โดยได้เป็นผู้ขับร้องเพลงพระราชนิพนธ์ “ความฝันอันสูงสุด” สืบเนื่องมาจาก พระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมีพระราชประสงค์จะพระราชทานกำลังใจแก่บรรดาข้าราชการทหาร ตำรวจและพลเรือน มิให้ท้อถอยในการปฏิบัติหน้าที่ต่อชาติบ้านเมือง

จึงทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้ท่านผู้หญิง มณีรัตน์ บุนนาค เขียนคำกลอนเตือนใจ แล้วพิมพ์แจกเหล่าข้าราชการทหาร ตำรวจ และพลเรือน ต่อมาทรงกราบบังคมทูลขอให้พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานทำนองเพลง ความฝันอันสูงสุดจึงเป็นเพลงพระราชนิพนธ์เพลงแรกที่มีการเขียนคำร้องก่อนแล้วใส่ทำนองภายหลัง

เชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ

ความยอดเยี่ยมในการขับร้องเพลงปลุกใจรักชาติของ สันติ ลุนเผ่ เป็นที่ประจักษ์ทั้งในวงการดนตรีและประชาชนทั่วประเทศ

ทั้งยังเป็นผู้อุทิศตนประกอบคุณงามความดีช่วยเหลือกิจกรรมของกองทัพมาอย่างต่อเนื่อง จึงได้รับพระราชทานยศทหารเป็นกรณีพิเศษ จากเดิมที่เดิมดํารงยศพันจ่าเอกและเป็นทหารพ้นราชการให้ได้รับยศเรือตรี

คุณค่าของการถ่ายทอดศิลปะการขับร้องเพลงที่ดําเนินมาอย่างต่อเนื่อง จนเป็นศิลปินที่มีความโดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ ควรต่อการเป็นแบบอย่างของประชาชนชาวไทย สันติ ลุนเผ่ จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) พ.ศ. 2558