ภาวะเบาหวานขึ้นตา อันตรายถึงตาบอดตลอดชีวิต

คอลัมน์ : สุขภาพดีกับรามาฯ 
ผู้เขียน : รศ.นพ.ภฤศ หาญอุตสาหะ สาขาวิชาน้ำวุ้นตาและจอประสาทตา ภาควิชาจักษุวิทยา
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

ภาวะเบาหวานขึ้นตา (Diabetic Retinopathy) เป็นภาวะแทรกซ้อนในผู้เป็นโรคเบาหวาน หากเป็นหนักส่งผลให้หลอดเลือดฝอยเสื่อมทั่วร่างกาย รวมถึงเส้นเลือดฝอยที่บริเวณจอประสาทตาด้วย ส่วนหนึ่งของผู้ที่เป็นโรคเบาหวานมักจะสูญเสียการมองเห็นในภาวะแทรกซ้อนนี้ โดยภาวะเบาหวานขึ้นจอตา ก็มีวิธีการรักษาที่หลากหลาย แต่ถ้าเป็นถึงขั้นรุนฟแรงแล้ว อาจจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้และจะตาบอดไปตลอดชีวิต

ภาวะเบาหวานขึ้นตา หรือภาวะเบาหวานขึ้นจอตา เกิดจากการที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงผิดปกติจากเบาหวาน โรคยอดฮิตของผู้สูงอายุ ส่งผลให้ผนังหลอดเลือดฝอยเสื่อมทั่วร่างกายรวมทั้งหลอดเลือดที่จอตา ทำให้เลือดและสารต่าง ๆ รั่วซึมออกมา ทำให้หลอดเลือดตรงจอประสาทตาได้รับความเสียหาย หากปล่อยไว้ไม่รักษาจะทำให้สูญเสียการมองเห็นได้

อาการของภาวะเบาหวานขึ้นจอตา

เมื่อหลอดเลือดในจอประสาทตาเริ่มถูกทำลายจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงขึ้น อาการต่าง ๆ จะเริ่มปรากฏขึ้นตามระยะความรุนแรง และต่อไปนี้คืออาการที่ควรสังเกต

ในช่วงระยะเริ่มแรกผู้ป่วยจะไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ, มีจุดเลือดออกในจอตา ทำให้เห็นภาพพร่ามัว, มีไขมันรั่วในจอตา ทำให้จอประสาทตาบวม, เมื่อมีอาการมากขึ้นจะมีเลือดออกในน้ำวุ้นตา และจอประสาทหลุดลอก

อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นแบบช้า ๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว ดังนั้นหากรู้สึกว่าการมองเห็นเริ่มเปลี่ยนไป ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจและรับคำแนะนำอย่างละเอียด การตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันการสูญเสียการมองเห็นได้

การป้องกัน-รักษา ภาวะเบาหวานขึ้นตา

ภาวะเบาหวานขึ้นตาอาจดูน่ากลัว แต่ถ้าดูแลตัวเองให้ดีก็สามารถลดความเสี่ยงได้ง่าย ๆ โดยไม่กินอาหารที่มีแป้งและไขมันมากเกินไป ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และควบคุมน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติ (ระหว่าง 70-100 mg/dL)

สำหรับการรักษาภาวะเบาหวานขึ้นตา มีดังนี้ ควบคุมระดับน้ำตาล หากผู้ป่วยเป็นในระยะแรก แพทย์จะให้ผู้ป่วยควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติ, ใช้แสงเลเซอร์ โดยใช้ในระยะที่เลือดออกในตายังไม่มาก, ฉีดยาเข้าไปในดวงตา ในกรณีผู้ป่วยจอประสาทตาบวม เพื่อลดการบวมของจอประสาทตา, การผ่าตัด ในกรณีผู้ป่วยมีเลือดเต็มจอประสาทตาหรือจอประสาทตาหลุดลอก

ภาวะเบาหวานขึ้นตาเป็นภาวะที่ต้องให้ความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากสามารถนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรได้ การป้องกันโดยการดูแลสุขภาพโดยรวม ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และตรวจสุขภาพตาเป็นประจำจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อรักษาคุณภาพชีวิตและการมองเห็นให้ยืนยาว