กทม.เตรียมปรับเกณฑ์ WFH ตั้งเป้าลดฝุ่น PM 2.5 จากการคมนาคม

กรุงเทพมหานครเตรียมปรับปรุงมาตรการ Work from Home (WFH) ลดปริมาณการจราจรบนท้องถนน โดยกําลังติดตามอย่างละเอียดสำหรับต้นสัปดาห์หน้าในวันจันทร์-อังคาร เนื่องจากเห็นว่าอัตราการระบายเริ่มจะไม่ค่อยดีตั้งแต่วันเสาร์-อาทิตย์ที่ผ่านมา

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯ กทม. เปิดเผยถึงการดำเนินมาตรการต่าง ๆ กรณีมีการคาดการณ์ว่าจะมีค่าฝุ่น PM 2.5 สูงในพื้นที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2568 ว่า วันนี้เป็นวันที่ฝุ่นสูงอีกวันหนึ่ง แต่พรุ่งนี้การระบายจะดีขึ้น คาดว่าอัตราการระบายอากาศ (VR) จะดีขึ้นยาวไปประมาณ 3-4 วัน แน่นอนว่าปัญหาส่วนหนึ่งของฝุ่น PM 2.5 ในกรุงเทพฯมาจากการใช้รถยนต์ ขณะเดียวกัน ขณะนี้จะเห็นว่ามีการเผาชีวมวลในพื้นที่ด้านนอกมากขึ้น โดยในประเทศไทยมีการเผาเพิ่มขึ้นประมาณ 20% จากปีที่แล้ว

เดินหน้าเปลี่ยนไส้กรองรถยนต์ต่อเนื่อง

กทม.ต้องเดินหน้ามาตรการเกี่ยวกับเรื่องรถยนต์ในการเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง/เปลี่ยนไส้กรอง เรื่องโครงการ LOW EMISSION ZONE หรือห้ามรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไป (ยกเว้น EV, NGV, EURO 5 และ 6) เข้าพื้นที่วงแหวนรัชดาภิเษก ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด ซึ่งได้มีการเตรียมพร้อมไว้แล้ว เมื่อไรก็ตามถึงเกณฑ์จึงจะประกาศไม่ให้รถบรรทุกเข้ามาได้

ยกเว้น EV, NGV, EURO 5-6 และรถที่ขึ้นบัญชีสีเขียว (Green List) ซึ่งปัจจุบันมีรถขึ้นทะเบียน Green List แล้วประมาณ 12,000 คัน อย่างไรก็ตาม ประชาชนยังมีการเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง/เปลี่ยนไส้กรองไม่เยอะ โดยคาดไว้ 500,000 คัน ขณะนี้มีการเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง/เปลี่ยนไส้กรองประมาณ 200,000 คัน

จ่อปรับมาตรการ WFH

นายชัชชาติกล่าวต่อว่า อีกมาตรการหนึ่งที่จะปรับปรุงคือเรื่อง Work from Home (WFH) ซึ่งเดิมมาตรการ WFH ใช้เกณฑ์ค่าฝุ่น PM 2.5 อยู่ในระดับสีแดง (ค่า PM 2.5 ตั้งแต่ 75.1 มคก./ลบ.ม.) 5 เขต คาดการณ์ล่วงหน้า 2 วัน เป็นสีแดง 5 เขต จึงจะประกาศ WFH

แต่เนื่องจากการ WFH เป็นเรื่องของความสมัครใจ ไม่ใช่การบังคับ ดังนั้นจึงลดมาตรการลงเพื่อให้ประกาศ WFH ได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้ การ WFH จะทำให้ปริมาณการจราจรในถนนจะลดลง ทำให้การจราจรติดขัดน้อยลง การปล่อยฝุ่นสะสมจะน้อยลงด้วย โดยในช่วง ก.พ.ปี’67 ที่ได้มีการประกาศ WFH ไปนั้น ได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน จำนวน 151 แห่ง หรือประมาณ 60,279 คน ร่วม WFH ตามประกาศ พบว่าปริมาณการจราจรในท้องถนนลงลดเกือบ 10%

เกณฑ์การประกาศ WFH

นายพรพรหม วิกิตเศรษฐ์ ที่ปรึกษาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้บริหารด้านความยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า เกณฑ์การประกาศ WFH จะมีการพยากรณ์ล่วงหน้า 1 วัน หากพบค่าฝุ่น PM 2.5 อยู่ในระดับสีส้ม (ค่า PM 2.5 ตั้งแต่ 37.6-75.0 มคก./ลบ.ม.) จำนวน 35 เขตขึ้นไป (70% ของพื้นที่กรุงเทพฯ) อัตราการระบายอากาศ (VR) ไม่ดี คือน้อยกว่า 2,000 ตารางเมตรต่อวินาที และพบจุดความร้อน (จุดเผา) เกินวันละ 80 จุด ติดต่อกัน 3 วัน จึงจะประกาศ WFH

ซึ่ง กทม.กําลังติดตามอย่างละเอียดสำหรับต้นสัปดาห์หน้าในวันจันทร์-อังคาร เนื่องจากเห็นว่าอัตราการระบายเริ่มจะไม่ค่อยดีตั้งแต่วันเสาร์-อาทิตย์ โดยจะมีการแจ้งอีกครั้งหนึ่ง

PM 2.5 ไม่เพียงพอ ต้องลด PM 10 ด้วย

อีกแนวคิดหนึ่งซึ่งกําลังดำเนินการโดยอยู่ในขั้นตอนของนักวิชาการ คือ ขณะนี้มีโครงการรถไฟฟ้าทั่วกรุงเทพฯแล้ว มีทางด่วนต่าง ๆ เยอะ จึงมีแนวคิดเกี่ยวกับการพ่นฝอยละอองโดยไม่ใช่เฉพาะตรงสถานี แต่ต้องขยายผลตามแนวรถไฟฟ้า อาทิ สายสีเขียว สีเหลือง สีชมพู หรือทางด่วน ตลอดจนถนนลอยฟ้าต่าง ๆ ที่มีการจราจรติดขัดด้านล่าง

อย่างไรก็ตาม วิธีการนี้อาจจะช่วยในเรื่องของ PM 10 ที่สามารถแตกตัวเป็น PM 2.5 ซึ่ง PM 10 เป็นส่วนหนึ่งของการคํานวนค่า AQI และอาจจะมีผลต่อด้านอื่น ทั้งนี้ ต้องให้มั่นใจก่อนว่าฝอยละอองน้ำช่วยได้จริงหรือไม่ โดยจะรวบรวมหลักฐานทางวิชาการเพื่อยืนยันให้ชัดเจน แล้วจึงจะออกแบบทั้งระบบ ซึ่งโครงการนี้ปีนี้อาจจะไม่ทัน ต้องขอให้ข้อมูลชัดเจนก่อน เนื่องจากจะเป็นโครงการขนาดใหญ่

สำหรับภาพรวมระดับประเทศทางรัฐบาลเองก็เอาจริงเอาจัง ซึ่งหากมีมาตรการทางกฎหมายเข้มข้นว่าคนเผาผิดกฎหมายก็น่าจะเป็นแรงจูงใจได้ ส่วนในระดับ กทม. การเผาในพื้นที่แทบจะไม่มีแล้ว เราทำได้ค่อนข้างดีในการควบคุม เชื่อว่าการดำเนินการเหล่านี้จะทำให้สถานการณ์ดีขึ้น ซึ่งต้องช่วยกันหลายฝ่าย ต้องมีความร่วมมือกับหลายภาคส่วน ทั้งรัฐบาล และการใช้เทคโนโลยีอย่างฝนหลวง โดยทาง กทม.ก็ได้ประสานความร่วมมือกับทุกคนเพื่อหาทางออกให้ดีที่สุด

ในส่วนของประชาชน พบว่ามีความตื่นตัว มีการใส่หน้ากากป้องกันฝุ่น ถือว่าเป็นสิ่งที่ดี เพราะว่าเป็นการป้องกันตัวเองจากฝุ่น ซึ่งในช่วงที่ค่าฝุ่นสูงแล้วหลีกเลี่ยงไม่ได้จริง ๆ ก็ควรใส่หน้ากากก่อนออกจากบ้าน เพราะเป็นตัวหนึ่งที่ช่วยบรรเทาได้

ด้านรถเมล์ควันดํา ได้สั่งการให้ไปตรวจทุกอู่ คันไหนที่มีควันดำเกินค่ามาตรฐานไม่ให้ออก หากเป็นรถบรรทุกให้ติดตามถึงไซต์ก่อสร้าง เมื่อพบควันดำเกินค่ามาตรฐานให้หยุดการก่อสร้าง ซึ่งเคยทำไปแล้วในกรณีรถบรรทุกน้ำหนักเกิน และต่อไปจะขยายผลไปยังรถบรรทุกที่ปล่อยควันดำด้วย เพื่อให้เจ้าของงานร่วมรับผิดชอบในการไม่จ้างรถควันดำ ทาง กทม.จะตรวจอย่างเต็มที่ ส่วนประชาชนสามารถร่วมเป็นหูเป็นตาได้ โดยหากพบรถบรรทุกควันดำให้แจ้งผ่าน Traffy Fondue

ชวนร่วมเครือข่ายลดฝุ่น

นายชัชชาติกล่าวด้วยว่า การที่ปรับเกณฑ์ WFH เพื่อให้คนได้มีการเตรียมตัว ซึ่งปัจจุบันมีหน่วยงานภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วมเป็นภาคีเครือข่าย WFH ประมาณเกือบ 100,000 คน จากเป้าหมายที่ตั้งไว้ 200,000 คน จึงขอเชิญชวนหากใครอยากจะร่วมโครงการสามารถลงทะเบียนกับ กทม.ได้ผ่านลิงก์ https://bit.ly/3Nn25nR?r=qr โดยอยากให้บริษัทเข้าร่วมโครงการ เพื่อจะได้มีการประกาศจากบริษัทในการให้พนักงาน WFH ทั้งนี้ สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่กองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร โทร.0-2203-2951