เรารู้อะไรบ้างแล้ว จีนออกกฎใหม่ เข้มแปรรูป – ส่งออก แรร์เอิร์ท

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีน ออกมาตรการชั่วคราวฉบับใหม่ เพิ่มความเข้มงวดในการส่งออกและแปรรูปแร่แรร์เอิร์ท ชี้ให้เห็นว่ารัฐบาลจริงจังและเข้มงวดกับการควบคุมอุตสาหกรรมแรร์เอิร์ทยิ่งขึ้น

เอพี (AP) รายงานว่า เมื่อวันที่ 22 ส.ค.ที่ผ่านมา จีนได้ออกมาตรการชั่วคราวฉบับใหม่ เพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมการขุดและการแปรรูปแร่หายาก (แรร์เอิร์ท) ในระบบโควตาเดิม ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชั้นสูงหลายชนิด อาทิ รถยนต์ไฟฟ้า (EV) สมาร์ทโฟน เซมิคอนดักเตอร์ รวมไปถึงเครื่องบินขับไล่ (Jet)

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีน (Ministry of Industry and Information Technology) ได้กำหนดให้บริษัทต่าง ๆ ต้องปฏิบัติตามโควตาสำหรับแร่แรร์เอิร์ทชนิดต่าง ๆ โดยบริษัทจำเป็นต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐบาลในการจัดการกับแรร์เอิร์ท และต้องรายงานปริมาณแรร์เอิร์ทที่นำเข้าอย่างถูกต้อง บริษัทที่ฝ่าฝืนจะถูกลงโทษทางกฎหมายและลดโควตาสำหรับแรร์เอิร์ท โดยระเบียบดังกล่าวมีผลบังคับใช้กับทั้งแรร์เอิร์ทที่ขุดจากเหมืองในประเทศจีน และแรร์เอิร์ทนอกประเทศที่ถูกส่งเข้ามากลั่นภายในประเทศจีน

ข้อกำหนดแร่หายาก-การเจรจาการค้า

เดือนเมษายน หลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ประกาศมาตรการภาษีศุลกากร (Tariffs) ต่อประเทศคู่ค้าของสหรัฐ รัฐบาลจีนได้ประกาศข้อกำหนดการอนุญาตสำหรับแรร์เอิร์ทอีก 7 ชนิด โดยอ้างถึงความจำเป็นในการ “ปกป้องความมั่นคงและผลประโยชน์ของชาติให้ดีขึ้น และเพื่อปฏิบัติตามความรับผิดชอบสากลในการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์” โดยคาดว่าเป็นการตอบโต้ต่อมาตรการควบคุมการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงของสหรัฐ

เดือนมิถุนายน ข้อกำหนดเกี่ยวกับแรร์เอิร์ทของจีน สร้างความกังวลต่อโรงงานอุตสาหกรรมในสหรัฐและประเทศอื่น ๆ ว่าจะขาดแคลนวัตถุดิบสำคัญในการผลิตสินค้าด้านเทคโนโลยี ซึ่งนำไปสู่การเจรจาการค้าระหว่างจีนและสหรัฐ ในการผ่อนปรนการเข้าถึงซอฟต์แวร์ออกแบบชิปคอมพิวเตอร์และเครื่องยนต์เจ็ตของสหรัฐ รัฐบาลจีนจึงประกาศเร่งอนุมัติการส่งออกแร่แรร์เอิร์ท

เดือนกรกฎาคม กระทรวงความมั่นคงแห่งรัฐจีนกล่าวว่า กำลังปราบปรามการลักลอบนำเข้าแรร์เอิร์ท ซึ่งเป็นภัยคุกคามความมั่นคงของชาติ บ่งชี้ว่ารัฐบาลกำลังดำเนินการควบคุมมากขึ้น

การผูกขาดแร่แรร์เอิร์ท

ในหลายทศวรรษที่ผ่านมา จีนได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการแปรรูปแรร์เอิร์ท โดยปัจจุบันจีนเป็นผู้จัดหาแร่แรร์เอิร์ทเกือบ 90% ของโลก แม้ว่าจะขุดได้เพียงประมาณ 70% เท่านั้น

ประเทศจีนครอบครองแหล่งสำรองแร่แรร์เอิร์ธที่สามารถระบุได้กว่าครึ่งหนึ่งของโลก อีกทั้งยังนำเข้าแรร์เอิร์ทจำนวนมากจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างเมียนมา เพื่อแปรรูปและส่งออก เนื่องจากจีนได้ควบคุมเทคโนโลยีที่ใช้ในการกลั่นแร่ และงดเผยแพร่ความรู้ดังกล่าว จึงแทบจะผูกขาดการถลุงและกลั่นแรร์เอิร์ททั้งหมด

ตามข้อมูลของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา ในปี 2024 สหรัฐได้รับแรร์เอิร์ทจากประเทศจีน 70% มาเลเซีย 13% ญี่ปุ่น 6% และเอสโตเนีย 5%  

กฎระเบียบใหม่ยังไม่ชัดเจน

วันที่ 22 ส.ค. จีนตกลงที่จะออกใบอนุญาตบางส่วนสำหรับการส่งออกแรร์เอิร์ท แต่ไม่ได้มีไว้สำหรับการใช้งานทางทหาร และยังคงมีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับอุปทาน อย่างไรก็ดี ข้อกำหนดนี้เพิ่มความเข้มงวดยิ่งขึ้น เกี่ยวกับการออกใบอนุญาตของบริษัทที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับแรร์เอิร์ท และรวมศูนย์การควบคุมการทำเหมือง การส่งออก และการแปรรูป นอกจากนี้ ยังกำหนดมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดยิ่งขึ้นสำหรับอุตสาหกรรมแร่

รัฐบาลทรัมป์พยายามลดการพึ่งพาแรร์เอิร์ทจากประเทศจีน และผลักดันให้รัฐบาลจีนผ่อนคลายมาตรการควบคุมแร่ในเวลาเดียวกัน ในขณะที่จีนเลือกที่จะเพิ่มหรือลดขั้นตอนการอนุมัติการส่งออกแร่ตามความจำเป็น และเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมอุตสาหกรรมโดยรวม

อย่างไรก็ดี กฎระเบียบใหม่ไม่ได้ระบุโควตาสำหรับการผลิตและการส่งออก หรือการระบุชนิดแรร์เอิร์ทอย่างเฉพาะเจาะจง แต่ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่ารัฐบาลจริงจังกับการควบคุมอุตสาหกรรมนี้ให้เข้มงวดยิ่งขึ้น