TikTok ลงนามตั้งบริษัทร่วมทุน เลี่ยงแบนในสหรัฐ ยังไม่ชัดใครคุมอัลกอริทึม

ติ๊กต๊อก (TikTok) ลงนามข้อตกลงจัดตั้งบริษัทร่วมทุน กับออราเคิลและนักลงทุนอื่น ๆ หลีกเลี่ยงการถูกแบนในสหรัฐ เนื่องจากความกังวลด้านความมั่นคง ข้อตกลงจะเสร็จสิ้นภายในวันที่ 22 มกราคม 2026 แต่ยังไม่ชัดเจนว่า อัลกอริทึ่ม ซึ่งเป็นหัวใจหลักของแอปพลิเคชั่น จะอยู่ในกรรมสิทธิ์ของใคร

นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า ติ๊กต๊อก (TikTok) ลงนามในข้อตกลงเพื่อจัดตั้งบริษัทร่วมทุนตามกฎหมาย นำโดยกลุ่มนักลงทุนสหรัฐ ซึ่งจะเข้ามามีอำนาจควบคุมหลักในแอปพลิเคชั่น ถือเป็นจุดสิ้นสุดศึกอันยาวนาน ซึ่งสหรัฐบีบบังคับให้ไบต์แดนซ์ (ByteDance) บริษัทแม่สัญชาติจีนของติ๊กต๊อก ยอมขายกิจการหรือไม่ก็ถูกแบนในสหรัฐ

ภายใต้โครงสร้างข้อเสนอ กลุ่มนักลงทุนใหม่ ได้แก่ ออราเคิล (Oracle) ซิลเวอร์เลก (Silver Lake) สัญชาติสหรัฐ และ MGX ซึ่งเป็นบริษัทด้านการลงทุนของอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) จะเป็นผู้ถือหุ้นหลักรายละประมาณ 15% รวมกันเป็น 50% ขณะที่กลุ่มนักลงทุนเดิมของไบต์แดนซ์ จะถือหุ้น 30.1% และไบต์แดนซ์เองจะถือหุ้น 19.9% บริษัทร่วมทุนนี้มีชื่อว่า TikTok USDS Joint Venture LLC จะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหารชุดใหม่ มีสมาชิก 7 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกัน โดยข้อตกลงจะเสร็จสิ้นไม่เกินวันที่ 22 มกราคม 2026

ในปี 2024 สภาคองเกรสผ่านกฎหมายบังคับให้ติ๊กต๊อกปิดตัวลงในสหรัฐ เว้นแต่จะแยกตัวออกจากไบต์แดนซ์ เนื่องจากข้อกังวลเกี่ยวกับความมั่นคงของชาติ กฎหมายดังกล่าวมีผลบังคับใช้เมื่อ 19 มกราคม 2025 แต่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ เลื่อนการบังคับใช้กฎหมายออกไปหลายต่อหลายครั้ง ขณะที่รัฐบาลภายใต้ทรัมป์พยายามเจรจาข้อตกลง เพื่อโอนกรรมสิทธิ์ให้นักลงทุนอเมริกัน

ภายใต้บันทึกข้อตกลง ข้อมูลผู้ใช้ติ๊กต๊อกในสหรัฐ จะถูกเก็บไว้บนโครงสร้างพื้นฐานที่จัดการโดยออราเคิล โดยที่ผู้ใช้งานจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ระหว่างการใช้งาน ขณะที่โฆษณาจะยังเข้าถึงผู้ใช้งานอื่น ๆ โดยไม่ถูกแทรกแซง

โซว จื่อ โจว ซีอีโอของติ๊กต๊อก กล่าวกับพนักงานว่า ด้วยมาตรการรักษาความปลอดภัยที่ครอบคลุม ผู้ใช้ชาวสหรัฐกว่า 170 ล้านคน จะยังคงค้นพบ สร้างสรรค์ และเชื่อมต่อกันบนแพลตฟอร์ม โดยเพลิดเพลินกับประสบการณ์ ขณะที่โฆษณาจะยังคงเชื่อมต่อกับผู้ชมทั่วโลกได้โดยไม่ได้รับผลกระทบ

อัลกอริทึมการแนะนำคลิปวิดีโอของติ๊กต๊อก จะได้รับการเทรนด์ใหม่โดยใช้ข้อมูลผู้ใช้ในสหรัฐ เพื่อให้แน่ใจว่าฟีดเนื้อหาจะปราศจากการแทรกแซงจากภายนอก อีกทั้งหน่วยงานที่ตั้งอยู่ในสหรัฐ จะรับผิดชอบตรวจสอบเนื้อหาและการบังคับใช้นโยบายภายในประเทศ

ในประเด็นใครเป็นเจ้าของอัลกอริทึมของติ๊กต๊อก เป็นเรื่องที่สร้างความกังวลด้านความมั่นคงให้กับสหรัฐมายาวนาน ขณะที่ทางการจีนเคยโต้แย้งว่า กฎหมายจีนกำหนดให้การควบคุมอัลกอริทึมยังคงเป็นอำนาจของรัฐบาลจีน อย่างไรก็ตาม กฎหมายของสหรัฐ ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากทั้งพรรคเดโมแครตและรีพับลิกัน ระบุเงื่อนไขว่า การถอนการลงทุนหรือการขายธุรกิจใด ๆ ก็ตาม จะต้องตัดขาดความสัมพันธ์ในการดำเนินงานระหว่างติ๊กต๊อกและไบต์แดนซ์อย่างสิ้นเชิง รวมไปถึงอำนาจการควบคุมอัลกอลิทึมด้วย

อย่างไรก็ดี บันทึกข้อตกลงไม่ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า อัลกอริทึมจะถูก “โอนกรรมสิทธิ์” หรือจะให้ “ใบอนุญาตสิทธิ์การใช้งาน” อีกทั้งยังไม่ชัดเจนว่า ไบต์แดนซ์จะยังคงรักษาสิทธิ์ในทรัพย์สินทางปัญญาหลักของอัลกอริทึมไว้หรือไม่ เนื่องจากรัฐบาลจีนไม่เต็มใจจะอนุญาตขายเทคโนโลยีดังกล่าว โดยขณะนี้ไบต์แดนซ์และติ๊กต๊อก ยังไม่ได้ชี้แจงรายละเอียดการเป็นเจ้าของอัลกอริทึมที่แน่ชัด