วัฒนธรรม ‘ตานก๋วยสลาก’ ตำนาน 222 ปี ไท-ยวน สระบุรี

“สระบุรี” ต้องดีกว่าเดิม สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดสระบุรี ร่วมกับอำเภอเสาไห้ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) และเครือข่ายชุมชนไท-ยวน ร่วมจัดงานใหญ่ ส่งเสริมและสืบสานประเพณีวัฒนธรรมไท-ยวนสระบุรี “ตานก๋วยสลาก ย้อนตำนาน 222 ปี ไท-ยวน สระบุรี” เริ่มวันที่ 27 กุมภาพันธ์-1 มีนาคม 2569 ณ วัดพระยาทด อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เพื่อร่วมอนุรักษ์ ฟื้นฟู และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนในพื้นที่

Soft Power ของพื้นที่

“พัชรศรี สมบัติทวีพูน” ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดสระบุรี กล่าวว่า จังหวัดสระบุรีมุ่งขับเคลื่อนการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงคุณค่า (Value-based Tourism) โดยนำ “ทุนทางวัฒนธรรม” มาเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนา Soft Power ของพื้นที่

งานครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายจังหวัดในการส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่น งานประเพณี และภูมิปัญญาชุมชน โดยเฉพาะวัฒนธรรมของชาวไท-ยวนในอำเภอเสาไห้ รากเหง้าแห่งประวัติศาสตร์ที่สำคัญของจังหวัด ทั้งมีความเชื่อมโยงกับการตั้งถิ่นฐานที่มาอย่างยาวนาน 222 ปี

“สุรเดช สร้อยอุทา” นายอำเภอเสาไห้ เสริมว่า อำเภอเสาไห้ได้บูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วน เพื่อออกแบบงานให้ครอบคลุมทั้งมิติ “ศาสนา วัฒนธรรม วิถีชีวิต เศรษฐกิจชุมชน” มุ่งให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเข้ามามีส่วนร่วมอย่างแท้จริง พร้อมผลักดันให้ประเพณีตานก๋วยสลากเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่ต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ สร้างรายได้ให้ชุมชนยั่งยืน

“นิตยา เมธีวุฒิกร” รองผู้อำนวยการ ททท.สำนักงานพระนครศรีอยุธยา กล่าวว่า ได้ให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในฐานะกลไกขับเคลื่อน Soft Power ของประเทศ โดยเน้นการเล่าเรื่องราวของท้องถิ่นให้เป็นประสบการณ์ที่มีความหมาย

“ตานก๋วยสลาก” ถือเป็นเรื่องเล่าทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะพื้นที่ สามารถพัฒนาเป็นหมุดหมายการท่องเที่ยวของภาคกลางได้ดี พร้อมเชื่อมเส้นทางท่องเที่ยวทั้งด้านศาสนา ธรรมชาติ และชุมชนในจังหวัดสระบุรีได้อย่างลงตัว

ปลูกจิตสำนึกแห่งการให้

“กฤษณา พิทยาบุตร” ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอเสาไห้ เสริมว่า งานนี้มีพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาที่อิงรากฐานวัฒนธรรมล้านนาและชุมชนชาวไท-ยวน สืบทอดกันมาแบบมีความหมายลึกซึ้งในเชิงจิตวิญญาณ เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษ ผู้ล่วงลับ สร้างสิริมงคลแก่ผู้ให้ทาน

ลักษณะเด่นคือการจัดเครื่องไทยทานใส่ “ก๋วย” หรือภาชนะ แล้วถวายพระสงฆ์ด้วยวิธีการจับสลาก สะท้อนคติความเชื่อเรื่องการให้ทานโดยไม่เจาะจง เป็นการปลูกฝังจิตสำนึกการให้ด้วยใจบริสุทธิ์

ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

ประเพณีนี้ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์รวมความศรัทธา สามัคคี และอัตลักษณ์ชุมชน ในด้านภาษา การแต่งกาย อาหารพื้นถิ่น ดนตรี และศิลปหัตถกรรม ที่สะท้อนรากวัฒนธรรมถึง 222 ปี

เป็นการ “ย้อนตำนาน” ที่นำเรื่องราวประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต ภูมิปัญญา มาถ่ายทอดให้คนรุ่นใหม่และสาธารณชนได้เรียนรู้และเกิดความภาคภูมิใจ

ตลอด 3 วันของการจัดงานจะมีกิจกรรมสำคัญ ๆ อาทิ พิธีขบวนแห่ก๋วยสลากจากชุมชนต่าง ๆ พิธีถวายทานสลากภัตตามขนบธรรมเนียม การแสดงศิลปวัฒนธรรมไท-ยวน การจำหน่ายสินค้าชุมชนและอาหารพื้นถิ่น บูทสาธิตงานภูมิปัญญา งานผ้าพื้นเมืองและหัตถศิลป์ และการแสดงสร้างสรรค์ เพื่อเชื่อมโยงความศรัทธาทางศาสนากับการมีส่วนร่วมของคนทุกช่วงวัย

งานนี้ไม่เพียงเป็นการอนุรักษ์ประเพณีอันทรงคุณค่า แต่ยังช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนผ่านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม สร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้ “สระบุรี” เมืองแห่งอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม คู่ไปกับการพัฒนาอย่างสมดุลและยั่งยืน

“อำเภอเสาไห้” ขอเชิญชวนประชาชน นักท่องเที่ยว ร่วมสัมผัสเสน่ห์แห่งศรัทธา เรียนรู้รากเหง้าทางวัฒนธรรม และเป็นส่วนหนึ่งของการสืบสานมรดกไท-ยวน ในงาน “ตานก๋วยสลาก ย้อนตำนาน 222 ปี ไท-ยวน สระบุรี” ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์-1 มีนาคม 2569 ณ วัดพระยาทด ตำบลพระยาทด อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี