เภสัชกร ดร.แสงสุข พิทยานุกุล ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Smooth E, Dentiste และผู้เชี่ยวชาญพัฒนาธุรกิจมากว่า 4,000 ราย ผนึกพันธมิตรอาจารย์มหาวิทยาลัยด้านการตลาด-บริหารธุรกิจ ปั้นสมาคมการตลาดผู้ประกอบการไทย หรือ TEMA เพื่อดัน SME ไทยฝ่าวิกฤต “Perfect Storm” ทั้งต้นทุนพุ่ง เศรษฐกิจชะลอ ดิสรัปต์จาก AI สงครามราคาข้ามชาติ
ด้วยโมเดล “SME Clinic” ลงพื้นที่วิเคราะห์เจาะลึก Case-by-Case เปลี่ยน Business Owner สู่ Entrepreneur ตัวจริง หวังสร้างผู้ประกอบการคุณภาพใหม่เป็นกลไกฟื้นเศรษฐกิจไทย ตั้งเป้าปีแรกดึงสมาชิกผู้ประกอบการ 10,000 ราย
เภสัชกร ดร.แสงสุข ระบุว่า หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่นำไปสู่การก่อตั้ง TEMA คือความท้าทายครั้งใหญ่ของภาคธุรกิจ SME ไทย ซึ่งมีจำนวนมากกว่า 3.3 ล้านราย และถือเป็นกลไกสำคัญของเศรษฐกิจประเทศ ทั้งในฐานะแหล่งจ้างงานและฐานรากของระบบเศรษฐกิจ
อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการจำนวนมากกำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่ถูกนิยามว่าเป็น “Perfect Storm” หรือพายุสมบูรณ์แบบที่เกิดจากแรงกดดันหลายด้านพร้อมกัน ได้แก่
- ภาวะต้นทุนพุ่งและกำลังซื้อชะลอ (Economic Strain) เศรษฐกิจที่ฟื้นตัวช้ากว่าคาด ส่งผลให้กำลังซื้อในประเทศยังเปราะบาง ขณะที่ต้นทุนวัตถุดิบ พลังงาน และแรงงานปรับตัวเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทำให้อัตรากำไรของธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมถูกบีบตัวอย่างมีนัยสำคัญ
- การดิสรัปต์จากเทคโนโลยีและ AI (AI & Tech Disruption) เทคโนโลยีดิจิทัลและเครื่องมือ AI เข้ามาเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคอย่างรวดเร็ว ธุรกิจที่ปรับตัวไม่ทันอาจสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในเวลาอันสั้น
- การแข่งขันไร้พรมแดน (Hyper-Competition) การเติบโตของอีคอมเมิร์ซและการค้าข้ามพรมแดน ทำให้สินค้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะสินค้าราคาประหยัด เข้ามาแข่งขันกับธุรกิจไทยอย่างเข้มข้น
- ช่องว่างด้านการบริหาร (Management Gap) แม้ผู้ประกอบการจำนวนมากจะมีสินค้าหรือบริการที่มีคุณภาพ แต่กลับขาดระบบการบริหาร การวิเคราะห์ตลาด และกลยุทธ์การตลาดที่ชัดเจน ส่งผลให้ไม่สามารถขยายธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ดร.แสงสุข ย้ำว่า หากสถานการณ์ยังดำเนินไปเช่นนี้ ธุรกิจ SME จำนวนมากอาจไม่สามารถปรับตัวได้ทัน โดยมีการประเมินว่าภายในช่วง 5 ปีข้างหน้า อาจมีธุรกิจ SME มากถึง 44% ที่ต้องปิดกิจการ หากไม่เร่งปรับโครงสร้างธุรกิจ
“SME Clinic” ผ่าตัดธุรกิจถึงระดับ DNA
หัวใจสำคัญของการดำเนินงานของ TEMA คือโมเดล “SME Clinic” ซึ่งเปรียบธุรกิจเสมือน “ผู้ป่วย” ที่ต้องได้รับการวินิจฉัยก่อนเริ่มการรักษา
กระบวนการเริ่มจากการตรวจสอบ “DNA ของผู้ประกอบการ” เพื่อประเมินศักยภาพ จุดแข็ง จุดอ่อน และข้อจำกัดของธุรกิจ ก่อนจะออกแบบแนวทางการพัฒนาเฉพาะราย ครอบคลุมทั้งด้านโครงสร้างองค์กร ระบบการบริหาร กลยุทธ์การตลาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการ
บริการหลักของสมาคมประกอบด้วย SME Health Check การตรวจสุขภาพธุรกิจเชิงลึก และ SME Clinic การลงพื้นที่วิเคราะห์ปัญหาแบบ Case-by-Case โดยทีมผู้เชี่ยวชาญ
“ธุรกิจจำนวนมากกำลังเผชิญปัญหา แต่ไม่มีระบบที่ช่วยวินิจฉัยอย่างจริงจัง เราจึงต้องการสร้าง ‘คลินิกธุรกิจ’ ที่ช่วยผู้ประกอบการค้นหาต้นเหตุของปัญหา และออกแบบทางออกที่เหมาะสม” ดร.แสงสุขกล่าว
อยากรวย ต้องรีบเจ๊ง
อีกหนึ่งแนวคิดสำคัญที่สมาคมต้องการผลักดันคือการปรับ Mindset ของผู้ประกอบการไทย
ดร.แสงสุขมักใช้ประโยคที่กลายเป็นวลีสะท้อนแนวคิดของเขา คือ “อยากรวย ต้องรีบเจ๊ง”
แนวคิดดังกล่าวไม่ได้หมายถึงการสนับสนุนความล้มเหลว แต่ต้องการสะท้อนว่า ความล้มเหลวคือกระบวนการเรียนรู้ของผู้ประกอบการ
“ผู้ประกอบการจำนวนมากกลัวการลองผิดลองถูก แต่ในโลกธุรกิจ ความสำเร็จมักเกิดหลังจากการทดลองหลายครั้ง บางคนทำสินค้า 10 อย่าง อาจสำเร็จเพียง 1 อย่าง แต่สิ่งสำคัญคือการเรียนรู้และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง”
แนวคิดนี้มีเป้าหมายเพื่อเปลี่ยนผู้ประกอบการที่ยึดติดกับความสำเร็จในอดีต ให้กลายเป็น Entrepreneur ที่พร้อมสร้างนวัตกรรมและความแตกต่างในตลาด
เสริมแกร่ง Ecosystem ผู้ประกอบการ
การขับเคลื่อนสมาคมการตลาดผู้ประกอบการไทยยังได้รับการสนับสนุนจากผู้ทรงคุณวุฒิหลากหลายสาขา ทั้งภาคธุรกิจและภาควิชาการ
คณะผู้บริหารและที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ประกอบด้วย
- เภสัชกร ดร.แสงสุข พิทยานุกุล – นายกสมาคม
- ดร.โตสิต วิสาลเสสถ์ – อุปนายกสมาคม
- นางสาวรสสุคนธ์ คูสมบัติ – กรรมการและเลขานุการ
- ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ – ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์
- ศาสตราจารย์วิทวัส รุ่งเรืองผล – ศาสตราจารย์ด้านการตลาด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ภายในงานเปิดตัวยังมีการจัดเสวนาพิเศษในหัวข้อ “Winning with Entrepreneurial Marketing” ซึ่งวิเคราะห์แนวโน้มพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ ความแตกต่างระหว่าง Business Owner กับ Entrepreneur และทิศทางการตลาดสำหรับผู้ประกอบการในปี 2569
สร้างเครือข่าย SME คุณภาพ
TEMA ตั้งเป้าเข้าถึงผู้ประกอบการ 10,000 รายในปีแรก เพื่อสร้างเครือข่าย SME คุณภาพ และต่อยอดขยายฐานสู่ 330,000 ราย ในระยะถัดไป
หากสามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย จะเกิดเครือข่ายผู้ประกอบการที่ผ่านกระบวนการพัฒนาเชิงระบบจำนวนมาก ซึ่งอาจกลายเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว
โจทย์ใหญ่ของเศรษฐกิจฐานรากไทย
การก่อตั้งสมาคมการตลาดผู้ประกอบการไทยสะท้อนแนวโน้มสำคัญของเศรษฐกิจไทยในช่วงเปลี่ยนผ่าน โดยเฉพาะบทบาทของภาคเอกชนในการสร้าง Ecosystem สนับสนุนผู้ประกอบการ
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นโยบายภาครัฐมักมุ่งเน้นการสนับสนุนด้านเงินทุนหรือมาตรการภาษี แต่ปัญหาที่ผู้ประกอบการเผชิญจำนวนมากกลับเป็น ปัญหาเชิงโครงสร้างของธุรกิจ เช่น การวางกลยุทธ์ การบริหารองค์กร และการสร้างความแตกต่างในตลาด
โมเดล Business Clinic ของ TEMA จึงถือเป็นความพยายามแก้โจทย์ดังกล่าว โดยเน้นการวิเคราะห์ปัญหาธุรกิจเชิงลึก และออกแบบแนวทางพัฒนาเฉพาะราย
หากโมเดลดังกล่าวสามารถสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมได้จริง ก็อาจกลายเป็นต้นแบบของการพัฒนา SME ในรูปแบบใหม่ ซึ่งไม่เพียงช่วยให้ธุรกิจอยู่รอด แต่ยังสามารถสร้างผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่มีศักยภาพแข่งขันในตลาดโลก
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือ การขยายผลให้ครอบคลุมผู้ประกอบการจำนวนมาก เนื่องจาก SME ไทยมีมากกว่า 3 ล้านราย การสร้างระบบสนับสนุนที่มีประสิทธิภาพจึงต้องอาศัยทั้งเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญ เทคโนโลยี และความร่วมมือจากหลายภาคส่วน
ปี 2569 จึงอาจเป็นปีพิสูจน์สำคัญของสมาคมใหม่แห่งนี้ ว่าแนวคิด “จากทางรอดสู่ทางรุ่ง” จะสามารถเปลี่ยนเป็นผลลัพธ์ที่จับต้องได้มากเพียงใด และจะมีบทบาทต่อการฟื้นฟูเศรษฐกิจฐานรากของประเทศได้จริงหรือไม่