‘Beer Test’ สูตรลับ Jobs เมื่อ ‘ทัศนคติ’ สำคัญกว่า ‘เรซูเม่’ ในโลกที่คนเก่งล้นตลาด
สตีฟ จ็อบส์ อดีต CEO ผู้สร้างบริษัท Apple เคยเปิดเผยกลยุทธ์วัดกึ๋นเพื่อว่าจ้างพนักงานในแบบของเขา ผ่านการชวนคุยและดื่มเบียร์เพื่อลอกคราบเหล่าไอทีตัวท็อป ย้อนดูสารพัดบททดสอบนิสัยจาก CEO ระดับโลกที่พิสูจน์ว่า “ทัศนคติ” คือใบเบิกทางที่ทรงพลังยิ่งกว่าวุฒิการศึกษา
ในวันที่ AI และทักษะเฉพาะทางถูกยกระดับให้กลายเป็นมาตรฐานขั้นต่ำของการรับคนเข้าทำงาน แต่ทำไมยักษ์ใหญ่ระดับโลกอย่าง Apple Amazon หรือแม้แต่ Chanel กลับถอยหลังกลับมาวัด “ความเป็นมนุษย์” มากกว่า “วุฒิการศึกษา” เจาะลึกบททดสอบคุยเล่นชวนจิบเบียร์ หรือ Beer Test ของสตีฟ จ็อบส์ และสารพัดวิธี ‘ลองของ’ ของเหล่า CEO ระดับโลก ที่พิสูจน์ว่าทำไมคนที่มีทัศนคติบวกและไร้อีโก้ ถึงเป็นที่ต้องการมากกว่าคนฉลาดที่สุดในห้อง
พ้นยุคถามตอบตามตำรา เมื่อ CEO จ้างคนจาก ‘สัญชาตญาณ’
ท่ามกลางกระบวนการสัมภาษณ์งานที่ซับซ้อนในปัจจุบัน ทั้งการทำแบบทดสอบบุคลิกภาพหรือการแก้โจทย์เชิงเทคนิคที่ยาวเหยียด แต่สำหรับ สตีฟ จ็อบส์ (Steve Jobs) ผู้ร่วมก่อตั้ง Apple ผู้ล่วงลับไปแล้ว เขามีกระบวนการที่เรียบง่ายกว่านั้นมาก นั่นคือการใช้ “Beer Test” หรือบททดสอบจิบเบียร์
จ็อบส์มักจะพาผู้สมัครออกจากห้องสี่เหลี่ยมที่ตึงเครียด ไปเดินเล่น (Walk-and-talk) และชวนคุยเรื่องทั่วไป เช่น “หน้าร้อนที่ผ่านมาคุณทำอะไรบ้าง” เพื่อลอกเปลือกของ “พนักงานผู้เพรียบพร้อม” ออกให้เหลือเพียง “ตัวตนที่แท้จริง” โดยเขามักจะถามตัวเองหลังจบการสนทนาเหล่านั้นว่า “ผมอยากจะนั่งจิบเบียร์และคุยกับคนนี้แบบผ่อนคลายอีกไหมนะ”
จ็อบส์ เคยให้สัมภาษณ์กับ Fortune ในปี 2008 ว่า เขาผ่านการสัมภาษณ์คนมามากกว่า 5,000 คน และพบว่าความเชี่ยวชาญเพียงอย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ เพราะสุดท้ายแล้วการเลือกคนเข้าทีมคือเรื่องของ ‘สัญชาตญาณ’ ว่าคนคนนั้นจะรับมืออย่างไรเมื่อถูกท้าทาย และเป็นคนที่เพื่อนร่วมงานอยากอยู่ใกล้หรือไม่
เทรนด์ใหม่ CEO ระดับโลก ทดสอบ ‘นิสัย’ มากกว่า ‘ทักษะ’
ไม่ใช่แค่ Apple เท่านั้น แต่บรรดาผู้นำองค์กรแถวหน้าต่างๆ มีวิธีตรวจสอบ “เนื้อใน” ของผู้สมัครที่น่าสนใจ ดังนี้
- บททดสอบกับพนักงานเสิร์ฟ CEO บางคนใช้วิธีนัดทานอาหารและเตี๊ยมกับพนักงานเสิร์ฟให้เสิร์ฟอาหารผิด เพื่อดูว่าผู้สมัครจะรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่ได้ดั่งใจอย่างไร เพราะวิธีที่คุณปฏิบัติต่อคนที่มีอำนาจน้อยกว่า คือกระจกสะท้อนตัวตนที่ชัดเจนที่สุด
- บททดสอบวันเริ่มงาน แกรี่ ชาปิโร (Gary Shapiro) อดีต CEO ของ Consumer Technology Association ระบุว่า หากใครบอกว่าเริ่มงานได้ทันทีทั้งที่ยังทำงานอยู่ที่เดิม เขาจะมองว่าเป็น “สัญญาณอันตราย” (Red Flag) เพราะนั่นหมายความว่าคุณพร้อมจะทิ้งหัวหน้าคนเก่าไว้กลางทางได้ทุกเมื่อ
- วัฒนธรรมไร้อีโก้ แคลร์ อิสนาร์ด (Claire Isnard) อดีตผู้บริหารฝ่ายบุคคลของ Chanel ย้ำว่าสิ่งที่แบรนด์หรูมองหาคือ “บุคลิกภาพ” ที่ต้องมาก่อนทักษะ และคนที่มีอีโก้สูงจะไม่มีวันได้ถูกรับเลือก
ทัศนคติที่ดีคือ ‘แม่เหล็ก’ ดึงดูดโอกาส
แอนดี้ แจสซี่ (Andy Jassy) CEO ของ Amazon เคยให้แง่คิดที่น่าสนใจว่า ความสำเร็จของคนทำงานโดยเฉพาะคนที่อายุช่วงวัย 20 ปี ส่วนใหญ่มาจาก “ทัศนคติ” เพราะคนที่มีพลังบวกและน่าร่วมงานด้วย จะดึงดูดผู้สนับสนุนและผู้ที่อยากจะช่วยเหลือได้ง่ายกว่าคนเก่งที่เข้าถึงยาก
บททดสอบที่ดูเหมือน “ไม่เป็นทางการ” เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ในเชิงบริหารจัดการ ทักษะทางเทคนิคจำพวก Hard Skills เป็นสิ่งที่สอนกันได้และพัฒนาได้ตามกาลเวลา แต่ทัศนคติและคุณค่าในตัวบุคคลเป็นสิ่งที่ฝังรากลึกและเปลี่ยนแปลงได้ยากกว่า
ในยุคที่องค์กรให้ความสำคัญกับวัฒนธรรมการทำงานแบบร่วมมือกัน ความเก่งที่มาพร้อมกับ “อีโก้” อาจกลายเป็นต้นทุนที่องค์กรไม่อยากจ่ายให้ การเป็นคนที่ “น่าร่วมงานด้วย” จึงไม่ใช่แค่เรื่องของเสน่ห์ส่วนตัว แต่อาจเป็นกลยุทธ์สำคัญในการสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันในตลาดแรงงานยุคใหม่ที่ “หัวใจ” ก็สำคัญไม่แพ้ไปกว่า “หัวสมอง”