‘สุริยะ’ ชูข้าวไทย 5 ทัน ดันข้าวคาร์บอนต่ำเรือธง ยกระดับสู่ตลาดโลก

“สุริยะ” มอบนโยบายกรมการข้าว ประกาศยุทธศาสตร์ “ข้าวไทย 5 ทัน” ดัน “ข้าวคาร์บอนต่ำ” เป็นนโยบายเรือธง ปรับทิศทางการผลิตจากเน้นปริมาณ สู่ผลิตตามตลาด ใช้น้ำมีประสิทธิภาพ ลดก๊าซเรือนกระจก ใช้เมล็ดพันธุ์คุณภาพ และยกระดับมูลค่าข้าวไทยสู่ Thailand Low Carbon Rice พร้อมเร่งทำฐานข้อมูลข้าวแห่งชาติ ใช้ AI-Big Data-Digital MRV-Traceability หนุนเกษตรกรลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และแข่งขันในตลาดโลก

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมมอบนโยบายการขับเคลื่อนภารกิจของกรมการข้าว เพื่อมอบแนวทางดำเนินงานแก่ผู้บริหารและข้าราชการ ณ กรมการข้าว

การประชุมครั้งนี้มีนายชัย วัชรงค์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วยนายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว และคณะผู้บริหาร เข้าร่วม

นายสุริยะเปิดเผยว่า ได้มอบนโยบายสำคัญภายใต้วิสัยทัศน์ “ข้าวไทย 5 ทัน สู่ข้าวคาร์บอนต่ำ ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ เชื่อมตลาดโลก” เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาภาคการผลิตข้าวไทย จากเดิมที่มุ่งเน้นการเพิ่มปริมาณผลผลิต ไปสู่การผลิตที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด

แนวทางดังกล่าวจะดำเนินควบคู่กับการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ใช้เมล็ดพันธุ์คุณภาพ และยกระดับมูลค่าผลผลิต เพื่อเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และเสริมขีดความสามารถการแข่งขันของข้าวไทยในระยะยาว

สำหรับนโยบาย “ข้าวไทย 5 ทัน สู่ข้าวคาร์บอนต่ำ” ได้กำหนดให้ “ข้าวคาร์บอนต่ำ” เป็นนโยบายเรือธงในการขับเคลื่อนการพัฒนาข้าวไทยทั้งระบบ พร้อมมอบหมายให้กรมการข้าวเร่งผลักดันการดำเนินงานผ่านยุทธศาสตร์ “5 ทัน”

ยุทธศาสตร์แรก คือ “ทันน้ำ” วางแผนการผลิตโดยอิงปริมาณน้ำจริงในแต่ละพื้นที่ เชื่อมโยงข้อมูลด้านน้ำ พื้นที่ พันธุ์ข้าว และปฏิทินการผลิตเข้าด้วยกัน เพื่อให้การผลิตสอดคล้องกับทรัพยากรน้ำและลดความเสี่ยงจากภาวะน้ำไม่เพียงพอ

ยุทธศาสตร์ที่ 2 คือ “ทันพันธุ์” ปฏิรูประบบเมล็ดพันธุ์ข้าวทั้งระบบ ตั้งแต่งานวิจัย การผลิต การรับรองคุณภาพ การเก็บรักษา และการกระจายเมล็ดพันธุ์คุณภาพสู่เกษตรกรอย่างทั่วถึง เพื่อยกระดับคุณภาพผลผลิตตั้งแต่ต้นน้ำ

ยุทธศาสตร์ที่ 3 คือ “ทันเทคโนโลยี” ยกระดับการผลิตข้าวด้วย AI, Big Data เครื่องจักรกล และพลังงานสะอาด โดยเร่งจัดทำ “ฐานข้อมูลข้าวแห่งชาติ” เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านการผลิต

พร้อมกันนี้ จะปรับรูปแบบการสนับสนุนภาครัฐ จากการอุดหนุนแบบให้เปล่า ไปสู่การอุดหนุนแบบมีเงื่อนไขที่เชื่อมโยงกับการลดต้นทุนและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้มาตรการภาครัฐนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างอย่างแท้จริง

ยุทธศาสตร์ที่ 4 คือ “ทันมาตรฐานโลก” มุ่งพัฒนาระบบมาตรฐานข้าวคาร์บอนต่ำที่มีความน่าเชื่อถือและตรวจสอบได้ เพื่อยกระดับให้เป็นจุดขายสำคัญของข้าวไทยในตลาดโลก

นายสุริยะมอบหมายให้กรมการข้าวเป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน Thailand Low Carbon Rice ผ่านการพัฒนามาตรฐานข้าวคาร์บอนต่ำหลายระดับ ให้เหมาะสมกับบริบทของเกษตรกรและคู่ค้าแต่ละกลุ่ม

ขณะเดียวกัน จะนำระบบ Digital MRV มาใช้บันทึกข้อมูลการใช้น้ำ การใส่ปุ๋ย และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นระบบ เชื่อมโยงมาตรฐานต่าง ๆ เข้าด้วยกัน รวมทั้งพัฒนาระบบ Traceability เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่เมล็ดพันธุ์จนถึงผู้บริโภค

ยุทธศาสตร์ที่ 5 คือ “ทันตลาด” มุ่งส่งเสริมการผลิตข้าวให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและช่วงเวลาที่เหมาะสม โดยเฉพาะข้าวพรีเมียม เช่น ข้าวคาร์บอนต่ำ ข้าวอินทรีย์ และข้าวสุขภาพ

นอกจากนี้ ยังเน้นส่งเสริมการแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม รวมถึงการใช้ประโยชน์จากฟาง แกลบ รำ และปลายข้าวให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อเพิ่มรายได้จากทั้งตัวผลผลิตหลักและผลพลอยได้ในระบบการผลิตข้าว

“นโยบายจะดีเพียงใดก็ไม่มีความหมาย หากไม่นำไปสู่การปฏิบัติจริง เราจะทำงานเชิงรุก ลงพื้นที่ ปรับแนวทางให้เหมาะสมกับแต่ละโซน โดยใช้กรมการข้าวและศูนย์ข้าวชุมชนเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเข้าใจ และปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตของเกษตรกรให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม เป้าหมายสำคัญของผมคือการยกระดับคุณภาพชีวิตของพี่น้องชาวนา ด้วยการยกระดับการผลิต เพิ่มมูลค่าข้าวไทย และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกร” นายสุริยะกล่าว

ด้านนายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า กรมการข้าวพร้อมขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว โดยยึดภารกิจการบริหารจัดการข้าวของประเทศอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

กรมการข้าวจะผลักดันมาตรการและโครงการสำคัญให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้สอดรับกับ 5 นโยบายหลัก “เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนเกษตรกรไทย” และ 6 ประเด็นการดำเนินงานเร่งด่วนของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ทั้งนี้ เป้าหมายสำคัญคือการยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร เพิ่มรายได้ และสร้างความมั่นคงในอาชีพทำนาอย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้ข้าวคาร์บอนต่ำเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มแต้มต่อให้ข้าวไทยในตลาดโลก