นับถอยหลัง Gastech 2026 โลกถกพลังงานผันผวน-ไทยมุ่งคุมก๊าซ

ทั่วโลกพร้อมถกในงาน Gastech 2026 ประเทศไทยเปิดเวทีรับผู้นำระดับบิ๊กในวงการกว่า 50,000 คน จาก 150 ประเทศ ถกพลังงาน สถานการณ์ก๊าซโลก 14-17 ก.ย. 69 นี้  “เอกนัฏ” เผยไทยใช้ก๊าซถึงวันละ 4,400 ล้าน ลบ.ฟุต เป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้า ขณะที่ก๊าซอ่าวไทยลดน้อยลง ต้องพึ่งพานำเข้า LNG แถมต้องลงทุนเพิ่มรองรับ AI-Data Center โจทย์ใหญ่คือ ต้องดูแลความมั่นคง พร้อม ๆ กับคุมต้นทุนไฟฟ้า ไม่ให้พึ่งพาก๊าซมากจนเกินไป

รายงานข่าวระบุว่า มหกรรม “Gastech 2026” งานประชุมและนิทรรศการระดับโลกด้านก๊าซธรรมชาติ ระหว่างวันที่ 14-17 กันยายน 2569 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค กรุงเทพฯ ซึ่งการเป็นเจ้าภาพของไทยเกิดขึ้นในจังหวะที่ตลาดพลังงานกำลังเผชิญโจทย์ใหญ่ ทั้งความมั่นคงด้านเชื้อเพลิง ความผันผวนของราคาพลังงาน การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด และความต้องการใช้ไฟฟ้ารอบใหม่จากเศรษฐกิจดิจิทัลโดยเฉพาะ Data Center และ AI ที่กำลังเป็นแรงขับเคลื่อนการลงทุนอุตสาหกรรมยุคใหม่ ผู้จัดงานคาดว่าจะมีผู้เข้าร่วมกว่า 50,000 คน จากมากกว่า 150 ประเทศ ผู้บริหารระดับสูงจากบริษัทพลังงานและเทคโนโลยีกว่า 800 ราย พร้อมการประชุมมากกว่า 200 รายการ และโปรแกรมเฉพาะทาง 18 โปรแกรม ครอบคลุมตั้งแต่ก๊าซธรรมชาติ LNG ไฮโดรเจน เทคโนโลยีลดคาร์บอน ระบบไฟฟ้า ไปจนถึง AI เพื่อภาคพลังงาน

ไทยใช้ก๊าซ 61% ผลิตไฟฟ้า

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า การที่ไทยเป็นเจ้าภาพ Gastech 2026 เป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับบทบาทประเทศสู่การเป็นศูนย์กลางพลังงานของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และแสดงศักยภาพโครงสร้างพื้นฐานพลังงานไทยต่อสายตานานาชาติ โดยการเติบโตของความต้องการพลังงานในเอเชียจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน และเทคโนโลยีใหม่ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน ความสามารถในการแข่งขัน และเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

โจทย์ดังกล่าวเชื่อมโยงโดยตรงกับสถานการณ์ก๊าซธรรมชาติของไทย เพราะก๊าซยังเป็นเชื้อเพลิงหลักของระบบไฟฟ้า ข้อมูลสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ระบุว่าปี 2568 ไทยมีการใช้ก๊าซธรรมชาติเฉลี่ยประมาณ 4,422 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน โดยภาคผลิตไฟฟ้าเป็นผู้ใช้รายใหญ่ที่สุด คิดเป็นประมาณ 61% ของการใช้ก๊าซทั้งหมด ตามด้วยภาคอุตสาหกรรมประมาณ 17% โครงสร้างดังกล่าวทำให้ราคาก๊าซมีผลต่อค่าไฟฟ้าอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะก๊าซเป็นต้นทุนเชื้อเพลิงหลักของโรงไฟฟ้า หากต้นทุนก๊าซสูงขึ้นต้นทุนผลิตไฟฟ้าย่อมมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่ต้องนำเข้า LNG ซึ่งราคาผูกกับตลาดโลกและได้รับผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ ค่าเงิน และอุปสงค์อุปทานในตลาดเอเชีย ขณะที่ไทยยังมีฐานก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทย โดยเฉพาะแหล่งเอราวัณ บงกช และอาทิตย์ ซึ่งเป็นกำลังหลักในการสร้างความมั่นคงให้ระบบก๊าซประเทศ โดยแหล่งเอราวัณมีเป้าหมายการผลิตตามสัญญาแบ่งปันผลผลิตประมาณ 800 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวันในช่วง 10 ปีแรก ส่วนแหล่งบงกชมีเป้าหมายประมาณ 700 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน

โจทย์ใหญ่ลดพึ่งพาก๊าซ

อย่างไรก็ตาม เมื่อความต้องการใช้ก๊าซของประเทศอยู่ในระดับมากกว่า 4,000 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ก๊าซจากอ่าวไทยเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ ไทยจึงต้องพึ่งพาก๊าซจากเมียนมาและ LNG นำเข้าเข้ามาเสริมโดยเฉพาะช่วงที่ความต้องการใช้ก๊าซของโรงไฟฟ้าเพิ่มขึ้น ข้อมูลการจัดหาก๊าซของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ชี้ให้เห็นภาพชัดเจน โดยปี 2568 ปตท.จัดหาก๊าซเข้าสู่ระบบเฉลี่ยจากก๊าซในประเทศ 2,567 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ก๊าซจากเมียนมาประมาณ422 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน LNG จากแหล่งอื่น 1,205 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน และ LNG จากกาตาร์ 263 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน รวม 4,457 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน

ขณะที่ข้อมูล กฟผ.ระบุว่า ช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 การผลิตไฟฟ้าในระบบ กฟผ.ใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงประมาณ 63.78% ของเชื้อเพลิงทั้งหมด ระบบไฟฟ้าไทยยังพึ่งพาก๊าซในระดับสูง ขณะเดียวกัน Data Center และ AI กำลังกลายเป็นผู้ใช้ไฟฟ้ากลุ่มใหม่ที่มีความต้องการสูงและต้องใช้ไฟฟ้าอย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง กระทรวงพลังงานประเมินว่า ความต้องการไฟฟ้าจาก Data Center และ AI ในระยะข้างหน้าอาจสูงถึง 30,000 เมกะวัตต์ ทำให้ กฟผ.ต้องเตรียมระบบส่งเพื่อรองรับผู้ใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ โดยเฉพาะพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ที่กำลังเป็นเป้าหมายการลงทุน Data Center และอุตสาหกรรมดิจิทัล

ดังนั้นเมื่อความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้นระบบจำเป็นต้องเพิ่มกำลังผลิต และเมื่อโรงไฟฟ้าก๊าซยังเป็นกำลังหลักความต้องการก๊าซย่อมเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ทำให้เรื่องของ Data Center ไฟฟ้า ก๊าซ LNG ค่าไฟ กลายเป็นโจทย์เดียวกัน รัฐบาลจึงต้องบริหารสองด้านพร้อมกัน คือ สร้างความมั่นคงด้านพลังงานไม่ให้เกิดปัญหาขาดแคลนไฟฟ้าหรือเชื้อเพลิง ขณะเดียวกันต้องควบคุมต้นทุนไม่ให้การพึ่งพา LNG มากเกินไปจนกลายเป็นภาระต่อผู้ใช้ไฟฟ้าในประเทศ รับความต้องการในอนาคต

ถกพัฒนาไฟฟ้ารับมือ AI

ด้วยเหตุนี้ Gastech 2026 จึงสอดรับกับโจทย์พลังงานไทยโดยตรง เพราะนอกจากก๊าซและ LNG ยังครอบคลุมระบบไฟฟ้า ไฮโดรเจน เทคโนโลยีลดคาร์บอน และ AI ซึ่งกำลังเปลี่ยนโครงสร้างพลังงานโลก หนึ่งในไฮไลต์ คือ Electrification Strategic Conference Programme ซึ่งจัดร่วมกับ กฟผ. เพื่อหารือความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เปลี่ยนแปลง การลงทุนโครงข่ายไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และการพัฒนาระบบไฟฟ้าที่มีความยืดหยุ่น ขณะที่ AixEnergy จะเชื่อมโยงภาคพลังงานกับ AI โดยเฉพาะโจทย์การจัดหาพลังงานให้ Data Center

นอกจากนี้ ยังมี Global Energy Regulators Forum ซึ่งรวบรวมหน่วยงานกำกับดูแลและผู้กำหนดนโยบายจากหลายประเทศ รวมถึง Japan Energy Programme ที่จะเจาะลึกยุทธศาสตร์ LNG ของญี่ปุ่นและผลต่อตลาดพลังงานเอเชีย ภาคเอกชนที่จะเข้าร่วมงานครอบคลุมทั้ง ปตท. กฟผ. GULF RATCH EGCO รวมถึงบริษัทพลังงานระดับโลกอย่าง Petronas, INPEX, Woodside Energy, ExxonMobil และ Chevron สำหรับไทยการเป็นเจ้าภาพ Gastech 2026 จึงไม่ใช่เพียงการนำผู้บริหารพลังงานทั่วโลกมารวมตัวในกรุงเทพฯ แต่เป็นโอกาสนำเสนอโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ทั้งระบบก๊าซ ท่าเรือและสถานีรับจ่าย LNG ระบบท่อ ระบบไฟฟ้า และศักยภาพการเป็นฐานลงทุนของภูมิภาค การประชุมครั้งนี้จะเป็นการร่วมถกทั้งการจัดหาก๊าซอย่างไรให้เพียงพอ ราคายังแข่งขันได้ โรงไฟฟ้ามีเชื้อเพลิงมั่นคง และไม่ผลักภาระต้นทุนไปยังค่าไฟของประชาชน ซึ่งเป็นโจทย์ที่ภาครัฐ ปตท. ผู้ผลิตไฟฟ้า และผู้เล่นพลังงานระดับโลกต้องร่วมกันหาคำตอบบนเวที Gastech 2026