เร่งสร้างรถไฟทางคู่-ไฮสปีดเทรนถึงหนองคาย เชื่อมเมือง-โลจิสติกส์ไทย-ลาว-จีน

ควันหลง ครม.สัญจรจังหวัดอุดรธานี งานนี้กระทรวงคมนาคมแท็กทีมลงพื้นที่อย่างเนืองแน่น นำทีมโดย ”พิพัฒน์ รัชกิจประการ” รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

นอกจากเตรียมตัวประชุม ครม.และเตรียมพร้อมทุกโหมดการเดินทางรองรับงาน ”มหกรรมพืชสวนโลก” ที่จัดยาวถึงเดือนมีนาคม 2570 ดรีมทีมกระทรวงคมนาคม ยังถือโอกาสส่องความคืบหน้าการก่อสร้าง ”ระบบราง” ในภาคอีสาน

ทั้งโครงการรถไฟทางคู่ช่วงขอนแก่น-หนองคาย รถไฟความเร็วสูงไทย-จีนเฟส 2 จากนครราชสีมา-หนองคาย และลานยกสินค้าสถานีหนองคาย เพื่อเพิ่มศักยภาพการเดินทางและขนส่งสินค้า ตลอดจนยกระดับการเชื่อมโยงเศรษฐกิจ-การค้าระหว่าง 3 ประเทศ ”ไทย-ลาว-จีน”

หาก ”ระบบราง” มีการพัฒนาได้ตามแผน มีการคาดการณ์ปริมาณผู้โดยสารในปี 2594 ทั้งรถไฟทางคู่และรถไฟความเร็วสูงแล้วเสร็จ คาดว่า ”สถานีรถไฟอุดรธานี” จะมีผู้โดยสาร 1,363,250 คนต่อปี หรือเฉลี่ย 3,735 คนต่อวัน สะท้อนถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและการพัฒนาพื้นที่โดยรอบสถานี เพื่อรองรับการเติบโตของเมืองและความต้องการเดินทางในอนาคต

ขณะที่พื้นที่ลานยกสินค้าสถานีหนองคาย ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 25,000 ตร.ม. จะเปิดใช้งานไปจนถึงเดือนกันยายน 2570 ระหว่างรอก่อสร้างย่านกองเก็บตู้สินค้าที่ ”สถานีนาทา” ตามโครงการก่อสร้างทางคู่แล้วเสร็จ ซึ่งปัจจุบันมีเอกชนสนใจใช้บริการขนส่งสินค้าทางรถไฟอย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมสินค้าหลากหลายประเภท อาทิ ปุ๋ยเคมี ยางพารา อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แร่ มอลต์ และผลไม้

ปัจจุบันรถไฟทางคู่ ช่วงขอนแก่น-หนองคาย ระยะทาง 167 กม. วงเงิน 28,679 ล้านบาท อยู่ระหว่างการก่อสร้างจะแล้วเสร็จปี 2571 จะเพิ่มขีดความสามารถการเดินรถ การขนส่งสินค้า ลดข้อจำกัดด้านความจุทางรถไฟ และเพิ่มประสิทธิภาพการเชื่อมโยงระบบขนส่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

นอกจากนี้ภายในโครงการรถไฟทางคู่ ระยะที่ 2 ยังมีแผนพัฒนาพื้นที่ยกขนและเปลี่ยนถ่ายสินค้าคอนเทนเนอร์ (Container Yard : CY) จำนวน 3 แห่ง ที่สถานีโนนพะยอม สถานีหนองตะไก้ และสถานีนาทา

โดยเฉพาะการพัฒนาศูนย์เปลี่ยนถ่ายสินค้านาทา จังหวัดหนองคาย บนพื้นที่ 268 ไร่ ให้เป็นศูนย์กลางการยกขนและเปลี่ยนถ่ายสินค้าระหว่างระบบรางกับการขนส่งทางถนน เชื่อมโยงกับโครงการศูนย์เปลี่ยนถ่ายสินค้าทางรถบรรทุก ของกรมการขนส่งทางบก เพื่อสนับสนุนการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ เพิ่มความคล่องตัวในการขนส่งสินค้า ลดต้นทุนโลจิสติกส์ และเสริมศักยภาพการค้าชายแดนไทย-ลาว-จีน

“อนันต์ โพธิ์นิ่มแดง” ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กล่าวว่า พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศ ทั้งนี้ ร.ฟ.ท.เตรียมความพร้อมรองรับปริมาณการขนส่งสินค้าที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในอนาคต

สะท้อนจากการขนส่งสินค้าข้ามแดนทางรถไฟระหว่างประเทศไทยและ สปป.ลาวช่วงเดือนตุลาคม 2568-กันยายน 2569 มีปริมาณรวม 11,007 TEU หรือ 6,108 แคร่ ประกอบด้วย สินค้าอุปโภคบริโภคและสินค้าอื่น ๆ จำนวน 6,063 TEU ผลไม้ 3,262 TEU ข้าวมอลต์ 1,312 TEU และปุ๋ย 370 TEU สะท้อนถึงศักยภาพของการขนส่งสินค้าทางรางและโอกาสในการขยายการขนส่งสินค้าผ่านโครงข่ายรถไฟเชื่อมโยงไทย-ลาว-จีน

ปัจจุบันการขนส่งสินค้าทางรถไฟจากหนองคายไปยังเวียงจันทน์และเชื่อมต่อไปยังประเทศจีน แม้จะใช้เวลาเดินทางประมาณ 30 ชั่วโมง แต่เมื่อเปรียบเทียบกับการขนส่งทางรถบรรทุกที่ใช้เวลาประมาณ 48 ชั่วโมง จะเห็นได้ว่าการขนส่งทางรางมีศักยภาพในการลดระยะเวลาการขนส่งได้อย่างมีนัยสำคัญ

ขณะที่การขนส่งสินค้าจากท่าเรือแหลมฉบังผ่านหนองคายไปยังนครคุนหมิง ประเทศจีน มีระยะเวลาขนส่งประมาณ 50 ชั่วโมง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเส้นทางสำคัญในการเชื่อมโยงการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศไทยกับตลาดจีน และเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้ประกอบการในการบริหารจัดการต้นทุนและระยะเวลาขนส่ง

ขณะเดียวกันผลการศึกษาความเหมาะสมของรถไฟทางคู่ช่วงขอนแก่น-หนองคาย คาดการณ์หลังโครงการแล้วเสร็จ จะช่วยเพิ่มปริมาณการขนส่งสินค้าจากประมาณ 3.5 ล้านตันต่อปี เป็น 4.2 ล้านตันต่อปี และช่วยรองรับการขยายตัวของภาคการผลิต การค้า และการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

“การรถไฟฯ มุ่งมั่นพัฒนาระบบรางให้เป็นโครงข่ายหลักในการเดินทางและขนส่งสินค้าของประเทศ โดยการพัฒนาสถานีรถไฟอุดรธานี รถไฟทางคู่ช่วงขอนแก่น-หนองคาย ศูนย์เปลี่ยนถ่ายสินค้า และโครงข่ายรถไฟเชื่อมโยงประเทศเพื่อนบ้าน จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเดินทาง ลดต้นทุนโลจิสติกส์ เสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ พร้อมสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน” อนันต์กล่าว