ดร.ศุภวุฒิ จับตาปัจจัยเสี่ยง “ทรัมป์” ไม่ลงรอย “เดโมแครต” หวั่นกระทบส่งออก-เงินเฟ้อสหรัฐสูง ดันดอกเบี้ยขาขึ้น

ดร. ศุภวุฒิ ประเมินผลเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ จับตาทรัมป์ส่อปะทะเดโมแครต การลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์อาจสะดุด เสี่ยงกระทบเศรษฐกิจไทย 3 ด้าน ทั้งกระทบอิเล็กทรอนิกส์ การเจรจาการค้าไม่คืบหน้า ทิศทางดอกเบี้ยขาขึ้น

ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ ประธานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวในงานเสวนา “Thailand 2027 #ปรับ-เปลี่ยน-ไปต่อ ep2” จัดโดยประชาชาติธุรกิจ ในหัวข้อ “Thailand Next : สหรัฐฯ เปลี่ยนทิศ โลกเปลี่ยน เกมเปลี่ยน” ว่า ภายหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ สิ่งที่ต้องติดตามคือความสัมพันธ์ระหว่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กับพรรคเดโมแครต ว่าท้ายที่สุดจะสามารถทำงานร่วมกันได้ดีแค่ไหน และพร้อมที่จะร่วมมือกันหรือไม่ ซึ่งเป็นประเด็นที่ตลาดทั่วโลกกำลังติดตามอย่างมาก

โดยทรัมป์จะพูดว่าจะร่วมมือกับพรรคเดโมแครต แต่พฤติกรรมไม่ได้เป็นเช่นนั้น ซึ่งมีการแต่งตั้งสตีเฟน มิลเลอร์ (Stephen Miller) เป็น White House Chief of Staff ซึ่งเป็นคนหัวรุนแรง และเป็นผู้ขับเคลื่อนนโยบายไล่คนที่เข้ามาในสหรัฐฯ อย่างผิดกฎหมายทำให้เกิดความไม่พอใจมาก ซึ่งเดิมทีสตีเฟน มิลเลอร์เป็นคนเขียนสุนทรพจน์ให้ทรัมป์ และทำงานร่วมกับพรรคเดโมแครตแทบจะไม่ได้ จึงประเมินว่าทรัมป์กับพรรคเดโมแครตมีแนวโน้มที่จะเผชิญหน้ากันมากกว่าร่วมมือกัน

ทั้งนี้อีกประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามคือการเดินทางของทรัมป์มายังภูมิภาคในช่วงการประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) ระหว่างวันที่ 16-18 พ.ย. 2569 ที่ประเทศฟิลิปปินส์ โดยก่อนหน้านี้มีการคาดการณ์ว่าอาจจะมีข้อตกลงระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ด้านการค้า หรือ Agreement on Reciprocal Trade (ART) จึงต้องติดตามว่าจะมีข้อตกลงดังกล่าวหรือไม่ เพราะหากไม่มีการค้าก็จะมีความไม่แน่นอน รวมถึงทรัมป์จะเดินทางไปร่วมประชุมเอเปค (APEC) ที่ประเทศจีนเช่นกัน ซึ่งต้องติดตามว่าจะสามารถบรรลุข้อตกลงกับจีนได้หรือไม่ เนื่องจากข้อตกลงที่เคยกล่าวถึงก่อนหน้านี้จะหมดอายุในเดือนม.ค. 2570

แต่การเจรจาดูจะเป็นไปได้ยาก จากประเด็นของ เจนเซ่น หวง (Jensen Huang) ซึ่งมีข้อกล่าวหาว่าเอ็นวิเดีย (Nvidia) ไปติดต่อค้าขายกับบุคคลที่เป็นสายลับของจีน ซึ่งจะทำให้จีนไม่พอใจ และหากจีนไม่พอใจจนไปสกัดเรื่องแร่หายาก (Rare Earth) ก็จะทำให้เกิดปัญหาตามมาอีก รวมถึงทรัมป์ที่ต้องไปเจรจาข้อตกลงกับอินเดีย จึงต้องติดตามว่าจะสามารถบรรลุข้อตกลงได้หรือไม่

นอกจากนี้ สหรัฐฯ จะเป็นเจ้าภาพการประชุม G20 ในเดือนธ.ค. 2569 ที่ไมอามี ช่วง 2-3 เดือนข้างหน้าจึงเป็นช่วงที่จะได้เห็นพฤติกรรมของทรัมป์ ก่อนที่รัฐสภาชุดใหม่ซึ่งพรรคเดโมแครตได้เสียงข้างมากจะเข้ามารับตำแหน่งในวันที่ 3 มกราคม 2570

สำหรับทิศทางนโยบายการค้าของสหรัฐฯ ยังมีประเด็นที่ต้องติดตามจากปีเตอร์ นาวาร์โร (Peter Navarro) ซึ่งปัจจุบันได้รับตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาทำเนียบขาวด้านการค้าและการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม โดยเป็นผู้คิดนโยบายภาษีทรัมป์ (Trump Tariff) และเป็นผู้จัดทำรายงานเรื่องการส่งสินค้าผ่านประเทศที่สาม(Transshipment) ซึ่งกล่าวหาไทยและเวียดนามในเรื่องนี้ โดย ปีเตอร์ นาวาร์โรเป็นคนที่มีแนวคิดต่อต้านจีนมากที่สุดคนหนึ่งในทำเนียบขาว และเป็นคู่หูกับสตีเฟน มิลเลอร์ โดยในปี 2559 สตีเฟน มิลเลอร์เป็นคนดึงปีเตอร์ นาวาร์โรเข้ามาในทีมของทรัมป์ จึงมองว่านโยบายในประเด็นดังกล่าวไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงไป

อีกทั้งมีประเด็นสำคัญในเรื่องตำแหน่งผู้ว่ามลรัฐ ที่มีการเลือกตั้งที่ผ่านมา ปรากฏว่ามลรัฐที่จะสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ใหม่มากที่สุด 5 มลรัฐ ได้ผู้ว่าเป็นเดโมแครตทั้งหมดแล้ว อาทิ เท็กซัส จอร์เจีย อิลลินอยส์ โอไฮโอ แล้วก็เวอร์จิเนีย ซึ่งดาต้าเซ็นเตอร์ที่จะสร้างใหม่ใน 5 มลรัฐรวมประมาณ 800 กว่าแห่ง มันจะดีเลย์หรือไม่ ซึ่งถ้าดีเลย์หรือแพงขึ้น ซึ่งเป็นต้นทุนของเอไอที่สำคัญ

ดร.ศุภวุฒิกล่าวว่า สำหรับประเทศไทยมีประเด็นสำคัญที่ต้องติดตาม 3 ส่วน โดยส่วนแรกคือการมีข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ หรือมีความชัดเจนที่ทำให้ภาคเอกชนสามารถคาดการณ์การค้าได้หรือไม่ ส่วนที่สอง คือความสำคัญของการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยและเอเชียไปยังสหรัฐฯ โดยไทยพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ ค่อนข้างมาก หากดูการส่งออกสินค้าทั้งหมดของไทยในปีนี้จะเติบโตมากกว่า 20% แต่เมื่อเจาะลงไปที่สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ พบว่าปีนี้เติบโตมากกว่า 50% และสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยประมาณครึ่งหนึ่งส่งออกไปยังสหรัฐฯ

จึงต้องติดตามว่า AI จะไปต่อได้หรือไม่ และจะเติบโตได้ดีแค่ไหน เพราะไทยอยู่ในต้นน้ำของธุรกิจ AI โดยเป็นผู้ขายชิ้นส่วนต่าง ๆ ที่ใช้ผลิต Data Center หากการลงทุนในส่วนปลายน้ำของ AI ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ ก็จะกระทบประเทศไทยในที่สุด แม้ขณะนี้ยังไม่เห็นผลกระทบ แต่ในปีหน้าหรือปีถัดไปอาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญว่า AI จะเดินหน้าต่อไปได้หรือไม่ในเชิงการเงิน

สำหรับส่วนที่สาม คือทิศทางดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปีของสหรัฐฯ และไทย ซึ่งในอดีตแทบจะไม่เคยเห็นอัตราดอกเบี้ยของไทยต่ำกว่าสหรัฐฯ เนื่องจากไทยเป็นประเทศขนาดเล็กที่มีความเสี่ยงสูงกว่า รวมถึงอันดับความน่าเชื่อถือของไทยต่ำกว่าสหรัฐฯ ทำให้อัตราดอกเบี้ยของไทยโดยปกติอยู่ในระดับสูงกว่า แต่ในปัจจุบันอัตราดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลไทยต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของสหรัฐฯ หากธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ต้องปรับขึ้นดอกเบี้ยอีก 2-3 ครั้ง

ขณะที่รัฐบาลสหรัฐฯ ยังคงขาดดุลงบประมาณจำนวนมาก และอัตราผลตอบแทนพันธบัตร (Bond Yield) ปรับขึ้นต่อเนื่อง ก็ต้องติดตามว่าส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยระหว่างไทยกับสหรัฐฯ จะห่างออกไปอีกหรือไม่ หรือท้ายที่สุดอัตราดอกเบี้ยของไทยจะต้องปรับขึ้นตามไปด้วย แม้ว่าธนาคารแห่งประเทศไทยจะไม่ได้ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายก็ตาม

ทั้งนี้ อัตราดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลไทยอายุ 10 ปีเป็นอัตราดอกเบี้ยที่กำหนดโดยกลไกตลาด และเป็นอัตราดอกเบี้ยที่รัฐบาลไทยต้องจ่ายในการกู้เงิน โดยปัจจุบันยังประเมินได้ยากว่าเหตุใดอัตราดอกเบี้ยไทยจึงอยู่ในระดับต่ำ ซึ่งเป็นไปได้ว่าเพราะหนี้สาธารณะของไทยยังไม่สูง หรืออาจเป็นเพราะตลาดคาดการณ์ว่าเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) กำลังจะไหลเข้ามา แต่หากไม่เป็นไปตามปัจจัยดังกล่าว ก็ต้องติดตามทิศทางอัตราดอกเบี้ยต่อไป