Microsoft 365 ล่มสะท้อนความเสี่ยงดิจิทัล “ส.อ.ท.” เตือนธุรกิจอย่าตื่นตระหนกเร่งทำ BCP รับมือระบบขัดข้อง
ส.อ.ท. ชี้เหตุ Microsoft 365 ขัดข้องหลายประเทศ สะท้อนความเสี่ยงจากการพึ่งพาระบบคลาวด์ กระทบการสื่อสารและการดำเนินธุรกิจ แนะผู้ประกอบการเร่งทบทวนแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) เตรียมช่องทางสื่อสารสำรอง สำรองข้อมูลและยกระดับความปลอดภัยไซเบอร์ ย้ำไม่ควรตื่นตระหนก แต่ต้องพร้อมรับมือหากระบบหลักหยุดทำงาน
นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า กรณีบริการ Microsoft 365 ขัดข้องในหลายประเทศ ส่งผลให้ผู้ใช้งานบางส่วนไม่สามารถเข้าถึง Outlook, Exchange Online รวมถึงฟังก์ชันที่เกี่ยวข้องกับ Microsoft Teams, Copilot และบริการอื่น ๆ ขององค์กรได้ตามปกติ เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้ระบบคลาวด์จะช่วยเพิ่มความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ แต่การพึ่งพาระบบดิจิทัลที่เชื่อมโยงกันเป็นวงกว้างก็ทำให้เหตุขัดข้องจากจุดหนึ่งสามารถส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางธุรกิจหลายด้านพร้อมกันได้
ทั้งนี้ ส.อ.ท. ได้หารือกับ รองศาสตราจารย์ ดร.อติวงศ์ สุชาโต รองคณบดี (สารสนเทศ) คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้รับทราบข้อมูลว่า เหตุขัดข้องทางเทคนิคสามารถเกิดขึ้นได้กับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศขนาดใหญ่ เนื่องจากระบบประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย ซอฟต์แวร์ และกระบวนการอัตโนมัติจำนวนมากที่ต้องทำงานร่วมกัน โดยเหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นกับผู้ให้บริการคลาวด์และแพลตฟอร์มสังคมออนไลน์รายใหญ่หลายแห่งมาแล้ว แต่ระดับความรุนแรงและขอบเขตของผลกระทบจะแตกต่างกันไป
สำหรับข้อมูลจากไมโครซอฟท์ระบุว่า สาเหตุเบื้องต้นเกิดจากเซิร์ฟเวอร์จำนวนหนึ่งไม่สามารถให้บริการได้ ส่งผลให้ภาระงานถูกถ่ายโอนไปยังเซิร์ฟเวอร์ที่เหลือ จนเกิดภาระงานหนาแน่นและปัญหาการเชื่อมต่อ ดังนั้น ปัญหาภาระงานที่สูงขึ้นจึงเป็นผลจากกำลังรองรับของระบบที่ลดลง ไม่ใช่เกิดจากปริมาณผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติ โดยไมโครซอฟท์อยู่ระหว่างปรับการตั้งค่าระบบ กู้คืนเซิร์ฟเวอร์ และกระจายภาระงานเพื่อฟื้นฟูบริการ
อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ และไมโครซอฟท์ยังอยู่ระหว่างตรวจสอบสาเหตุ จึงไม่ควรด่วนสรุปหรือเผยแพร่ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน โดยองค์กรควรติดตามประกาศจากไมโครซอฟท์และช่องทางอย่างเป็นทางการอย่างใกล้ชิด
ทั้งนี้ผลกระทบต่อภาคธุรกิจจะขึ้นอยู่กับระดับการพึ่งพาบริการดังกล่าว โดยองค์กรที่ใช้ Microsoft 365 ในการรับส่งอีเมล การจัดตารางนัดหมาย การประชุม การยืนยันตัวตน การจัดเก็บเอกสาร หรือเชื่อมต่อข้อมูล อาจเผชิญปัญหาการติดต่อภายใน การให้บริการลูกค้า การอนุมัติงาน และการประสานงานกับคู่ค้า เมื่อปัญหาเกิดขึ้นในโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ องค์กรผู้ใช้งานไม่สามารถเข้าไปแก้ไขระบบส่วนกลางได้เอง แต่สามารถลดความเสียหายและทำให้งานสำคัญดำเนินต่อไปได้ หากมีแผนเตรียมความพร้อมที่เหมาะสม
ส.อ.ท. จึงเห็นว่าภาคธุรกิจควรนำเหตุการณ์ครั้งนี้มาทบทวนความพร้อมใน 5 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1. จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan: BCP) เพื่อเตรียมรับมือกรณีเกิดวิกฤตหรือระบบสำคัญหยุดให้บริการ 2. เตรียมช่องทางสื่อสารสำรองที่เป็นอิสระจากระบบหลัก เช่น หมายเลขโทรศัพท์ กลุ่มสื่อสารฉุกเฉิน หรือรายชื่อผู้ติดต่อที่จัดเก็บไว้บนแพลตฟอร์มอื่น 3. สำรองข้อมูลสำคัญอย่างสม่ำเสมอและทดสอบการกู้คืนจริง โดยอาจประยุกต์ใช้หลัก 3-2-1 คือมีข้อมูลอย่างน้อย 3 ชุด จัดเก็บไว้ในสื่อ 2 ประเภท และมีอย่างน้อย 1 ชุดอยู่นอกระบบหรือสถานที่หลัก
- ยกระดับมาตรการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ทั้งการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน การกำหนดสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลเท่าที่จำเป็น การอัปเดตซอฟต์แวร์ การเฝ้าระวังเหตุผิดปกติ และการอบรมพนักงาน โดยเฉพาะการระมัดระวังอีเมลหรือข้อความปลอมที่อาจแอบอ้างเป็นการแจ้งแก้ไขระบบในช่วงเกิดเหตุ และ 5. ซ้อมแผนรับมือและบริหารความเสี่ยงจากผู้ให้บริการภายนอก โดยกำหนดระยะเวลาสูงสุดที่องค์กรยอมรับได้หากระบบสำคัญหยุดทำงาน ทบทวนข้อตกลงระดับการให้บริการ และทดสอบสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ
สำหรับผู้ประกอบการ SMEs ซึ่งอาจมีข้อจำกัดด้านบุคลากร งบประมาณ และความรู้เฉพาะทาง ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยการลงทุนระบบราคาแพง แต่ควรเริ่มจากการระบุข้อมูลและงานที่มีความสำคัญ กำหนดผู้รับผิดชอบ จัดทำรายชื่อติดต่อสำรอง เปิดใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน และทดลองกู้คืนข้อมูลเป็นระยะ รวมถึงขอคำแนะนำจากผู้ให้บริการหรือผู้เชี่ยวชาญที่น่าเชื่อถือ
นางพิมพ์ใจกล่าวเพิ่มเติมว่า ส.อ.ท. มีสถาบันดิจิทัลเพื่ออุตสาหกรรม (IDTI) ซึ่งทำหน้าที่ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในภาคอุตสาหกรรม และพร้อมประสานความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา ผู้เชี่ยวชาญ และหน่วยงานด้านดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างความรู้แก่ผู้ประกอบการในเรื่องแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ การสำรองข้อมูล และมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงานควบคู่กับการสร้างความยืดหยุ่นและความพร้อมรับมือความเสี่ยงขององค์กร
“เราไม่ควรตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ครั้งนี้ แต่ควรใช้เป็นสัญญาณให้ทุกองค์กรกลับมาทบทวนว่า หากระบบหลักหยุดทำงาน ธุรกิจจะเดินหน้าต่ออย่างไร ความพร้อมที่ดีไม่ใช่การคาดหวังว่าระบบจะไม่ขัดข้อง แต่คือความสามารถในการรับมือและกลับมาดำเนินงานได้อย่างรวดเร็ว”