ไทย No.1 ผีน้อยในญี่ปุ่น ระวังกระทบสิทธิ Free Visa
ไทยครองแชมป์ผีน้อยในญี่ปุ่น แซงเวียดนาม 1.02 หมื่นคน
คนไทยขึ้นอันดับ 1 ‘ผีน้อย’ ขึ้นแท่นชาวต่างชาติพำนักเกินวีซ่าในญี่ปุ่น จำนวน 10,260 คน แซงหน้าเวียดนาม
ขณะที่ญี่ปุ่นมีชาวต่างชาติพำนักสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 4.28 ล้านคน เดินหน้าปราบปรามผู้ผิดกฎหมาย พร้อมยกระดับเงื่อนไขวีซ่าธุรกิจ เพิ่มเงินทุนขั้นต่ำ 6 เท่า
สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่น เผยสถิติชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่น ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 พบว่า ประเทศไทยขึ้นเป็นอันดับ 1 ของประเทศที่มีพลเมืองพำนักเกินระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต หรือ Overstayers มากที่สุดในญี่ปุ่น จำนวน 10,260 คน แซงหน้าเวียดนามที่มีจำนวน 10,135 คน
ก่อนหน้านี้ เวียดนามครองอันดับ 1 ของประเทศที่มีพลเมืองพำนักเกินวีซ่าในญี่ปุ่น ณ วันที่ 1 มกราคม 2569 ก่อนที่จำนวนชาวเวียดนามกลุ่มดังกล่าวจะลดลง โดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นประเมินว่า ส่วนหนึ่งมาจากการเดินทางกลับประเทศของผู้ถือวีซ่าฝึกงานด้านเทคนิค (Technical Intern Training)
แม้ประเทศไทยจะขึ้นอันดับ 1 แต่จำนวนคนไทยที่พำนักเกินวีซ่าในญี่ปุ่นไม่ได้เพิ่มขึ้น โดยลดลงจาก 10,907 คน เมื่อต้นปี 2569 เหลือ 10,260 คน ณ วันที่ 1 กรกฎาคม หรือลดลง 647 คน คิดเป็นประมาณ 5.9% ภายในระยะเวลา 6 เดือน
ญี่ปุ่นมีชาวต่างชาติพำนักสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 4.28 ล้านคน
เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นเปิดเผยข้อมูลว่า จำนวนชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในประเทศ ณ สิ้นเดือนมิถุนายน 2569 เพิ่มขึ้นเป็น 4,281,026 คน สูงสุดเป็นประวัติการณ์ และเพิ่มขึ้น 3.8% เมื่อเทียบกับสิ้นปี 2568
เมื่อจำแนกตามสัญชาติ พบว่า ชาวจีนเป็นกลุ่มชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่นมากที่สุด จำนวน 941,031 คน เพิ่มขึ้น 1.1% จากสิ้นปี 2568 รองลงมาคือชาวเวียดนามและชาวเกาหลีใต้
สำหรับประเภทสถานะการพำนัก กลุ่มผู้ได้รับอนุญาตให้พำนักถาวร มีจำนวนมากที่สุด 961,342 คน เพิ่มขึ้น 1.5%
รองลงมาคือกลุ่มผู้ถือสถานะการพำนักประเภทวิศวกร ผู้เชี่ยวชาญด้านมนุษยศาสตร์ และบริการระหว่างประเทศ จำนวน 516,184 คน เพิ่มขึ้น 8.5%
สถานะการพำนักประเภทหลังครอบคลุมแรงงานต่างชาติที่ประกอบอาชีพเฉพาะทาง เช่น วิศวกร ล่าม นักแปล และผู้ปฏิบัติงานในสาขาที่ต้องใช้ความรู้หรือทักษะเฉพาะด้าน
ญี่ปุ่นเร่งปราบผีน้อย ยอดพำนักเกินวีซ่าลด 4.8%
จำนวนชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทว่าจำนวนผู้พำนักเกินระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตกลับลดลง
ข้อมูล ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 พบว่า ญี่ปุ่นมีชาวต่างชาติพำนักเกินวีซ่ารวม 65,229 คน ลดลง 4.8% เมื่อเทียบกับต้นปี
สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นระบุว่า การลดลงดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการดำเนินมาตรการ Zero Illegal Foreign Residents Plan ซึ่งเป็นแผนลดจำนวนชาวต่างชาติที่พำนักอย่างผิดกฎหมาย โดยมุ่งเร่งดำเนินการกับผู้ฝ่าฝืนกฎหมายตรวจคนเข้าเมือง รวมถึงการส่งตัวผู้ไม่มีสิทธิพำนักออกจากประเทศ
เมื่อพิจารณาสัดส่วนชาวไทยที่พำนักเกินวีซ่าจำนวน 10,260 คน เทียบกับยอดผู้พำนักเกินวีซ่าทุกสัญชาติรวม 65,229 คน พบ คนไทยคิดเป็นประมาณ 15.7% ของจำนวนทั้งหมด
นักท่องเที่ยวจีนหายเกือบ 60% คนเดินทางเข้าญี่ปุ่นลดครั้งแรกในรอบหลายปี
สำหรับสถิติการเดินทางเข้าประเทศในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ญี่ปุ่นมีชาวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศรวม 22,817,766 คน ลดลง 2.5% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
นับเป็นครั้งแรกที่จำนวนผู้เดินทางเข้าประเทศลดลง หลังจากญี่ปุ่นเริ่มฟื้นตัวจากการระบาดของโควิด-19 ในปี 2565
จำนวนผู้เดินทางเข้าญี่ปุ่นระยะสั้นรายใหม่จากจีนลดลงเกือบ 60% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นระบุว่า การลดลงดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับคำแนะนำของรัฐบาลจีนที่ออกมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 โดยเตือนประชาชนให้หลีกเลี่ยงการเดินทางไปญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นคุมเข้มวีซ่าธุรกิจ เพิ่มเงินทุนขั้นต่ำ 6 เท่า
นอกจากมาตรการจัดการผู้พำนักเกินวีซ่าแล้ว ญี่ปุ่นยังเพิ่มความเข้มงวดในการอนุญาตให้ชาวต่างชาติเข้ามาประกอบธุรกิจภายในประเทศ
ข้อมูลในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 พบว่า จำนวนชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าญี่ปุ่นรายใหม่ภายใต้สถานะการพำนักประเภทผู้บริหารและจัดการธุรกิจ ลดลงประมาณ 80% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน เหลือ 635 คน
วีซ่าประเภทนี้อนุญาตให้ชาวต่างชาติเข้ามาจัดตั้งและบริหารกิจการในญี่ปุ่น แต่ที่ผ่านมาเกิดข้อกังวลเกี่ยวกับการใช้บริษัทที่ไม่มีการดำเนินธุรกิจจริง หรือบริษัทเปลือก (Shell Companies) เป็นช่องทางขอสิทธิพำนัก
รัฐบาลญี่ปุ่นจึงปรับเงื่อนไขการขอวีซ่าประเภทดังกล่าวในเดือนตุลาคม 2568 โดยเพิ่มข้อกำหนดด้านเงินทุนขั้นต่ำจาก 5 ล้านเยน เป็น 30 ล้านเยน หรือเพิ่มขึ้น 6 เท่า
จับตาสิทธิ Visa-Free คนไทย
การที่คนไทยมีจำนวนผู้พำนักเกินวีซ่ามากที่สุดในญี่ปุ่น ข้อกังวลที่ตามมาคือ ปัญหาแรงงานผิดกฎหมายอาจกระทบต่อสิทธิยกเว้นวีซ่า (Visa-Free) ที่คนไทยได้รับมาตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2556 หรือไม่
ปัจจุบัน ญี่ปุ่นยังอนุญาตให้ผู้ถือหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ของไทยเดินทางเข้าประเทศเพื่อท่องเที่ยว เยี่ยมญาติ หรือติดต่อธุรกิจระยะสั้นได้ไม่เกิน 15 วัน โดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้า
เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศของไทย ยืนยันว่า ญี่ปุ่นขยายระยะเวลามาตรการยกเว้นวีซ่าสำหรับคนไทยออกไปอีก 1 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2570 พร้อมเตือนให้ผู้เดินทางปฏิบัติตามเงื่อนไขการเข้าประเทศอย่างเคร่งครัด ไม่พำนักเกินกำหนด และไม่ทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต
ด้านสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทยระบุเงื่อนไขการเดินทางเข้าประเทศภายใต้มาตรการยกเว้นวีซ่าว่า ผู้เดินทางต้องมีวัตถุประสงค์สอดคล้องกับการพำนักระยะสั้น และอาจถูกเรียกตรวจสอบหลักฐาน เช่น ตั๋วเดินทางกลับ หลักฐานทางการเงิน ที่พัก และแผนการเดินทาง
ทั้งนี้ การได้รับสิทธิยกเว้นวีซ่าไม่ได้หมายความว่าผู้เดินทางจะได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศโดยอัตโนมัติ เนื่องจากเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นยังมีอำนาจพิจารณาคุณสมบัติของผู้เดินทางเป็นรายบุคคล
จนถึงขณะนี้ยังไม่พบประกาศอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลญี่ปุ่นว่าจะยกเลิกสิทธิ Visa-Free ของคนไทยเพราะปัญหาการพำนักเกินวีซ่า จึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่าตัวเลขผู้พำนักเกินกำหนด 10,260 คน จะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงนโยบายดังกล่าว
แม้จำนวนคนไทยที่พำนักเกินวีซ่าจะลดลงจากต้นปี แต่การที่ไทยยังมีผู้พำนักเกินกำหนดมากที่สุดในญี่ปุ่น เป็นประเด็นที่ควรติดตาม และคนไทยทุกคนควรปฎิบัติตามกฎอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อการพิจารณานโยบายยกเว้นวีซ่าในอนาคต ซึ่งเกี่ยวข้องกับคนไทยที่ต้องการเดินทางไปญี่ปุ่นอย่างถูกต้องตามกฎหมาย