สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) เดินหน้าประเมินสถานศึกษาการศึกษาขั้นปฐมวัย การศึกษาขั้นพื้นฐาน และการอาชีวศึกษา ต้นปี 2562 ยันเน้นการประเมินเชิงสร้างสรรค์ เป็นมิตรกับสถานศึกษา มุ่งเน้นให้คำแนะนำ และข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาเป็นสำคัญ
“ขนิษฐา ตั้งวรสิทธิชัย” รักษาการผู้อำนวยการ สมศ. กล่าวว่าหลังจากได้เข้าพบ “นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์”รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อรับทราบนโยบาย ซึ่ง รมว.ศธ.ได้สั่งการให้ดำเนินการประเมินคุณภาพภายนอกได้ในทันที
“พร้อมกันนี้ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้แจ้งว่าจะส่งรายชื่อสถานศึกษาที่พร้อมรับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 จำนวนกว่า 400 แห่ง โดยจะทยอยส่งรายชื่อสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้ สมศ.ทำการประเมินต่อไป รวมถึงสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) จะจัดส่งรายชื่อสถานศึกษาด้านการอาชีวศึกษา ที่พร้อมเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 อีกกว่า 900 แห่ง”
“สมศ.จะเริ่มดำเนินการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 ในเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ปี 2562 ซึ่งเริ่มจากสถานศึกษาอาชีวศึกษา จำนวน 30 แห่ง ที่ สอศ.ส่งมาให้แล้ว และสถานศึกษาระดับการศึกษาปฐมวัยอีกกว่า 600 แห่ง โดยแนวคิดสำคัญของการประเมินรอบ 4 คือการลดภาระด้านเอกสารของสถานศึกษาด้วยการให้ทำงานผ่านระบบไอที หรือที่เรียกว่า AQA (automated QA) ในการประเมิน โดยใช้ฐานข้อมูล ผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา”
“สมศ.จะเชื่อมโยงข้อมูลของสถานศึกษากับหน่วยงานต้นสังกัดผ่านระบบไอที ซึ่งจะเน้นการประเมินที่เป็นมิตรกับสถานศึกษามากยิ่งขึ้น โดย สมศ.จะไม่กำหนดตัวบ่งชี้หรือมาตรฐานการประเมิน และไม่มีการตัดสินผลการประเมิน แต่จะดูผลการดำเนินงานของสถานศึกษาตามมาตรฐานที่สถานศึกษาได้จัดทำไว้ รวมถึงเปิดให้สถานศึกษากำหนด และออกแบบเองตามบริบทของสถานศึกษา และ สมศ.จะประเมินเพื่อดูความเหมาะสม ความน่าเชื่อถือเพื่อให้เกิดประสิทธิผลเป็นไปตามที่สถานศึกษากำหนดไว้ ทั้งยังมีข้อคิดเห็น คำแนะนำ และข้อเสนอแนะในด้านต่าง ๆ ให้ด้วย เพื่อให้สถานศึกษาบรรลุผลตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ซึ่งถือเป็นการประเมินแนวใหม่ที่จะไม่สร้างความกังวลกับสถานศึกษาอย่างแท้จริง”
“ขนิษฐา” กล่าวอีกว่าในช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ 2562 สมศ.มีแผนจะลงพื้นที่สร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกรอบแนวทางการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 ให้กับสถานศึกษา และหน่วยงานต้นสังกัดทุกระดับ ใน 4 ภูมิภาค เพื่อให้สถานศึกษารับรู้ และเข้าใจกรอบการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 ที่สอดคล้องกับมาตรฐานที่สถานศึกษากำหนด
“ทั้งนี้ ระบบสารสนเทศเพื่อการประเมินคุณภาพภายนอก หรือที่เรียกว่า AQA (automated QA) สมศ.พัฒนาเพื่อสนับสนุนกระบวนการประเมินคุณภาพภายนอกให้มีความสะดวกรวดเร็วมากยิ่งขึ้น ทั้งยังสนับสนุนการประเมินคุณภาพสถานศึกษาจาก paper-based EQA ไปสู่ digital-based EQA ด้วยการเชื่อมโยงข้อมูลสารสนเทศกับหน่วยงานต้นสังกัด และหน่วยงานในกระทรวงที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมให้หน่วยงานต้นสังกัดเป็นศูนย์สารสนเทศด้านการประกันคุณภาพการศึกษาในแต่ละระดับ (quality assurance information center)”
อันจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นให้ผู้ประเมินศึกษา วิเคราะห์และวางแผนก่อนลงพื้นที่ เพื่อให้ผลการประเมินคุณภาพภายนอกสามารถสะท้อนผลได้หลากหลายมิติ ทำให้การดำเนินงานของ สมศ.มีความรวดเร็ว สามารถรายงานผลการประเมินคุณภาพภายนอก เพื่อสะท้อนคุณภาพการศึกษาต่อรัฐบาล และสาธารณชนเพื่อนำไปใช้ประกอบการวางแผน และนโยบายพัฒนาการศึกษาของประเทศต่อไป