จับกระแสเทรนด์ธุรกิจ 2563 (1)

คอลัมน์ Smart SMEs
TMB SME Insights

คำถามที่เรามักได้ยินบ่อย ๆ ในช่วงตั้งแต่ช่วงสิ้นปีที่แล้วมาจนถึงวันนี้ หนีไม่พ้นเรื่องเทรนด์ตลาดและแนวโน้มธุรกิจในปีนี้ว่ามีโอกาสใดให้ไขว่คว้า มีความสุ่มเสี่ยงใดที่พึงระวัง

โดยเมื่อปลายปีที่แล้ว ทีเอ็มบีได้มีการจัดงานสัมมนา “TMB SME Industry Forum เสริมศักยภาพรอบด้าน ให้เอสเอ็มอีก้าวไกลได้มากกว่า” ซึ่งเชิญกูรูและผู้ประกอบการตัวจริงมาให้ความรู้ แบ่งปันประสบการณ์ความสำเร็จ ใน 4 กลุ่มอุตสาหกรรมหลักที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับประเทศอย่างมหาศาล ประกอบด้วย อุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้าง ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม ค้าส่ง และอีคอมเมิร์ซ วันนี้เลยขอสรุปย่อนำเสนอเทรนด์อุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้างไทย รวมทั้งผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม

แม้ข้อมูลของศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ TMB จะบอกว่า เศรษฐกิจไทยปี 2564 มีแววชะลอตัว แต่อุตสาหกรรมก่อสร้างก็ยังคงขับเคลื่อนได้ดีจากเม็ดเงินการลงทุนของภาครัฐ ทั้งอานิสงส์จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและโครงการลงทุนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ที่เพิ่มมากขึ้น

ดังนั้น เอสเอ็มอีจึงควรหาช่องทางสร้างโอกาสจากตลาดกลุ่มก่อสร้างภาครัฐ โดยเฉพาะในพื้นที่ EEC ลองหาคู่ค้าธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องในพื้นที่ใกล้เคียง แล้วจับมือค้าขายร่วมกันดู เพราะยุคนี้รวมกัน เราอยู่ และสร้างโอกาสได้มากกว่าหลายเท่า หรืออาจจะหาวิธีเติบโตไปกับบิ๊กเนมในตลาด การนำเสนอสินค้าวัสดุก่อสร้างเข้าไปขายในโมเดิร์นเทรดก็นับว่าน่าสนใจ ที่สำคัญอย่าปฏิเสธระบบ เพราะระบบช่วยลดความเสี่ยง และทำให้ธุรกิจมีความเป็นมืออาชีพมากขึ้น ลองศึกษาเรื่อง GP และระบบหลังบ้านให้ดี ก่อนเตรียมตัวเข้าโมเดิร์นเทรด หากผ่านช่วงยากลำบากไปได้ ช่องทางนี้จะติดปีกธุรกิจคุณไปได้ไกลอย่างแน่นอน

คว้าจับโอกาสจากภายนอกแล้ว อย่าลืมย้อนกลับมาสร้างประสิทธิภาพธุรกิจให้แข็งแกร่งจากภายในด้วย เพราะบางครั้งเอสเอ็มอีไม่ต้องคิดกลยุทธ์เพิ่มยอดขายให้ปวดหัว เพียงแค่หาความสูญเปล่า หรือ waste จากกระบวนการทำงานให้เจอ แล้วลด ละ เลิก หรือกำจัดมัน ก็สามารถช่วยลดค่าใช้จ่าย และเพิ่มกำไรให้ธุรกิจได้มากพอสมควร

มาถึงกระแสตลาดของอาหารโลกกันบ้าง หลาย ๆ สำนักเห็นตรงกันว่า พืชผักผลไม้ทั้งหลายจะได้รับความนิยมสูง เช่น ดอกกะหล่ำ มะพร้าว คีนัว เมล็ดเซีย และอาหารที่เข้าข่าย sustainable food ในต่างประเทศเริ่มนำผักผลไม้ไปทำเป็น healthy snack เช่น บิสกิตดอกกะหล่ำ สแน็กจากมะพร้าว ซึ่งได้รับการตอบรับที่ดีมาก ๆ จากตลาดโลก ประเทศไทยรุ่มรวยด้วยสินค้าเกษตรอยู่แล้ว จึงสามารถนำไปต่อยอดได้ไม่ยาก

สิ่งสำคัญต้องเข้าใจผู้บริโภคทั้ง 5 กลุ่มก่อน ได้แก่ mindful consumer กลุ่มนี้มีสติในการซื้อ ใส่ใจแหล่งที่มาของวัตถุดิบ หากอ่านจากบรรจุภัณฑ์หรือสแกน QR code แล้ว พบว่าอาหารมีส่วนผสมไม่เยอะ ไม่ปรุงแต่งมาก ย่อมจะมีโอกาสขายได้มากกว่า balanced consumer กลุ่มนี้ห่วงใยสุขภาพ เลือกกินแต่สิ่งที่มีคุณค่าทางอาหาร เช่น กินแฮมเบอร์เกอร์ที่ทำจากผัก ส่วน adventurous consumer จะเปิดใจกับการกิน-ดื่มที่สร้างความแปลกใหม่ เช่น คุกกี้ใส่จิ้งหรีดตัวเล็ก

กลุ่ม connected consumer ชอบใช้สื่อโซเชียลเชื่อมโยงกับแบรนด์ จึงเป็นโอกาสในการสร้าง two-way communication และเก็บข้อมูลของผู้บริโภคนำไปพัฒนาสินค้าต่อ และสุดท้าย กลุ่ม revolutionary consumer กลุ่มนี้ห่วงความยั่งยืนของโลก ยอมจ่ายแพงกว่าหากสิ่งที่บริโภคมีส่วนลดการใช้พลังงาน และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น สินค้าบรรจุขวดพลาสติกที่ย่อยสลายได้ โรงงานผลิตสินค้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ หรือหากบรรจุภัณฑ์มีโลโก้ fair trade ติดอยู่ก็พร้อมสนับสนุน เช่น ข้าวอินทรีย์ เพราะเงินที่จ่ายแพงขึ้นนั้นจะถูกนำไปช่วยเหลือชาวนาให้สามารถผลิตข้าวอินทรีย์ที่ดีต่อโลก ดีต่อผู้บริโภคได้อย่างต่อเนื่อง

เหนืออื่นใด คือ การสร้าง story ให้สินค้าขายได้ เพราะคนยุคดิจิทัลสนใจใคร่รู้เรื่องราวของสินค้า อยากรู้ว่าที่มาที่ไป เช่น บะหมี่ Mr.Lee”s Noodles มิสเตอร์ลีเจ้าของธุรกิจท่านนี้ป่วยเป็นมะเร็ง แต่ชอบกินบะหมี่มาก และนี่คือที่มาของความตั้งใจทำบะหมี่สุขภาพที่คนป่วยทานได้ ทั้งยังได้กลุ่มลูกค้าคนรักสุขภาพด้วย

เทรนด์ดังกล่าวน่าจะทำให้เอสเอ็มอีมองเห็นทิศทางธุรกิจอาหารในอนาคตชัดเจนยิ่งขึ้น และหากจะเริ่มต้นทำสิ่งใด ขอให้คิดใหญ่ และคิดไกลกว่าตลาดในประเทศเสมอ เพื่อจะได้วางแผนผลิตสินค้าและสร้างตัวตนของแบรนด์อย่างชัดเจนตั้งแต่วันแรก อย่างที่บอกว่าเมืองไทยมีวัตถุดิบที่เป็นวัฒนธรรมไทยจำนวนมาก เลือกมาสักอย่างที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล เช่น มะพร้าวไทย แมลงไทย แล้วขายวัฒนธรรม ขายไอเดีย ใส่นวัตกรรมลงไป พร้อมทำมาตรฐานสากลให้ต่างประเทศเชื่อมั่นในสินค้าไทย

นอกจากนี้ เอสเอ็มอีต้องหมั่นศึกษาและอัพเดตเทรนด์อาหารโลกด้วย เพื่อหาโอกาสพัฒนาสร้างสรรค์สินค้าใหม่ ๆ ที่ตลาดต้องการ แล้วพบกันในตอนหน้ากับการเกาะติดเทรนด์ธุรกิจค้าส่งและอีคอมเมิร์ซที่น่าสนใจไม่แพ้กัน