แผนปลูกพืชพลังงาน คอนแทร็กต์ฟาร์มมิ่ง ป้อนโรงไฟฟ้าชุมชนเพื่อเศรษฐกิจฐานรากยังไม่คืบ ปลัดเกษตรแง้มชงสภาพัฒน์ดันเกษตรจดทะเบียนนิติบุคคล เข้าระบบแปลงใหญ่ ตั้งเป้าเฟสแรก 2,000 แปลง พร้อมอัดฉีด 6 พันล้าน ล่าสุดไทยมีวิสาหกิจชุมชนจดตั้งนิติบุคคลแค่ 460 รายเท่านั้น
ผู้สื่อข่าว “ประชาชาติธุรกิจ” รายงานว่า ในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2561-2580ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 (PDP2018 Rev.1) ที่เพิ่งผ่านการพิจารณาของที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมากำหนดเป้าหมายโครงการโรงไฟฟ้าชุมชนเพื่อเศรษฐกิจฐานราก ไว้ที่ 1,933 เมกะวัตต์ คิดเป็นสัดส่วน 10.3% ของแผนพลังงานหมุนเวียนทั้งหมด แบ่งเป็นชีวมวล 600 เมกะวัตต์ สัดส่วน 3.2% ก๊าซชีวภาพ (พืชพลังงานหมุนเวียน) 600 เมกะวัตต์ คิดเป็นสัดส่วน 3.2%ก๊าซชีวภาพ (น้ำเสีย/ของเสีย) 183เมกะวัตต์ สัดส่วน 1% และไฮบริด+พลังงานแสงอาทิตย์ น้อยกว่า 40% อีก 550 เมกะวัตต์ สัดส่วน 2.9%
สำหรับรูปแบบโครงการนี้ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ 1) กลุ่มผู้เสนอโครงการที่เป็นเอกชน หรือเอกชน+องค์กรของรัฐ สัดส่วน 90% และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสัดส่วน 10% ซึ่งต้องเป็นวิสาหกิจที่มีสมาชิกไม่น้อยกว่า 200 ครัวเรือน จัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนที่มีสภาพเป็นนิติบุคคล ทำหน้าที่เป็นผู้ปลูก/จัดหาเชื้อเพลิงให้แก่โรงไฟฟ้าไม่น้อยกว่า 80% โดยผู้ประกอบการโรงไฟฟ้าต้องทำสัญญาคอนแทร็กต์ฟาร์มมิ่งกับเกษตรกรในพื้นที่เพื่อจัดหาวัตถุดิบป้อนโรงไฟฟ้า
ล่าสุด นายทองเปลว กองจันทร์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า เบื้องต้นทราบแนวคิดนโยบายกระทรวงพลังงานในการประชุมคณะรัฐมนตรีเท่านั้น แต่ยังไม่ได้รับการประสานว่าจะมีการหารือถึงเงื่อนไขการกำหนดพื้นที่ปลูกพืชพลังงานตามโครงการโรงไฟฟ้าชุมชน
“ผมยังไม่ได้มีการประชุมไม่ได้มีการตั้งคณะกรรมการ หรือกำหนดการประชุมใด ๆ หรือรับนโยบายพืชพลังงานแต่อย่างใด หากการประชุมมีความคืบหน้าจะแจ้งให้ทราบ ซึ่งในส่วนของกระทรวงเกษตรฯนั้นมีเพียงการขับเคลื่อนนโยบายแปลงใหญ่ และปรับแก้กฎหมายวิสาหกิจชุมชน ให้เข้าร่วมแปลงใหญ่ ซึ่งจะทำให้มีการจดทะเบียนนิติบุคคลมากขึ้น”
ที่ผ่านมากระทรวงมีนโยบายสนับสนุนเกษตรกรเข้าระบบแปลงใหญ่ให้มากขึ้นซึ่งเร็ว ๆ นี้จะได้เสนอสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติให้แก้ไขปรับเกณฑ์เพื่อเปิดทางให้วิสาหกิจชุมชน รูปแบบแปลงใหญ่จดทะเบียนนิติบุคคลให้มากขึ้น โดยตั้งเป้าหมาย 2,000 แปลง งบประมาณสนับสนุน 3 ล้านบาทต่อแปลง เข้าไปช่วยยกระดับเทคโนโลยีด้านการเกษตร สร้างรายได้ พึ่งพาตนเอง
รายงานข่าวจากกรมส่งเสริมการเกษตร ระบุว่า ที่ผ่านมาได้มีการปรับแก้ไขร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548 เป็นฉบับปี พ.ศ. 2562 ซี่งเดิมกฎหมายไม่ได้รับรองวิสาหกิจชุมชนให้มีฐานะเป็นนิติบุคคล หากต้องการฐานะเป็นนิติบุคคลต้องจดทะเบียนตามกฎหมายอื่นร่วมด้วย การแก้กฎหมายจะช่วยให้ชุมชนสามารถนำความรู้และทรัพยากรในท้องถิ่นมาผลิตเป็นสินค้าและบริการ สร้างรายได้เพิ่ม
ในส่วนของกรมส่งเสริมการเกษตรได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบาทในฐานะที่ทำหน้าที่สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน โดยให้กรมและสำนักงานเกษตรจังหวัดทำหน้าที่เป็นศูนย์บริการรับเรื่องประสานงาน ติดตามผลการดำเนินการ
รายงานข่าวระบุว่า ปัจจุบันมีวิสาหกิจชุมชนที่จดทะเบียนกับกรมส่งเสริมการเกษตร 92,584 แห่ง (ข้อมูล ณ วันที่ 26 ต.ค. 63) มีสมาชิกรวมกัน 1,558,968 ราย แต่จากข้อมูลตามทะเบียนวิสาหกิจชุมชน พบว่า มีวิสาหกิจชุมชนที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องน้อยมาก รวมกันประมาณ 460 ราย แต่ยังไม่มีการรวมกลุ่มแปลงใหญ่