ลุ้น “ไบเดน” เคาะ GSP ลอตสุดท้าย ส่งออกสินค้า 2 พันรายการส่อเดี้ยง

เผือกร้อนโค้งสุดท้าย “จีเอสพี” โครงการ 10 หมดอายุ 31 ธ.ค. 63 สินค้าไทย 2 พันรายการเคว้ง ลุ้น “ไบเดน” ต่ออีก 3 ปี แลกแก้ กม.แรงงาน-เปิดตลาดหมู “พาณิชย์” คาดรู้ผลไตรมาส 1 มั่นใจไม่กระทบ ด้าน ส.อ.ท.-หอการค้าหวั่นเสียความสามารถแข่งขันระยะยาว ส่งออกยังบวกจากฐานปี’63 ติดลบ

จากที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ประกาศตัดสิทธิพิเศษทางภาษีศุลการ (GSP) ที่เคยให้กับสินค้าไทยไปแล้ว 2 ครั้ง ครั้งแรก จำนวน 573 รายการ มีผลไปเมื่อเดือนเมษายน 2563 และครั้งที่ 2 อีก231 รายการ ช่วงก่อนเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐคนใหม่ จากประเด็นที่ไทยไม่เปิดตลาดนำเข้าหมูสหรัฐเพราะใช้สารเร่งเนื้อแดง จะมีผลบังคับใช้วันที่ 30 ธันวาคม 2563 ส่งผลให้สินค้ากลุ่มนี้ต้องกลับไปเสียภาษีนำเข้าในอัตราปกติ เฉลี่ย 3% อย่างไรก็ตาม ขณะนี้สินค้าไทยยังคงได้รับสิทธิ GSP อีก 1,700-1,800 รายการ

ไทยใช้ GSP ที่ 2 รองอินเดีย

แหล่งข่าวจากกระทรวงพาณิชย์เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ล่าสุดโครงการให้สิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากร (GSP) สินค้า 1,700-1,800 รายการ ที่สหรัฐให้ไทย ในฐานะเป็นประเทศกำลังพัฒนาและด้อยพัฒนา คราวละ 3 ปี ซึ่งได้ต่ออายุมาครั้งที่ 10 และกำลังจะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคมนี้ จะส่งผลให้สินค้ากลุ่มที่เคยได้ GSP ลดภาษี 0% ต้องกลับไปเสียภาษีนำเข้าในอัตราปกติ ตั้งแต่ไม่ถึง 1% จนถึงสูงสุดกว่า 10% ต้องมาลุ้นว่ารัฐบาลสหรัฐ โดยประธานาธิบดีคนใหม่ นายโจ ไบเดน จะพิจารณาต่ออายุโครงการนี้เป็นครั้งที่้ 11 หรือไม่ ซึ่งน่าจะประกาศในเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน 2564 หากได้รับการพิจารณาต่ออายุโครงการ ก็จะได้ GSP ต่ออีก 3 ปี

“ปีก่อนสหรัฐตัดการให้ GSP กับอินเดีย เพราะอินเดียใช้สิทธิ GSP ส่งออกไปสหรัฐ สูงสุดเป็นอันดับ 1 ส่วนไทยเป็นอันดับ 2 ยังไม่แน่ใจว่าผลการพิจารณาจะเป็นอย่างไร เพราะขอบเขตเงื่อนไขการพิจารณาต่ออายุโครงการ GSP นั้น สหรัฐดูจากหลายด้าน เช่น ระดับการพัฒนาของประเทศ จากรายได้ต่อหัวของประชากร ซึ่งไทยยังอยู่ในเกณฑ์ที่น่าจะผ่าน การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา รวมถึงเรื่องแรงงาน ฯลฯ”

ปมแรงงาน-ตลาดหมู แก้ไม่ตก

“เรื่องแรงงานสหรัฐให้ความสำคัญมาก เคยมีข้อเสนอให้ไทยแก้ไข 7 ด้าน ซึ่งกระทรวงแรงงานเป็นเจ้าภาพ แก้ไขแล้วหลายเรื่อง ยกเว้นเรื่องการอนุญาตให้แรงงานต่างด้าวตั้งสหภาพแรงงานในประเทศไทย ซึ่งขัดต่อกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ อยู่ระหว่างแก้ไขในขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา สหรัฐไม่ได้ปิดทางการหารือ แต่ขอให้มีความคืบหน้า ส่วนเรื่องการเปิดตลาดหมูที่ใช้สารเร่งเนื้อแดง กระทรวงเกษตรฯเป็นเจ้าภาพประเมินความเสี่ยงและผลกระทบ ปัญหาคือสารเร่งเนื้อแดงจะตกค้างในเครื่องในหมู มีโอกาสกระทบสุขภาพประชาชน เพราะคนไทยนิยมทานเครื่องใน แต่คนสหรัฐไม่ทาน จะทำให้สหรัฐส่งออกเครื่องในหมูมาไทย”

แนะเอกชนปรับตัวหาตลาดใหม่

แหล่งข่าวกล่าวว่า กรมการค้าต่างประเทศ และภาคเอกชนได้ประเมินผลกระทบสินค้า ในกรณีที่ไทยถูกตัดสิทธิจีเอสพีทั้งหมด แบ่งเป็น กลุ่มสีเขียวไม่กระทบ กลุ่มสีเหลืองกระทบบ้าง ต้องปรับตัว เช่น ส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์ พวงมาลัยรถยนต์ ส่วนประกอบล้อรถยนต์ อะลูมิเนียมเจือ เครื่องนอนทำจากยางพารา และสีแดงกระทบมากที่สุด เช่น หีบ กล่องที่ทำจากไม้ ตะปูควงสำหรับใช้กับไม้ เบื้องต้นได้ผลักดันให้เอกชนปรับตัว

โดยการพัฒนาสินค้านวัตกรรมมากขึ้น หรือผลิตสินค้าที่มีเอกลักษณ์ที่แตกต่างจากแหล่งผลิตอื่น และให้มุ่งกระจายไปทำตลาดอื่นนอกเหนือจากสหรัฐเท่าที่ประเมิน ผู้ประกอบการปรับตัวได้จึงไม่ได้รับผลกระทบ และภาพรวมการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐ 10 เดือนแรกยังเติบโตเป็นบวก

ส.อ.ท.ชี้สหรัฐจ่อถล่มค่าเงินซ้ำ

นายเกรียงไกร เธียรนุกูล รองประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า การตัดสิทธิ GSP กระทบความสามารถในการแข่งขันของไทย ที่ผ่านมาไทยส่งออกไปสหรัฐเพิ่มขึ้นอย่างมาก และได้ดุลการค้า ทำให้สหรัฐขึ้นบัญชีว่า ไทยเป็นหนึ่งประเทศที่ทำให้สหรัฐขาดดุลการค้า มีการใช้มาตรการต่าง ๆ กับสินค้าไทย ไม่ว่าจะเป็นตัดสิทธิ GSP ขอให้แก้ไขปัญหาเรื่องแรงงาน ขอให้เปิดตลาดหมู รวมทั้งจัดไทยให้อยู่ในกลุ่มที่ต้องจับตามองว่าใช้มาตรการบิดเบือนค่าเงินบาท จนส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันของสหรัฐ

โดยพิจารณาจากเงื่อนไข 3 ข้อ คือ 1) เป็นประเทศที่ได้ดุลการค้าสหรัฐเกิน 20,000 ล้านเหรียญ ซึ่งจากตัวเลขการค้าไทย-สหรัฐในช่วง 10 เดือนแรก ไทยได้ดุลการค้าสหรัฐที่ 21,000 ล้านเหรียญสหรัฐ เข้าเกณฑ์ 2) ไทยเป็นประเทศที่ดุลเงินสะพัดมากกว่า 2% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) และ 3) แทรกแซงค่าเงินโดยเข้าซื้อดอลลาร์มากกว่า 2% ของ GDP

“ไทยถูกขึ้นลิสต์คู่กับไต้หวันหลังจากที่ใช้มาตรการนี้กับเวียดนามและสวิตเซอร์แลนด์ว่าบริหารจัดการค่าเงินไปแล้ว ซึ่งไทยมองว่าตัวเองค่าบาทแข็ง 5-6% เค้ามองว่าขนาดบาทแข็งค่าเป็นอันดับ 2 ของภูมิภาค ไทยยังได้ดุลการค้าเค้าเลย เท่ากับว่าเราได้ประโยชน์จากค่าเงิน และแนวโน้มว่าหลังจากนี้ดอลลาร์จะยิ่งอ่อนไปอีก เพราะเค้าใช้มาตรการ QE อัดฉีดเม็ดเงินเข้าสู่ระบบ 2 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ และประธานาธิบดีคนใหม่จะเก็บภาษีคนรวย ซึ่งจะยิ่งผลักให้นักลงทุนนำเงินออกมาลงทุนที่ไทย แล้วยิ่งทำให้บาทแข็งไปอีกทาง ต้องเตรียมรับมือ มาตรการที่ ธปท.ออกมา 3 เรื่องก่อนหน้านี้ไม่น่าจะพอ ต้องให้ทางบีโอไอเร่งส่งเสริมให้นักลงทุนขยายการลงทุนต่างประเทศด้วย อย่าเพิ่งนำเงินกลับมา ก็จะลดความร้อนแรงเรื่องค่าเงินบาทลงไป”

อย่าดีใจส่งออก 64 บวก

นายเกรียงไกรกล่าวว่า GSP เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการส่งออกปัจจัยหนึ่ง ซึ่งสำหรับไทยยังน่าห่วงเพราะยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่นอีก ทั้งค่าเงินบาท การขาดตู้คอนเทนเนอร์ส่งออก ค่าระวางเรือขึ้นราคา แต่ภาพผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้สะท้อนในตัวเลขส่งออกปี 2564 เพราะถึงอย่างไรภาพรวมการส่งออกน่าจะเป็นบวกได้ 3-4% เนื่องจากฐานการส่งออกปีนี้จะติดลบ 6-7% แต่กระทบความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว ภาคเอกชนแข่งขันไม่ได้ จะย้ายฐานการผลิต กระทบการจ้างงานในอนาคต

สอดคล้องกับมุมมองของนายสนั่น อังอุบลกุล รองประธานกรรมการหอการค้าไทย และสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ที่ระบุว่าภาพรวมการส่งออกปี 2564 จะยังคงเป็นบวก เพราะฐานปีนี้ติดลบ ซึ่งไม่ได้สะท้อนการส่งออกที่แท้จริงของไทย เพราะการส่งออกได้รับผลกระทบจากปัจจัยลบ 3 ด้านหลัก คือ ค่าบาทแข็งค่าอย่างมากหากเทียบกับคู่แข่ง ปัญหาการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์ ค่าระวางเรือแพง และหากไทยถูกตัดสิทธิ GSP ทั้งโครงการ จะทำให้ผู้ส่งออกกลับไปเสียภาษีอัตราปกติ