จีนคุมมลพิษจัด “กรีนโอลิมปิก” “ชิ้นส่วนรถยนต์” เสี่ยงขาดแคลน

มหกรรมกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวที่ “จีน” จะเป็นเจ้าภาพระหว่างวันที่ 4-20 ก.พ. 2022 กลายเป็นที่จับตาในหลายประเด็น หนึ่งในนั้นคือแผนการควบคุมมลพิษที่ทางการจีนเตรียมจะบังคับใช้ในช่วงจัดการแข่งขัน ซึ่งอาจทำให้ระบบซัพพลายเชนการผลิตหยุดชะงัก และเกิดภาวะขาดแคลนสินค้าจำเป็น ส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ ต้องเร่งหาแนวทางรับมือความเสี่ยงครั้งนี้

นิกเคอิ เอเชีย รายงานว่า รัฐบาลจีนมีแผนบังคับใช้มาตรการจำกัดกิจกรรมของภาคอุตสาหกรรมหนักที่ปล่อยมลพิษสูง อย่างเช่น อุตสาหกรรมเหล็ก ซีเมนต์ เคมีภัณฑ์ และการผลิตไฟฟ้าจากถ่านหิน เพื่อรักษาสภาพอากาศในช่วงจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว 2022 โดยครอบคลุมพื้นที่กรุงปักกิ่ง ซึ่งเป็นสถานที่จัดการแข่งขัน และพื้นที่ข้างเคียง อาทิ เทียนจิน เหอเป่ย์ ชานซี ชานตง และเหอหนาน

“เฉิน ฉือหัว” รองเลขาธิการสมาคมผู้ผลิตรถยนต์แห่งประเทศจีน (ซีเอเอเอ็ม) ระบุว่า มาตรการควบคุมมลพิษดังกล่าวจะบังคับใช้เป็นเวลา 39 วัน ระหว่างวันที่ 28 ม.ค.-9 มี.ค. ซึ่งครอบคลุมระยะเวลาการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก รวมถึงพาราลิมปิกฤดูหนาว 
2022 ที่จีนจะเป็นเจ้าภาพด้วย

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมการผลิตต่างเตรียมพร้อมรับมือกับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น ทั้งจากปัญหาขาดแคลนสินค้าวัตถุดิบจำเป็นสำหรับการผลิตและการหยุดชะงักของระบบซัพพลายเชน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์ที่ต้องพึ่งพิงซัพพลายเออร์จากจีนเป็นอย่างมาก

ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ที่สุดในโลกอย่าง “โตโยต้า” แจ้งให้ซัพพลายเออร์ในจีนสต๊อกชิ้นส่วนสำหรับการผลิตรถยนต์ไว้ให้เพียงพอต่อการผลิตมากกว่า 1 เดือน รวมทั้งย้ายฐานการผลิตบางส่วนออกนอกกรุงปักกิ่ง และพื้นที่ใกล้เคียงที่จะมีการบังคับใช้มาตรการควบคุมมลพิษ

เช่นเดียวกับ “เดมเลอร์” ค่ายรถยนต์รายใหญ่สัญชาติเยอรมันที่กำลังหารือกับบริษัทร่วมทุนในจีน “ปักกิ่ง ออโตโมทีฟ กรุ๊ป” (บีเอไอซี) เพื่อให้ซัพพลายเออร์ในจีนเตรียมรับมือกับความเสี่ยงขาดแคลนชิ้นส่วนรถยนต์ในช่วงต้นปีหน้า แต่ระบุว่าจะให้ความร่วมมือกับมาตรการและยังคงสนับสนุนโอลิมปิกครั้งนี้

ทั้งนี้ รัฐบาลจีนได้ประกาศจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว 2022 ให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด ตามนโยบายของประธานาธิบดี “สี จิ้นผิง” ของจีน ที่ตั้งเป้าให้มหกรรมกีฬาครั้งนี้เป็น “กรีนโอลิมปิก” มีการปล่อยคาร์บอนเป็นศูนย์ครั้งแรกในประวัติศาสตร์

ในเดือน พ.ย.ที่ผ่านมา คณะมนตรีรัฐกิจจีนได้ประกาศว่าจะบังคับใช้มาตรการควบคุมมลพิษอย่างเข้มงวดในกรุงปักกิ่งและพื้นที่ใกล้เคียงในช่วงการจัดการแข่งขันกีฬา แต่ยังคงไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดของมาตรการทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ทางการจีนได้เริ่มประกาศให้บางอุตสาหกรรมในพื้นที่ควบคุมมลพิษ เตรียมปรับลดกำลังการผลิตลง เช่น อุตสาหกรรมเหล็กที่ให้ปรับลดลง 30% ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. ถึงกลางเดือน มี.ค. ขณะที่เมืองอุตสาหกรรมอย่าง “ถังชาน” ในมณฑลเหอเป่ย์ ก็ได้ประกาศให้ภาคอุตสาหกรรมหนักลดการปล่อยมลพิษลงมากกว่า 40%

ทั้งนี้ ภาคอุตสาหกรรมต่างคาดการณ์ว่าทางการจีนจะบังคับใช้มาตรการนี้อย่างเข้มงวด จากประสบการณ์ในการจัดงานมหกรรมกีฬาโอลิมปิก 2008 ซึ่งจีนเป็นเจ้าภาพครั้งแรก รัฐบาลจีนได้ให้ความสำคัญกับการรักษาภาพลักษณ์ในการ
จัดงานระดับโลกเป็นอย่างมาก

แต่การขาดมาตรการรองรับที่ชัดเจนก็สร้างความกังวลให้กับภาคอุตสาหกรรม อย่างกรณีวิกฤตพลังงานของจีนในช่วงเดือน ก.ย.-ต.ค.ที่ผ่านมา ที่เป็นผลมาจากการใช้มาตรการควบคุมมลพิษอย่างกะทันหัน นำมาซึ่งการขาดแคลนไฟฟ้าในหลายพื้นที่ แผนควบคุมมลพิษในช่วงการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกครั้งนี้ก็อาจส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมได้รับผลกระทบครั้งใหญ่ จากการขาดแคลนสินค้าจำเป็นต่อการผลิตตลอดช่วงต้นปีหน้าเช่นเดียวกัน