11 ชุดตรวจโควิด ATK ยี่ห้อไหนตรวจจับโอมิครอนได้ดีที่สุด

เปรียบเทียบประสิทธิภาพความไวตรวจจับโอมิครอน ของชุดตรวจโควิด ATK ทั้งหมด 11 ยี่ห้อในไทย นักวิจัยชี้ 9 ยี่ห้อ ตรวจโอมิครอนได้ ด้านกรมวิทย์ฯ ยัน ATK ในท้องตลาดทุกยี่ห้อตรวจจับโควิดได้ทุกสายพันธุ์

วันที่ 13 มกราคม 2565 ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักวิจัยด้านไวรัสวิทยา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เปิดเผยผ่านทางเฟซบุ๊กส่วนตัวกรณีทดสอบ ATK ที่จำหน่ายในประเทศไทยสามารถตรวจจับโอมิครอนได้หรือไม่ และรวดเร็วเท่าใด แตกต่างจาก ATK ที่จำหน่ายในต่างประเทศหรือไม่นั้น โดยระบุว่า

ประเด็นเรื่อง ATK ตรวจวัดโอมิครอนได้หรือไม่ และการอ้างอิงผลทดสอบจากมหาวิทยาลัยเจนีวาที่ผมเคยเอามาลงไว้ทำให้มีคำถามกลับมาเยอะว่า ตกลง ATK ยี่ห้ออื่นในประเทศไทยตรวจไวรัสโอมิครอนได้หรือไม่ และถ้าได้จะตรวจเร็วหรือไม่เร็วต่างกันอย่างไร

หลังจากที่ทีมวิจัยสามารถแยกเชื้อไวรัสโอมิครอนได้เป็นผลสำเร็จ เราจึงปรับค่าปริมาณไวรัสให้เหมาะสมโดยใช้ ATK ที่ทาง U of Geneva ใช้และพบว่ามีความสามารถสูงสุดในการตรวจวัดไวรัสโอมิครอนเป็นเกณฑ์

เราใช้ชุดตรวจดังกล่าวตรวจสอบไวรัสต้นแบบโอมิครอนที่แยกได้ในประเทศไทย ปรับปริมาณไวรัสให้สามารถตรวจวัดได้แบบไม่เข้มเกินไป เพื่อจะสามารถเปรียบเทียบกับยี่ห้ออื่น ๆ ในประเทศไทยได้ เราใช้ปริมาณไวรัสที่เท่ากันนั้นเปรียบเทียบกับชุดตรวจที่หาได้ 11 ยี่ห้อ และตรวจวัดพร้อมกันโดยใช้น้ำยาที่ได้มาจากชุดตรวจแต่ละชนิด ผลการทดสอบพบว่า

1. ชุดตรวจ 9 ใน 11 ยี่ห้อที่นำมาทดสอบสามารถตรวจวัดโอมิครอนได้ มีแถบขึ้นที่ T ที่เห็นได้ด้วยตาเปล่า อีก 2 ยี่ห้อไม่สามารถมองเห็นได้ แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าไม่มีความจำเพาะต่อโอมิครอน หรือระดับการตรวจวัดยังไม่ไวเท่าชุดตรวจอื่น ๆ แสดงว่าชุดตรวจส่วนใหญ่สามารถมีความจำเพาะต่อโอมิครอนได้ กรณีที่มีปริมาณไวรัสเพียงพอ ทุกยี่ห้อที่ได้ผลบวกมาน่าจะตรวจวัดได้ทั้งหมด

2. ระดับความไวของการตรวจวัดพบว่ามีความแตกต่างกัน ผมได้เกรดออกเป็น:

– A คือ มีความไวสูงตรวจได้ชัดเจนดีมาก มี 2 ยี่ห้อคือ เบอร์ 2 และ 4
– B คือ มีความไวระดับดี มี 2 ยี่ห้อ คือ เบอร์ 7 และ 10
– C คือ กลุ่มที่ได้ผลบวกที่เห็นได้ แต่จะจางลง
– D คือ กลุ่มที่มีความไวต่ำ แบนออกมาจาง ๆ
– E คือ ไม่สามารถเห็นแถบที่ T ได้เลยซึ่งอาจจำเป็นต้องทดสอบเพิ่มเติม

เนื่องจากว่าการทดสอบนี้ไม่ได้ทำขึ้นอย่างเป็นทางการ แต่ทำเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า ATK ที่หาได้ในท้องตลาดไม่ได้มีคุณภาพแตกต่างกันมาก สามารถใช้ตรวจวัดโอมิครอนได้ไม่แตกต่างกันครับ และการทดสอบนี้เพื่อเป็นข้อมูลในการใช้เทคโนโลยี ไม่มีเจตนาโฆษณาให้กับบริษัทใด ๆ รบกวนอย่านำไปอ้างอิงเพื่อประโยชน์การการค้า

ขณะที่ก่อนหน้านี้ นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้สัมภาษณ์ยืนยันว่า ATK ทุกยี่ห้อสามารถตรวจจับโควิดทุกสายพันธุ์ได้ เนื่องจากในชุดตรวจ ATK มีโปรตีนค่อนข้างเสถียร สามารถตรวจหาเชื้อได้ อย่างไรก็ดี ขณะนี้ยังไม่มีชุดตรวจชนิดใดที่รับรองว่าตรวจแยกสายพันธุ์ได้