เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
‘แสนสิริ’ เปิดตัวศูนย์เรียนรู้กาแฟพิเศษ ‘ลาน Learn’ อ.กัลยาณิวัฒนา ชูโมเดลวิสาหกิจเพื่อสังคม
SD ‘แสนสิริ’ เปิดตัวศูนย์เรียนรู้กาแฟพิเศษ ‘ลาน Learn’ อ.กัลยาณิวัฒนา ชูโมเดลวิสาหกิจเพื่อสังคม
เปิดแผน Oil Plan 2026 เป้าเลิกโซฮอล์ 91 ปีหน้า-ส่วน 95 รอปี’75
Economic เปิดแผน Oil Plan 2026 เป้าเลิกโซฮอล์ 91 ปีหน้า-ส่วน 95 รอปี’75
พลิกโฉมเมืองรอง เปิดฉาก “แสงหลวง ส่องศรัทธา” ปลุกลำปางเมืองทางผ่าน
เศรษฐกิจภูมิภาค พลิกโฉมเมืองรอง เปิดฉาก “แสงหลวง ส่องศรัทธา” ปลุกลำปางเมืองทางผ่าน
‘ไอริสเฮาส์’ คอนโดใหม่ ใจกลาง ‘T77 คอมมิวนิตี้’
Real Estate ‘ไอริสเฮาส์’ คอนโดใหม่ ใจกลาง ‘T77 คอมมิวนิตี้’
ยื่น “อนุทิน” สางปมสารพิษแม่น้ำข้ามพรมแดน เปิดชื่อ 20 บริษัทเหมืองท่าขี้เหล็ก
เศรษฐกิจภูมิภาค ยื่น “อนุทิน” สางปมสารพิษแม่น้ำข้ามพรมแดน เปิดชื่อ 20 บริษัทเหมืองท่าขี้เหล็ก
สายเนื้อร่ำไห้ ราคาวากิวพุ่งทุบสถิติ
Business สายเนื้อร่ำไห้ ราคาวากิวพุ่งทุบสถิติ
รัฐบาลประสานโรงสีรับซื้อ ‘ข้าวเชียงราย’ หาช่องทางขายช่วยเกษตรกร
Politics รัฐบาลประสานโรงสีรับซื้อ ‘ข้าวเชียงราย’ หาช่องทางขายช่วยเกษตรกร
โจรขโมยทองมูลค่า 84 ล้านบาท หายจากบ้านนักธุรกิจญี่ปุ่น
World โจรขโมยทองมูลค่า 84 ล้านบาท หายจากบ้านนักธุรกิจญี่ปุ่น
คุยกับ ‘Mr.Messenger’ เทรนด์หุ้น AI ยังไปต่อ หรือพอแค่นี้ ?
Finance คุยกับ ‘Mr.Messenger’ เทรนด์หุ้น AI ยังไปต่อ หรือพอแค่นี้ ?
หุ้นเช่าซื้อ-จำนำทะเบียนรถ โกยกำไรฝ่าเศรษฐกิจ K-Shape ‘SCAP’ ลั่นชิงเค้ก มอ’ไซค์ EV
Finance หุ้นเช่าซื้อ-จำนำทะเบียนรถ โกยกำไรฝ่าเศรษฐกิจ K-Shape ‘SCAP’ ลั่นชิงเค้ก มอ’ไซค์ EV
ดูทั้งหมด

สธ. เปิดข้อมูลแนวโน้ม 3 ระยะการระบาด คาดไทยเข้าสู่โรคประจำถิ่นปีนี้

31 ม.ค. 2565 | 16:41น.
โควิด

สธ. เปิด 3 ระยะแนวโน้มการระบาดโลก ก่อนระบาด-ระหว่างระบาด-หลังระบาดเข้าสู่โรคประจำถิ่น ฟันธงภายในปี 2565 โควิดในไทยเข้าสู่โรคประจำถิ่น

วันที่ 31 มกราคม 2565 นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยกรณีไขข้อข้องใจเรื่องการระบาดและการเคลื่อนตัวเข้าสู่โรคประจำถิ่นของโรคระบาดใหญ่ว่า ตามปกติแล้วในทางกฎหมายจะนิยามโรคติดต่อ ตามมาตรา 4 ในพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 กำหนด 4 ประเภท ได้แก่ โรคติดต่อ โรคติดต่ออันตราย โรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง และโรคระบาด

โดยการนิยามนี้มีไว้เพื่อเอาไว้ใช้ในการควบคุมโรค และให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ในการจัดการการเฝ้าระวัง ซึ่งแตกต่างจากนิยามทางสาธารณสุข แต่หลายอันใกล้เคียงกัน เช่น โรคติดต่อ หมายถึงโรคที่เกิดจากเชื้อโรคหรือพิษของเชื้อโรค ซึ่งสามารถแพร่โดยทางตรงหรือทางอ้อมมาสู่คน เช่น ทางตรงติดต่อได้จากคนสู่คนอย่างโรคเอดส์ที่ติดจากการมีเพศสัมพันธ์ได้ ขณะที่ทางอ้อมจะมีตัวกลางเป็นพาหะนำโรคอย่างไข้เลือดออก มียุงเป็นพาหะโรค เป็นต้น

นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์
นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์

ขณะที่โรคติดต่ออันตราย ทางการแพทย์และสาธารณสุขไม่มีเขียนไว้ แต่ต้องเขียนทางกฎหมายเพื่อมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ โดยหลักการโรคติดต่ออันตราย คือ เป็นโรคที่มีความรุนแรงสูง อัตราเสียชีวิตค่อนข้างมาก และแพร่ไปสู่ผู้อื่นอย่างรวดเร็ว ใน พ.ร.บ.โรคติดต่อฯ กำหนดโรคติดต่ออันตราย มี 18 โรค เช่น กาฬโรค ไข้ทรพิษ ไข้เหลือง โรคติดเชื้อไวรัสนิปปาห์ อีโบลา และโควิด-19 ซึ่งหลายโรคเราไม่รู้จัก เพราะมีประเทศอื่น แต่เราต้องกำหนดเพื่อป้องกันโรค เป็นต้น

ส่วนโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง เป็นโรคที่ความรุนแรงน้อยกว่าโรคติดต่ออันตราย แต่มีโอกาสที่หากระบาดจะเป็นไปอย่างกว้างขวาง ซึ่งพบในบ้านเราแล้ว แต่ต้องมีระบบติดตาม หากมีความผิดปกติจะได้มีมาตรการแจ้งเตือน ซึ่งขณะนี้โรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวังมี 55 โรค เช่น ไข้เลือดออกเดงกี่ มีในไทยอัตราเสียชีวิตพอสมควร และบางครั้งก็เกิดระบาดรุนแรง จึงต้องจัดระบบเฝ้าระวัง อีกอย่างคือโรคเอดส์

ส่วนโรคระบาด หมายถึงโรคที่รู้ชัด ๆ อาจเป็นโรคติดต่อเฝ้าระวัง หรือโรคติดต่อทั่วไป หรือโรคที่เรายังไม่รู้สาเหตุแน่ชัด แต่มีผู้ป่วยเพิ่มอย่างรวดเร็วผิดปกติอย่างที่เคยเป็นไปมา จึงจำเป็นต้องมีการประกาศ เพื่อให้มีมาตรการจำกัดพื้นที่ จำกัดการเดินทาง ไม่ให้มีการทำกิจกรรมบางอย่าง หรือสั่งการฉีดวัคซีน โดยโรคระบาดจะประกาศเป็นครั้ง ๆ ไปเมื่อเกิดเหตุการณ์ เช่น หากกลางปีมีเหตุการณ์ไข้เลือดออกระบาดขึ้น ก็ต้องประกาศอาการในพื้นที่ไหน เดือนไหน เพื่อให้เป็นเขตโรคระบาด และเกิดมาตรการป้องกันโรคเฉพาะพื้นที่

อีกประการหนึ่งคำว่า โรคติดต่ออุบัติใหม่ คือโรคใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อนในรอบ 30 ปี และมีการพบเกิดขึ้นครั้งใหม่ ๆ ยกตัวอย่าง ไข้เลือดออก เข้าไทยครั้งแรกปี 2500 ตอนนั้นเป็นโรคระบาดใหม่ แต่เมื่อระบาดมานานก็จะกลายเป็นโรคประจำถิ่น อีกอย่างคือ โรคเอชไอวี ระบาดเมื่อปี 2527 ตอนนี้ผ่านไป 40 ปีจึงกลายเป็นโรคปกติ จัดนิยามเป็นโรคติดต่อเฝ้าระวัง เป็นต้น

สำหรับนิยามทางระบาดวิทยา เพื่อนักการสาธารณสุข นักระบาดวิทยาจะได้สื่อสารได้ตรงกัน โดยมี 3 คำหลัก คือ Pandemic มีการระบาดใหญ่ทั่วโลก มีการข้ามพรมแดนระบาดหลายประเทศข้ามทวีป ตัวอย่างชัดเจนคือ โควิด-19 มีการระบาดอย่างกว้างขวาง

ส่วนคำว่าโรคระบาด หรือ Epidemic เป็นโรคที่มีการแพร่ระบาดรวดเร็ว เพียงแต่ขอบเขตจะเล็กกว่า Pandemic ส่วนอีกคำคือ โรคประจำถิ่น หรือเรียกว่า Endemic คือการที่มีโรคระบาดในพื้นที่ แต่อาจจำกัดในเชิงพื้นที่ภูมิศาสตร์ หรือการกระจายและการเพิ่มขึ้นในจำนวนที่สามารถคาดการณ์ได้

โดยคำว่าโรคประจำถิ่น ต้องมีการติดเชื้อที่ค่อนข้างคงที่ การติดเชื้ดคาดเดาได้ และสายพันธุ์ไม่เปลี่ยนแปลงมาก อาการรุนแรงไม่มาก

ขณะที่โรคโควิด-19 ต่อไปจะเป็นอย่างไร เพราะตอนนี้มีการระบาดกว้างขวางมากว่า 2 ปี ซึ่งระยะการระบาดใหญ่ทั่วโลกมี 3 ระยะ คือ 1.Pre-Pandemic ก่อนระบาดทั่วโลก 2.Pandemic มีการระบาดทั่วโลกกินเวลาสั้น ๆ 1-2 ปี หรือหลายปี และ 3.Post-Pandemic เข้าสู่โรคประจำถิ่น หรือโรคติดต่อทั่วไป เมื่อมีจุดสูงสุดก็ต้องลงมาสักวันหนึ่ง

คำว่า Pre-Pandemic ทางองค์การอนามัยโลกระบุขั้นตอน 5-6 ขั้นตอน ขั้นตอนหนึ่งคือเจอไวรัสตัวใหม่ อาจมาจากสัตว์และมาเจอในคน จากนั้นก็ติดต่อคนสู่คนจากทางเดินหายใจ ระบาดกว้างขวาง ตัวอย่าง โควิด-19 เห็นชัด

อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่โควิดมา 2 ปี หลังจากระบาดใหญ่ ทิศทางจะเป็นอย่างไร ก็จะกลายเป็นโรคประจำถิ่น หรือโรคติดต่อทั่วไปนั่นเอง ซึ่งทิศทางการจัดการก็จะปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกัน

แม้ปัจจุบันยังไม่ทราบว่า เมื่อไหร่จะผ่าน Pandemic หรือเป็น Post-Pandemic แต่คิดว่าภายในปีนี้น่าจะจัดการให้ผ่านพ้นการระบาดใหญ่ได้ โดยมีปัจจัยสำคัญ 2 ประการ ได้แก่

1.ทั่วโลกฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิดทะลุ 1 หมื่นล้านโดส เฉพาะประเทศไทยเกินกว่า 115 ล้านโดส โดยส่วนมากรับครบ 2 เข็มแล้ว

2.โควิดสายพันธุ์โอมิครอน การระบาดเร็ว แต่ความรุนแรงน้อยกว่าเดลต้า

“ดังนั้น เมื่อสถานการณ์คงที่ก็จะกลายเป็นโรคประจำถิ่นได้ แต่ตอบไม่ได้ว่าภายในเดือนไหน แต่คาดว่าภายในปีนี้ แต่ทั้งหมดต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยร่วมอื่น ๆ เช่น ความร่วมมือจากประชาชน การควบคุมโรคให้คงที่” นพ.โอภาส กล่าวทิ้งท้าย

แท็กที่เกี่ยวข้อง

โควิด-19