งานค้างสุดหินของ ก.พลังงาน วัดใจ “ศิริ จิระพงษ์พันธ์”-

ผ่านเข้าสู่ปี 2561 ท่ามกลางงานค้างที่ลากยาวมาจากปี 2560 และยังเป็นงานหินวัดใจ “ดร.ศิริ จิระพงษ์พันธ์” ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ว่าจะเดินหน้าไปจนจบหรือไม่ อย่างแรกคือ การเปิดประมูลแหล่งปิโตรเลียมสำคัญอย่างแหล่งบงกช และแหล่งเอราวัณ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการผลิตก๊าซธรรมชาติได้ถึง 2,100 ล้านลูกบาศก์ฟุต/วัน

กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติได้ดำเนินการไล่เรียงแก้ไขพระราชบัญญัติปิโตรเลียม โดยเพิ่มรูปแบบแบ่งปันผลผลิต หรือ PSC (Production Sharing Contract) และระบบจ้างผลิต หรือ SC (Service Contract) จากเดิมที่มีเพียงรูปแบบสัมปทาน (concession) เท่านั้น และขณะนี้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง อยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกาและจะทยอยรายงานต่อคณะรัฐมนตรีต่อไป โดยวางเป้าว่าต้องประกาศเงื่อนไขการประมูล (TOR) ในเดือน ก.พ. 61 นี้

โดยเมื่อเร็ว ๆ นี้ ดร.ศิริได้รายงานถึงความชัดเจนถึง “เงื่อนไข” สำคัญที่จะใช้ในการพิจารณาเพื่อคัดเลือกผู้ประกอบการที่สนใจเข้าประมูลทั้ง 2 แหล่งคือ ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่แหล่งปิโตรเลียมจะหมดอายุสัญญาในปี65-66 นั้น 1) ต้องรักษาระดับการผลิตก๊าซขั้นต่ำที่ 1,500 ล้านลูกบาศก์ฟุต/วัน และ 2) กำหนดราคาก๊าซปัจจุบันป็นราคาฐาน

โดย นายวีรศักดิ์ พึ่งรัศมี อธิบดีกรมเชื้อเพลิงฯ ระบุว่า สำหรับราคาก๊าซกำลังอยู่ระหว่างพิจารณาว่าจะนำฐานเดิมมาปรับอย่างไรให้ผู้ผลิตสามารถอยู่ได้ ซึ่งราคาน้ำมันตลาดโลกในปัจจุบันอยู่ที่ 50 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล และยังต้องคาดการณ์ราคาน้ำมันไปข้างหน้ามาผสมกัน เพื่อหาสูตรราคาที่เหมาะสมที่สุด

จนถึงนาทีนี้เท่ากับว่ากระทรวงพลังงานเหลือเวลาเพียง 4 ปีที่จะต้องเร่งเปิดประมูลทั้งแหล่งบงกชและเอราวัณให้เร็วที่สุดเพราะสิ่งที่ไล่หลังตามมาคือท้าทายที่ว่า หากไม่สามารถดำเนินการตามกำหนดประเทศอาจจะต้องเจอกับวิกฤตด้านพลังงานกระทบกันเป็นโดมิโน่ นอกจากจะขาดแคลนเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าแล้ว การผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) จากโรงแยกก๊าซก็จะลดปริมาณตามไปด้วย ทั้งนี้ในมุมกลับกันหากทำได้ตามแผน ก็เท่ากับว่าแผนพลังงานด้านอื่น ๆ จะต้องปรับปรุงด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปรับแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าใหม่ของประเทศ หรือ แผน PDP (Power Development Plan) ฉบับใหม่ที่ถือเป็นงานค้าง อย่างที่ 2 ที่ต้องเร่งดำเนินการให้ชัดเจนเช่นกัน

ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน หรือ สนพ.ได้รับเงื่อนเวลาจาก ดร.ศิริว่า จะต้องจัดทำแผน PDP ใหม่ให้เสร็จภายในเดือน มี.ค. 61 นี้ ซึ่งก่อนหน้านี้ สนพ.ได้เริ่มจัดทำในส่วนที่เรียกว่า “ดีมานด์” ไปแล้วคือ การ “พยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้า” เพื่อระบุถึงตัวแปรสำคัญใดบ้างที่จะกระทบต่อการใช้ไฟฟ้า ที่นอกเหนือจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจ หรือ GDP ที่จะใช้ตัวเลขของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ที่ว่าเศรษฐกิจของประเทศจะขยายตัวที่ร้อยละ 3.8 นอกจากนี้ในปัจจุบันยังมีตัวแปรหลายอย่างเพิ่มขึ้น เช่น เทคโนโลยีอย่างระบบกักเก็บพลังงาน หรือ energy storage และการผลิตไฟฟ้าไว้ใช้เองในรูปแบบ โซลาร์รูฟท็อปที่คาดว่าจะมีการขยายตัวมากขึ้น

นอกจากนี้ยังรวมถึงตัวแปรสำคัญอีกคือ โครงการของภาครัฐสำคัญ ๆ เช่น โครงการระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรือ EEC (Eastern Economic Corridor) ภายหลังจากที่ค่าพยากรณ์ฯแล้วเสร็จ ขั้นตอนต่อไปคือ การลงรายละเอียดในแผน PDP ในแง่ของ “ซัพพลาย” ว่า ในแต่ละปีจะมีกำลังผลิตไฟฟ้าใหม่เท่าไหร่ และต้องจัดสรรประเภทเชื้อเพลิงด้วย ที่สำคัญคือ ในแผนนี้จะชี้ชัดว่า โรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่ และโรงไฟฟ้าถ่านหินเทพารวม2 ยูนิต จะยังคงถูกกำหนดไว้ในแผนหรือไม่ ประเด็นนี้ถือเป็นงานค้าง อย่างที่ 3 ที่จะต้องปักธงให้ชัดเจน

เมื่อพิจารณาจากกำลังผลิตไฟฟ้าในพื้นที่ภาคใต้ปัจจุบัน มีกำลังผลิตรวม 2,788 เมกะวัตต์ โดยนายกรศิษฐ์ภัคโชตานนท์ ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ระบุว่า กำลังผลิตหลักของภาคใต้คือโรงไฟฟ้าจะนะ และขนอม นอกจากนี้ยังมีกำลังผลิตเสริมจากภาคกลางผ่านสายส่ง ในขณะที่ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด หรือ peak อยู่ที่ 2,624 เมกะวัตต์ และความต้องการใช้ยังเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 3.4 ต่อปีอีกด้วย เท่ากับว่า ภาคใต้มีความจำเป็นต้องมีกำลังผลิตไฟฟ้าใหม่ในพื้นที่ และต้องมาพิจารณาว่าควรจะใช้เชื้อเพลิงประเภทใด

สำหรับสถานะล่าสุดของโรงไฟฟ้ากระบี่คือ เริ่มต้นใหม่สำหรับขั้นตอนในการจัดทำแบบประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (EIA) ไปพร้อม ๆ กับการให้ข้อมูลและทำความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่่ ทั้งหมดทั้งมวลนี้เป็นภารกิจสำคัญที่ ดร.ศิริ จิระพงษ์พันธ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ที่จะต้องเคลียร์ให้จบภายใต้กรอบเวลาอายุของรัฐบาลชุดปัจจุบันที่เหลือเวลาน้อยลงทุกที และมีความมั่นคงทางพลังงานของประเทศเป็นเดิมพัน