คอลัมน์ : Market Move
สินค้าปลอมนับเป็นหนามยอกอกที่แบรนด์ต่าง ๆ หาทางรับมือมาอย่างยาวนาน เพราะไม่เพียงส่งผลกระทบต่อรายได้ แต่ยังรวมไปถึงความเชื่อถือของแบรนด์ด้วย หนึ่งในนั้นคือ พานาโซนิค ซึ่งถ่านชาร์จ เอเนลูป (Eneloop) เป็นหนึ่งในสินค้าที่มีของปลอมระบาดในตลาดจำนวนมาก ทำให้ยักษ์เครื่องใช้ไฟฟ้าต้องผุดไอเดียใหม่ ๆ ออกมารับมือ โดยกลยุทธ์ล่าสุดคือการหันไปพึ่งการทำคลิปสั้นบนติ๊กต๊อก
สำนักข่าว “นิกเคอิ เอเชีย” รายงานว่า ฝ่ายทรัพย์สินทางปัญญาของพานาโซนิค ผลิตวิดีโอรณรงค์เรื่องสินค้าลอกเลียนแบบสำหรับประเทศจีนและโพสต์ลงในแอปพลิเคชั่นแชร์วิดีโอ TikTok โดยในวิดีโอนี้ ในรูปแบบละครสไตล์ขำขันล้อเลียน เล่าเรื่องของผู้ป่วยหญิงคนหนึ่งนอนอยู่บนเตียงในโรงพยาบาล และถามชายที่นั่งอยู่ใกล้ ๆ ว่าเขารู้มาก่อนหรือไม่ว่าเธอจะมีชีวิตอยู่ได้อีกไม่นาน
ก่อนที่จะเผยให้เห็นว่า ส่วนหัวของผู้ป่วยหญิงรายนี้ เป็นเครื่องปรับอากาศยี่ห้อ “Paaaanasomic” ที่ใช้ตัวอักษรแบบเดียวกับยี่ห้อ “Panasonic” เพื่อสื่อถึงสินค้าลอกเลียนแบบที่มีอายุใช้งานสั้นกว่าสินค้าของแท้
นอกจากคลิปสั้นตัวนี้แล้ว พานาโซนิคยังโพสต์คลิปแบบเดียวกันนี้บน YouTube ในอีกหลากประเทศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาทิ เมียนมา, ไทย, เวียดนาม, อินโดนีเซีย และอื่น ๆ เพื่อแสดงให้เห็นถึงอันตรายและความไม่น่าเชื่อถือของสินค้าลอกเลียนแบบ
โดยการปูพรมคลิปสั้นนี้ เป็นความพยายามรับมือคลื่นสินค้าลอกเลียนหลากหลายรูปแบบที่กำลังแพร่ระบาดในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านไปจนถึงแบตเตอรี่และอุปกรณ์ต่อพ่วงสายไฟ ซึ่งนอกจากตัวสินค้าแล้ว ยังมีโฆษณาสินค้าหลอกลวงเหล่านี้ปรากฏอยู่ทั่วบนโซเชียลมีเดีย
“ฮิซาเอะ อาโอกิ” หัวหน้าฝ่ายสัมพันธ์ภายนอกของแผนกทรัพย์สินทางปัญญาของพานาโซนิค กล่าวว่า แนวทางการรับมือสินค้าลอกเลียบแบบแบบดั้งเดิมที่บริษัทต่าง ๆ ทำงานร่วมกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในประเทศนั้น ๆ เช่น ตำรวจ เพียงอย่างเดียวนั้นยังไม่มีประสิทธิภาพมากเพียงพอ
จึงต้องมีการให้ความสำคัญกับการรณรงค์สร้างความตระหนักรู้ เพื่อกำจัดสินค้าลอกเลียนแบบร่วมกับผู้บริโภคควบคู่กันไปด้วย
ปัญหาของสินค้าเลียนแบบนั้น ไม่ใช่เพียงแค่คุณภาพต่ำกว่ามาตรฐานเท่านั้น แต่ยังอาจเกิดอันตราย เนื่องจากไม่มีการปฏิบัติตามมาตรฐาน นอกจากนี้ กำไรของสินค้าลอกเลียนแบบยังไหลไปสู่องค์กรอาชญากรรมแทนที่จะเป็นบริษัทเจ้าของสินค้าตัวจริง ที่สามารถนำเงินไปใช้ในการวิจัยและพัฒนาต่อยอดได้
ที่ผ่านมา พานาโซนิคให้ความร่วมมือกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในการปราบปรามโรงงานผลิตสินค้าลอกเลียนแบบหลายแห่ง นอกจากนี้ ยังเริ่มตรวจสอบเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซประมาณ 1,000 แห่งทั่วโลก
ช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา การแพร่ระบาดของสินค้าลอกเลียนแบบพัฒนาไปอีกระดับ หลังการระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้ยอดขายสินค้าเลียนแบบพุ่งสูงขึ้น เช่นเดียวกับจำนวนโฆษณาสินค้ากลุ่มนี้บนโซเชียลมีเดียที่เพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดดด้วย
“ตอนนี้สินค้าลอกเลียนแบบกลายเป็นกระแสหลักบนโลกออนไลน์ไปแล้ว หลังสามารถหาซื้อได้ง่ายจากทั่วทุกมุมโลก” ฮิซาเอะกล่าว
ทั้งนี้ ตามข้อมูลของศูนย์ควบคุมอาชญากรรมไซเบอร์ของญี่ปุ่นนั้น ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 รายงานเกี่ยวกับเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซที่เป็นอันตรายจากการปลอมแปลงตัวตนเป็นเว็บไซต์ที่ถูกต้องตามกฎหมาย มีจำนวน 18,738 รายงาน ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 5 เท่า จากครึ่งแรกของปี 2019
นอกจากนี้ การถูกลอกเลียนแบบตัวสินค้ายังไม่ใช่ปัญหาเดียวที่ยักษ์อุตสาหกรรมกำลังเผชิญ แต่รวมถึงการถูกแอบอ้างชื่อเพื่อก่ออาชญากรรมด้วย
หลังเมื่อเดือนกันยายน 2025 พนักงานพานาโซนิครายหนึ่งซึ่งกำลังตรวจสอบโซเชียลมีเดีย พบบัญชีบน X ที่เชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ปลอมชื่อ “Panasonic Quality” ซึ่งเป็นสโลแกนที่บริษัทใช้กับเว็บไซต์จริง โดยเว็บไซต์ปลอมนี้หน้าตาเหมือนเว็บไซต์จริงทุกประการ แต่เมื่อคลิกลิงก์บนเว็บไซต์ปลอม ข้อความ “คุณชนะแล้ว” ก็ปรากฏขึ้น ซึ่งเป็นวิธีการที่มิจฉาชีพใช้ในการขโมยข้อมูลส่วนบุคคล ด้วยการหลอกลวงว่าเหยื่อถูกรางวัล