เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
‘พัฒนเดช’ ซัดคนวิจารณ์ B20-E20 ย้ำผู้ผลิตรถยนต์ระบุใช้ได้ก็ต้องใช้ได้
Automotive ‘พัฒนเดช’ ซัดคนวิจารณ์ B20-E20 ย้ำผู้ผลิตรถยนต์ระบุใช้ได้ก็ต้องใช้ได้
ธีระชัย อดีต รมว.คลัง ร่อน จม.เปิดผนึกถึงประธานบอร์ด ธปท. เสนอแนะ 5 ประเด็นถกผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ
Finance ธีระชัย อดีต รมว.คลัง ร่อน จม.เปิดผนึกถึงประธานบอร์ด ธปท. เสนอแนะ 5 ประเด็นถกผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ
จากข่าวบุ๋ม ปนัดดา สู่คำถามประกันชีวิต 10 ล้าน ถ้าเงินมีปัญหา จะได้เงินคืนเท่าไร?
Finance จากข่าวบุ๋ม ปนัดดา สู่คำถามประกันชีวิต 10 ล้าน ถ้าเงินมีปัญหา จะได้เงินคืนเท่าไร?
ช็อกสายช็อป  ภาษีสินค้าออนไลน์ 30% ดันราคาแพงขึ้น เปิด 5 กลุ่มกระทบหนัก
Economic ช็อกสายช็อป ภาษีสินค้าออนไลน์ 30% ดันราคาแพงขึ้น เปิด 5 กลุ่มกระทบหนัก
ศาลภาษีอากรกลาง ยกคำร้อง ‘ทักษิณ’ ขอคุ้มครองอายัดทรัพย์ 1.7 หมื่นล้าน
Politics ศาลภาษีอากรกลาง ยกคำร้อง ‘ทักษิณ’ ขอคุ้มครองอายัดทรัพย์ 1.7 หมื่นล้าน
MK สุกี้ผุด Party Pack 10-50 คน ชู “ยิ่งมาเยอะ ยิ่งหารถูก” จับกระแสกินเลี้ยงปลายปี
Business MK สุกี้ผุด Party Pack 10-50 คน ชู “ยิ่งมาเยอะ ยิ่งหารถูก” จับกระแสกินเลี้ยงปลายปี
ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 350 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 350 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
ไทย No.1 ผีน้อยในญี่ปุ่น ระวังกระทบสิทธิ Free Visa
Biz Movement ไทย No.1 ผีน้อยในญี่ปุ่น ระวังกระทบสิทธิ Free Visa
ลุ้นเงินไหลเข้าหุ้นไทย หลัง FTSE ถอด 14 หุ้นอินโดฯ พ้นดัชนี ชู 6 กลุ่มหุ้นรับอานิสงส์
Finance ลุ้นเงินไหลเข้าหุ้นไทย หลัง FTSE ถอด 14 หุ้นอินโดฯ พ้นดัชนี ชู 6 กลุ่มหุ้นรับอานิสงส์
ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ
Finance ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ
ดูทั้งหมด

จากข่าวบุ๋ม ปนัดดา สู่คำถามประกันชีวิต 10 ล้าน ถ้าเงินมีปัญหา จะได้เงินคืนเท่าไร?

16 พ.ย. 2569 | 11:51น.
ผู้เขียน : อาจารย์ทอมมี่ พิเชฐ เจียรมณีทวีสิน
อดีตนายกสมาคมนักคณิตศาสตร์ประกันภัยแห่งประเทศไทย

จากกระแสข่าวการตรวจสอบเส้นทางเงินบริจาคของมูลนิธิองค์กรทำดี ซึ่งมีชื่อของบุ๋ม ปนัดดา เข้ามาเกี่ยวข้อง และมีรายงานถึงธุรกรรมซื้อประกันชีวิตจำนวน 10 ล้านบาท ทำให้ผมนึกถึงคำถามที่น่าสนใจขึ้นมาครับว่า ถ้าสมมติว่าเงินที่นำไปซื้อประกันชีวิตเป็นเงินที่ได้มาจากการกระทำผิดกฎหมายจริง เงินก้อนนั้นจะเป็นอย่างไร บริษัทประกันต้องคืนเงินทั้งหมดหรือไม่?

ก่อนอื่นต้องแยกให้ชัดเจนว่า เรื่องที่ปรากฏในข่าวยังอยู่ระหว่างกระบวนการยุติธรรม และไม่ควรด่วนสรุปว่าบุคคลที่ถูกกล่าวถึงกระทำความผิดตามข้อกล่าวหาแล้ว แต่ในมุมของคนทำงานด้านคณิตศาสตร์ประกันภัย ผมคิดว่าเรื่องนี้มีประเด็นที่น่าสนใจ และสามารถนำมาอธิบายให้คนทั่วไปเข้าใจเรื่องประกันชีวิตได้ครับ

เปลี่ยนเงินเป็นกรมธรรม์ ไม่ได้ทำให้เงินหลุดพ้นจากการตรวจสอบ

สิ่งแรกที่ต้องเข้าใจก็คือ การนำเงินไปซื้อประกันชีวิตไม่ได้ทำให้ที่มาของเงินเปลี่ยนไป สมมติว่ามีคนได้เงินมาจากการกระทำผิดกฎหมาย แล้วนำเงินนั้นไปซื้อประกันชีวิต แม้เงินสดจะเปลี่ยนรูปแบบเป็นกรมธรรม์ แต่สิทธิทางการเงินที่เกิดขึ้นจากกรมธรรม์ก็ยังสามารถถูกตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายได้

พูดง่าย ๆ คือ การซื้อประกันชีวิตไม่ได้ทำให้เงินที่มีปัญหากลายเป็นเงินที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ขณะเดียวกันก็ไม่ได้หมายความว่า เมื่อมีการตรวจสอบแล้วบริษัทประกันจะต้องยกเลิกกรมธรรม์ทันที เพราะเรื่องการตรวจสอบ การอายัดสิทธิ และการยกเลิกกรมธรรม์ เป็นคนละขั้นตอนกัน

อายัดกรมธรรม์ กับยกเลิกกรมธรรม์ ต่างกันอย่างไร?

ลองนึกภาพว่าเรามีเงินฝากธนาคารอยู่ 1 ล้านบาท หากเงินในบัญชีถูกอายัด ก็หมายความว่าเราอาจไม่สามารถถอนหรือโอนเงินก้อนนั้นได้ตามขอบเขตของคำสั่ง แต่เงินไม่ได้หายไป และบัญชีก็ไม่ได้ถูกปิดโดยอัตโนมัติ

กรมธรรม์ประกันชีวิตก็มีหลักการคล้ายกันครับ การอายัดสิทธิในกรมธรรม์หมายถึงการจำกัดการใช้สิทธิทางการเงินบางอย่างตามคำสั่งของหน่วยงานที่มีอำนาจ เช่น อาจไม่สามารถขอเวนคืนกรมธรรม์เพื่อรับเงินสด หรือกู้เงินจากกรมธรรม์ได้ในช่วงที่คำสั่งมีผล แต่ไม่ได้หมายความว่ากรมธรรม์จะถูกยกเลิกทันที ส่วนความคุ้มครองและสิทธิอื่น ๆ จะมีผลอย่างไร ต้องพิจารณาตามเงื่อนไขของสัญญาและคำสั่งที่เกี่ยวข้องอีกครั้ง

ส่วนการยกเลิกกรมธรรม์ หมายถึง การทำให้สัญญาสิ้นสุดลงตามสิทธิหรือเหตุตามที่กฎหมายและสัญญากำหนด หากเป็นการเวนคืนกรมธรรม์ตามปกติ ผู้เอาประกันอาจได้รับเงินตามมูลค่าเวนคืนที่ระบุไว้ แต่ถ้าเป็นการเลิกสัญญาด้วยเหตุทางกฎหมาย ก็ต้องพิจารณาผลตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้วิธีคำนวณเดียวกับการเวนคืนตามปกติ ดังนั้น การอายัดกับการยกเลิกจึงไม่ใช่เรื่องเดียวกัน และไม่ควรสรุปว่าพอมีคำสั่งอายัดแล้ว บริษัทประกันจะต้องจ่ายเงินคืนทันที

แล้วถ้าพิสูจน์ได้ว่าเป็นเงินผิดกฎหมายจริง จะเกิดอะไรขึ้น?

สมมติว่าเงินจำนวน 10 ล้านบาทถูกนำไปซื้อประกันชีวิต และต่อมามีการพิสูจน์ตามกระบวนการทางกฎหมายว่าเงินนั้นเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดจริง สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้คือ หน่วยงานที่มีอำนาจดำเนินการกับทรัพย์สินหรือสิทธิที่เกี่ยวข้องตามกฎหมาย เช่น อายัดสิทธิในกรมธรรม์ หรือขอให้ศาลมีคำสั่งเกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียว บางกรณีอาจเป็นการดำเนินการกับสิทธิเรียกร้องหรือมูลค่าทางการเงินที่มีอยู่ในกรมธรรม์ ขณะที่บางกรณีอาจมีข้อพิพาทเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของสัญญาหรือสิทธิของบุคคลอื่นเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงต้องดูด้วยว่าใครเป็นผู้เอาประกัน ใครเป็นผู้จ่ายเบี้ย ใครเป็นผู้รับผลประโยชน์ และบริษัทประกันมีสิทธิหรือหน้าที่อย่างไรตามกฎหมาย

ที่สำคัญ การพิสูจน์ว่าเงินมีที่มาจากการกระทำผิด ไม่ได้ทำให้บริษัทประกันต้องคืนเบี้ยประกันเต็มจำนวนโดยอัตโนมัติ และก็ไม่ได้หมายความว่าจะคืนได้เพียงมูลค่าเวนคืนในทุกกรณีเช่นกัน

ตรงนี้จึงนำมาสู่คำถามที่น่าสนใจในมุมคณิตศาสตร์ประกันภัยว่า ถ้าจ่ายเบี้ยประกันไป 10 ล้านบาท ทำไมการยกเลิกกรมธรรม์ตามปกติจึงอาจได้เงินคืนไม่ครบ 10 ล้านบาท?

จ่ายเงินซื้อประกันชีวิต ไม่เหมือนเอาเงินไปฝากธนาคาร

ถ้าเราเอาเงิน 1 ล้านบาทไปฝากธนาคาร โดยทั่วไปเราก็คาดหวังว่าจะมีเงินต้นอยู่ 1 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยตามเงื่อนไข แต่ถ้าเราเอาเงิน 1 ล้านบาทไปซื้อประกันชีวิต เรื่องจะไม่เหมือนกัน เพราะการซื้อประกันชีวิตไม่ใช่การฝากเงินอย่างเดียว แต่เป็นการซื้อความคุ้มครองด้วย

บริษัทประกันต้องรับความเสี่ยงว่า หากผู้เอาประกันเสียชีวิตในระหว่างที่กรมธรรม์มีผล บริษัทอาจต้องจ่ายเงินให้ผู้รับผลประโยชน์ตามจำนวนที่กำหนดไว้ในสัญญา แม้ผู้เอาประกันจะเพิ่งจ่ายเบี้ยไปเพียงบางส่วนก็ตาม

นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ค่าคอมมิชชัน และต้นทุนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เงินเบี้ยที่จ่ายไปจึงไม่ได้ถูกเก็บไว้เป็นเงินฝากส่วนตัวของเราเต็มจำนวน และนี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้การยกเลิกประกันชีวิตก่อนครบกำหนดอาจได้เงินกลับมาน้อยกว่าที่เคยจ่ายไป

จ่ายเบี้ยประกัน 1 ล้านบาท ทำไมอาจได้เงินคืนเพียง 7 แสนบาท?

ลองสมมติตัวอย่างง่าย ๆ ว่า มีคนซื้อประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์และจ่ายเบี้ยประกันไปแล้วรวม 1 ล้านบาท ต่อมาเกิดความจำเป็นต้องใช้เงิน จึงตัดสินใจยกเลิกกรมธรรม์ก่อนครบกำหนด และสมมติว่าตารางมูลค่าเวนคืนระบุว่า ณ เวลานั้นจะได้รับเงินคืน 700,000 บาท เท่ากับว่าจ่ายเบี้ยไป 1 ล้านบาท แต่ได้รับเงินกลับมาเพียง 700,000 บาท

ส่วนต่าง 300,000 บาทไม่ได้หมายความว่าบริษัทประกันโกงเงินลูกค้า แต่เป็นผลจากโครงสร้างต้นทุน ความคุ้มครอง และเงื่อนไขของกรมธรรม์ที่ตกลงกันไว้ อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่มูลค่าเวนคืนมาตรฐานของประกันชีวิตทุกประเภท เพราะประกันชีวิตแต่ละแบบมีโครงสร้างต่างกัน บางแบบเน้นความคุ้มครองชีวิต บางแบบเน้นการออม และบางแบบมีการลงทุนเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงไม่สามารถดูเพียงจำนวนเบี้ยที่จ่ายแล้วสรุปได้ทันทีว่า หากยกเลิกกรมธรรม์จะได้เงินคืนเท่าไร

แล้วถ้าได้เงินจากกรมธรรม์คืนไม่ครบ ผู้เสียหายจะทำอย่างไร?

หากสมมติว่ามีเงินของผู้เสียหายจำนวน 10 ล้านบาทถูกนำไปซื้อประกันชีวิต และภายหลังพิสูจน์ได้ว่าเงินนั้นเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดจริง หากสามารถนำเงินกลับมาจากกรมธรรม์ได้เพียงบางส่วน ก็ไม่ได้หมายความว่าความเสียหายส่วนที่เหลือจะหมดไปด้วย

จำนวนเงินที่ติดตามกลับมาได้จากกรมธรรม์ กับจำนวนความเสียหายที่ผู้กระทำผิดอาจต้องรับผิดชอบ เป็นคนละเรื่องกัน ผู้เสียหายอาจยังมีสิทธิเรียกร้องหรือติดตามทรัพย์สินจากแหล่งอื่นตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด ส่วนจะได้เงินคืนครบหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ทรัพย์สินที่ติดตามได้ และคำสั่งของศาล

บทเรียนจากเรื่องนี้สำหรับคนซื้อประกันชีวิต

นอกจากประเด็นทางกฎหมายแล้ว ผมคิดว่าเรื่องนี้ยังมีบทเรียนที่ใกล้ตัวคนทั่วไปอยู่มาก เวลาซื้อประกันชีวิต โดยเฉพาะประกันแบบสะสมทรัพย์ หลายคนมักถามว่า ต้องจ่ายเบี้ยเท่าไร และเมื่อครบสัญญาจะได้เงินกลับมาเท่าไร แต่มีอีกคำถามหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ถ้าวันหนึ่งเราจำเป็นต้องใช้เงินก่อนครบกำหนด แล้วต้องยกเลิกกรมธรรม์ เราจะได้เงินคืนเท่าไร?”

เพราะชีวิตจริงมีเรื่องไม่คาดคิดเกิดขึ้นได้เสมอ บางคนอาจตกงาน ต้องใช้เงินฉุกเฉิน หรือมีเหตุให้ต้องเปลี่ยนแผนทางการเงิน ก่อนซื้อประกันชีวิตจึงควรดูตารางมูลค่าเวนคืนให้เข้าใจ โดยเฉพาะในช่วงปีแรก ๆ และควรแยกให้ออกระหว่างเงินที่รับประกันว่าจะได้รับ กับผลประโยชน์ที่เป็นเพียงประมาณการ

ผมมองว่าประกันชีวิตเป็นเครื่องมือทางการเงินที่มีประโยชน์ หากเราเลือกใช้ให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของตัวเอง ส่วนกรณีที่กำลังเป็นข่าวเกี่ยวกับบุ๋ม ปนัดดา ก็ควรปล่อยให้กระบวนการยุติธรรมตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างครบถ้วน โดยไม่ด่วนตัดสินบุคคลใด

แต่สิ่งหนึ่งที่เราสามารถเรียนรู้จากประเด็นนี้ได้คือ ประกันชีวิตช่วยคุ้มครองความเสี่ยงของชีวิตได้ แต่ไม่ได้ทำให้ที่มาของเงินเปลี่ยนไป และไม่ได้หมายความว่าเงินทุกบาทที่จ่ายเข้าไปจะสามารถถอนคืนได้ครบเสมอ เพราะสุดท้ายแล้ว ไม่ว่าเงินจะถูกนำไปซื้อประกันชีวิต ฝากธนาคาร หรือซื้อทรัพย์สินประเภทอื่น ที่มาของเงินก็ยังอยู่ภายใต้การตรวจสอบตามกฎหมาย

ขณะเดียวกัน ถ้าเราตัดสินใจซื้อประกันชีวิต สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงรู้ว่าจะต้องจ่ายเบี้ยเท่าไร แต่ควรเข้าใจให้ชัดด้วยว่า เรากำลังซื้อความคุ้มครองอะไร สิทธิที่ได้รับมีอะไรบ้าง และหากวันหนึ่งจำเป็นต้องออกจากสัญญาก่อนกำหนด เราจะได้รับเงินกลับคืนมาอย่างไร

แท็กที่เกี่ยวข้อง

บุ๋ม ปนัดดา ประกันชีวิต