คอลัมน์ : Market-Move
การระบาดของโควิด-19 สายพันธุ์โอมิครอนซึ่งมีอัตราการติดเชื้อสูง กำลังทำให้บริษัทผู้ผลิตเครื่องมือแพทย์ในจีนแผ่นดินใหญ่กำลังเติบโตแบบก้าวกระโดด จนรายได้และกำไรทำลายสถิติราวกับหนูตกถังข้าวสาร หลังได้รับเม็ดเงินมหาศาลจากการผลิตและขายชุดตรวจ ATK ไปทั่วโลกเพื่อรองรับดีมานด์ที่พุ่งสูงขึ้น
โดยปัจจุบันจีนเป็นหนึ่งในผู้ผลิตชุดตรวจ ATK รายใหญ่ สะท้อนจากปี2564 ที่ผ่านมามียอดส่งออกมูลค่ากว่า 1.1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ มากกว่าครึ่งส่งไปยังยุโรปซึ่งมีเยอรมนีเป็นลูกค้าหลัก มียอดสั่งซื้อ 3.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
ตามด้วยอังกฤษที่ซื้อไป 1 ใน 4 ของมูลค่าส่งออกทั้งหมด แม้แต่สหรัฐอเมริกายังนำเข้าชุดตรวจ ATK จากจีนไปกว่า 420 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
สำนักข่าวนิกเคอิ เอเชีย รายงานถึงปรากฏการณ์นี้ว่า บรรดาบริษัทผู้ผลิตเครื่องมือแพทย์ในจีนต่างกำลังเติบโตอู้ฟู่จากการผลิตชุดตรวจ ATK ส่งขายทั่วโลก โดยเฉพาะในช่วงการระบาดของสายพันธุ์โอมิครอนซึ่งมีอัตราการติดต่อสูง ทำให้ดีมานด์ที่สูงอยู่แล้วพุ่งขึ้นไปอีกระดับ
ตัวอย่างหนึ่งคือ บริษัท อันดอล เฮลท์ผู้ผลิตเครื่องมือแพทย์ในจีนแผ่นดินใหญ่ที่ได้เซ็นสัญญาขายชุดตรวจ ATK ให้กับกองทัพและหน่วยงานด้านสาธารณสุขของรัฐบาลสหรัฐต่อเนื่องหลายฉบับ รวมเป็นมูลค่ากว่า 2.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รวมถึงส่งชุดตรวจไปขายในร้านยาในสหรัฐ ช่วยให้บริษัทซึ่งเดิมขาดทุนต่อเนื่องมาถึง 7 ปี จนถึงปี 2562 กลับมามีกำไรถึง 189 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และราคาหุ้นสูงขึ้น 10 เท่าในปีที่แล้ว
จนถึงปีนี้บริษัทต้องขอให้ทัพพนักงานหลายพันคนทำงานต่อเนื่องตลอดช่วงเทศกาลตรุษจีน ซึ่งปกติเป็นวันหยุดยาวสำคัญที่แรงงานจีนจะหยุดงานนานนับเดือนเพื่อเดินทางกลับบ้านเกิด โดยพนักงานรายหนึ่งถึงกับกล่าวว่า จะไม่หยุดทำงานจนกว่าโลกจะแตก สะท้อนถึงสถานการณ์ของบริษัทที่กำลังรุ่งเรืองสุดขีด
ขณะเดียวกัน บริษัทผลิตเครื่องมือแพทย์รายอื่น ๆ ต่างกำลังทำรายได้เป็นกอบเป็นกำจนทำลายสถิติเดิมเช่นเดียวกัน อาทิ ปักกิ่งฮอตเจน ไบโอเทค ที่คาดว่าปี 2564 ที่ผ่านมาจะมีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้น 10 เท่า
จากช่วงปี 2560-2563 เป็น 2.35 พันล้านหยวน หลังได้รับอนุญาตให้ส่งชุดตรวจ ATK ไปขายในอังกฤษและยุโรปได้ รวมถึงกำลังยื่นขออนุญาตจากเอฟดีเอของสหรัฐอีกด้วย
ส่วนแล็บโนเวชั่น เทคโนโลยี ซึ่งปรับตัวเปลี่ยนสายการผลิตชุดตรวจน้ำตาลกลูโคสในเลือดมาผลิตชุดตรวจ ATK แทนตั้งแต่ปี 2563 เดินหน้าขยายกำลังผลิตจาก 1 แสนชุดต่อวัน เป็น 2 ล้านชุดต่อวัน เพื่อรับดีมานด์ในตลาดยุโรป ซึ่งเป็นตลาดที่ไม่สามารถผลิตชุดตรวจราคาถูกได้เอง เนื่องจากค่าแรงสูงและการไม่มีระบบซัพพลายเชนรองรับ
“ไอมี่ ลี” ผู้อำนวยการฝ่ายขายต่างประเทศของ แล็บโนเวชั่นฯ อธิบายถึงปรากฏการณ์นี้ว่า การผลิตชุดตรวจ ATK นั้นไม่จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีซับซ้อน แต่ต้องอาศัยแรงงานจำนวนมาก
ซึ่งเงื่อนไขเหล่านี้ตรงกับความชำนาญของโรงงานสัญชาติจีนที่มีทั้งแรงงานจำนวนมาก และห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ รวมถึงความเชี่ยวชาญจากการผลิตสินค้าต่าง ๆ ป้อนตลาดโลกมาอย่างยาวนาน
“ปีที่แล้วยอดสั่งซื้อจากยุโรปพุ่งสูงขึ้นหลายครั้งจนโรงงานของบริษัทต้องทำงานเต็ม 3 กะ แบบ 24 ชั่วโมง ตลอด 7 วัน”
และหลังจากนี้มีแนวโน้มว่าดีมานด์ชุดตรวจ ATK จะยังขยับสูงขึ้นอีก หลังจากเมื่อเดือนมกราคมประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของสหรัฐ ประกาศทุ่มงบฯ 1.3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ อุดหนุนให้โรงเรียนทั่วประเทศเพิ่มจำนวนการตรวจขึ้นอีกเท่าตัวเป็นประมาณ 10 ล้านครั้งต่อเดือน เพื่อให้สามารถเปิดดำเนินการต่อไปได้
อย่างไรก็ตาม แม้จะส่งชุดตรวจ ATK ไปขายทั่วโลกอย่างเป็นล่ำเป็นสัน แต่สถานการณ์ของตลาดในประเทศจีนเองกลับตรงกันข้าม โดยแทบไม่มีการใช้งานชุดตรวจ ATK
เนื่องจากหน่วยงานสาธารณสุขในจีนแผ่นดินใหญ่นิยมใช้การตรวจแบบ PCR เป็นหลัก ในขณะที่รัฐบาลจีนยังกำหนดมาตรฐานชุดตรวจ ATK สำหรับใช้ในประเทศไว้สูงกว่าตลาดอื่น ๆ อีกด้วย
นอกจากนี้ ยังมีอุปสรรคจากแรงกดดันตามนโยบายกดจำนวนผู้ติดเชื้อให้เป็นศูนย์หรือซีโร โควิดโพลิซีที่บีบให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องต้องตรวจผู้ต้องสงสัยว่าติดเชื้ออย่างเข้มงวดเป็นพิเศษ เพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาดซึ่งจะส่งผลกระทบต่อหน้าที่การงาน
แม้จะไม่ได้รับความนิยมและมีความท้าทายหลายด้าน แต่ผู้ผลิตบางรายยังพยายามเจาะตลาดบ้านเกิด หวังชิงโอกาสสร้างรายได้มหาศาลแบบเดียวกับตลาดส่งออก เนื่องจากสัดส่วนกำไรของการขายชุดตรวจ ATK นั้นสูงมาก โดยบริษัทดาอัน ยีนส์หนึ่งในผู้ผลิตชุดตรวจ ATK เปิดเผยว่าอัตรากำไรขั้นต้นจากการขายชุดตรวจ ATK อยู่ที่ 85.4%
เหตุอีกประการคือ การเปิดตลาดใหม่เพื่อถ่วงดุลกับตลาดส่งออก หลังจากขณะนี้หลายประเทศมีแนวโน้มผ่อนคลายมาตรการสกัดโรค ซึ่งอาจทำให้ความต้องการชุดตรวจ ATK ลดลงในเวลาอันใกล้ สอดคล้องกับความเห็นของ “ไอมี่ ลี” ผู้อำนวยการฝ่ายขายต่างประเทศของแล็บโนเวชั่นฯ ที่คาดว่าปีนี้ดีมานด์จากตลาดยุโรปจะเริ่มลดลง
“หากแต่ละประเทศเลือกแนวทางอยู่ร่วมกับโควิด จะทำให้ดีมานด์ชุดตรวจ ATK จะลดลงแน่นอน เพราะหลายคนคงไม่ยอมควักกระเป๋าซื้อชุดตรวจมาใช้ หากรัฐบาลไม่อุดหนุนราคาหรือแจกฟรี”