เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
กปภ. เร่งแผนสำรอง ‘ผันน้ำลาว-โขง’ รับมือสารปนเปื้อนระยะยาว
เศรษฐกิจภูมิภาค กปภ. เร่งแผนสำรอง ‘ผันน้ำลาว-โขง’ รับมือสารปนเปื้อนระยะยาว
6 ค่ายรถญี่ปุ่นปักหมุดลงทุนไทย 1.34 แสนล้าน รับภาษีใหม่ BEV-REEV นำเข้า 35%
Economic 6 ค่ายรถญี่ปุ่นปักหมุดลงทุนไทย 1.34 แสนล้าน รับภาษีใหม่ BEV-REEV นำเข้า 35%
เจาะนวัตกรรม 3 ผู้นำเทคฯไต้หวัน QSAN, Plustek และ U-Reach ในงาน Thailand Smart City Expo 2026
Tech เจาะนวัตกรรม 3 ผู้นำเทคฯไต้หวัน QSAN, Plustek และ U-Reach ในงาน Thailand Smart City Expo 2026
ชาวไร่มันสำปะหลัง-อ้อยค้านเปิดเสรีเอทานอลสหรัฐ หวั่นกระทบราคา จี้รัฐดัน E20
Economic ชาวไร่มันสำปะหลัง-อ้อยค้านเปิดเสรีเอทานอลสหรัฐ หวั่นกระทบราคา จี้รัฐดัน E20
YLG เตือนทองคำเสี่ยงร่วงต่อ แนะขายช่วงรีบาวด์ รอซื้อคืนแนวรับ 3,500 ดอลลาร์
Finance YLG เตือนทองคำเสี่ยงร่วงต่อ แนะขายช่วงรีบาวด์ รอซื้อคืนแนวรับ 3,500 ดอลลาร์
ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 2,250 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 58,450 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 2,250 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 58,450 บาท
กกร.จ่อถกเลขาฯ OECD 23 พ.ย. ชง 5 ข้อเสนอปฏิรูปเศรษฐกิจไทย-ปราบคอร์รัปชั่น
Economic กกร.จ่อถกเลขาฯ OECD 23 พ.ย. ชง 5 ข้อเสนอปฏิรูปเศรษฐกิจไทย-ปราบคอร์รัปชั่น
กสิกรไทย ชี้ ‘สเตเบิลคอยน์ภายใต้กำกับ’ ปฏิวัติระบบโอนเงินข้ามประเทศใน 2-3 ปี
Finance กสิกรไทย ชี้ ‘สเตเบิลคอยน์ภายใต้กำกับ’ ปฏิวัติระบบโอนเงินข้ามประเทศใน 2-3 ปี
พาณิชย์ยัน ART ยังไม่ลดภาษีสหรัฐทันที ไม่รับหมูสารเร่งเนื้อแดง
Economic พาณิชย์ยัน ART ยังไม่ลดภาษีสหรัฐทันที ไม่รับหมูสารเร่งเนื้อแดง
สหรัฐฯ คุมเข้มชิป AI เขย่า “ดีมานด์” ดาต้าเซ็นเตอร์ต่างชาติในไทย
ไฮไลท์ประชาชาติ สหรัฐฯ คุมเข้มชิป AI เขย่า “ดีมานด์” ดาต้าเซ็นเตอร์ต่างชาติในไทย
ดูทั้งหมด

มาตรการแรงงานที่เหมาะสม ยืดหยุ่น-พร้อมอยู่ร่วมกับโควิด

25 ก.ย. 2564 | 12:34น.
คนงานก่อสร้าง -โควิด
ร่วมด้วยช่วยกัน

ดร.มณฑลี กปิลกาญจน์, พรชนก เทพขาม
ฝ่ายนโยบายโครงสร้างเศรษฐกิจ ธปท.

 

การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ยืดเยื้อสร้างผลกระทบต่อแรงงานรุนแรง ข้อมูลล่าสุด ณ ไตรมาส 2 ปี’64 มี 1) ผู้ว่างงาน/เสมือนว่างงานที่ทำไม่ถึง 4 ชม.ต่อวัน รวม 3 ล้านคน 2) ผู้ว่างงานระยะยาวเกิน 1 ปี 1.7 แสนคน มากกว่าช่วงก่อนโควิด 3 เท่าตัว 3) แรงงานที่ต้องกลับสู่ภูมิลำเนามีมากถึง 1.6 ล้านคน สูงกว่าค่าเฉลี่ยช่วงก่อนโควิดที่ 5 แสนคนมาก นอกจากนี้ คาดว่าในปี’63-65 รายได้จากการจ้างงานจะหายไปกว่า 2.6 ล้านล้านบาท นับเป็น “วิกฤตหลุมรายได้” ในระบบเศรษฐกิจไทย

ที่ผ่านมารัฐได้ออกมาตรการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโควิด-19 หลายรูปแบบ อย่างไรก็ดี ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้คือ ผลกระทบของมาตรการต่อแรงงานและผู้ดำเนินธุรกิจต่าง ๆ ที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ บทความนี้ขอเชิญชวนทุกท่านแลกเปลี่ยนมุมมองด้านมาตรการแรงงานที่เหมาะสม ยืดหยุ่น พร้อมรับการอยู่ร่วมกับโควิด-19

เมื่อมองย้อนไปปีก่อน เพื่อควบคุมการระบาดของโควิด-19 ภาครัฐได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินทุกเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร ตั้งแต่ 26 มี.ค. 63 ต่อมาได้ปรับระดับความเข้มงวดเป็นระยะ ๆ จนถึงปัจจุบัน

ทั้งนี้ ผลกระทบจากมาตรการควบคุมโรคที่รุนแรงมากที่สุด อย่างการล็อกดาวน์ส่งผลต่อบางธุรกิจเป็นพิเศษ ช่วงล็อกดาวน์ไตรมาส 2 ปี’63 ธุรกิจที่ได้รับผลกระทบสูง อาทิ กลุ่มการบิน ถูกห้ามบินเข้าสู่ประเทศชั่วคราว ทำให้ตลอดการล็อกดาวน์จำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติกลายเป็นศูนย์ ปี’63 การขนส่งทางอากาศได้รับผลกระทบรุนแรงสุดในรอบ 10 ปี ผู้โดยสารระหว่างประเทศลดลงกว่า 80% และภายในประเทศลดลง 45% เมื่อเทียบกับปี’62 ธุรกิจขนส่งผู้โดยสารก็ได้รับผลกระทบจากมาตรการจำกัดการเดินทาง

ธุรกิจโรงแรมอัตราการเข้าพักช่วงล็อกดาวน์ลดลงเหลือเพียง 2-3.8% ขณะที่ช่วงผ่อนคลายมาตรการกลับมาอยู่ที่ 25-35% รวมถึงธุรกิจในกลุ่มศิลปะและความบันเทิง โดยเฉพาะในพื้นที่ท่องเที่ยวที่รายได้ลดลงมากกว่า 90% นอกจากนี้ ร้านอาหาร ร้านค้า และกลุ่มธุรกิจศูนย์การค้า ก็ถูกกระทบเช่นเดียวกัน แม้จะปรับตัวไปทำการค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ได้บ้าง

ในเดือนกรกฎาคม 64 หลังจำนวนผู้ติดเชื้อรายใหม่พุ่งสูงแตะระดับหมื่นคน และกลุ่มผู้ป่วยอาการหนักจำนวนเพิ่มขึ้นมาก มาตรการล็อกดาวน์ที่เข้มงวดได้ถูกกลับมาใช้อีกครั้งในพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดรุนแรง ธุรกิจที่ได้รับผลกระทบเป็นธุรกิจเดิม ๆ ที่ยังไม่หายจากบาดเจ็บตั้งแต่ล็อกดาวน์ปีก่อน และถูกซ้ำเติมด้วยกำลังซื้อที่ลดลงตามรายได้ที่ลดลงจากผลกระทบของโรคที่ลากยาวเป็นปี โดยมาตรการควบคุมการแพร่ระบาดที่เพิ่มเติมปีนี้คือการสั่งปิดแคมป์คนงานก่อสร้างเป็นเวลา 1 เดือน ส่งผลทันทีต่อธุรกิจก่อสร้าง และต่อเนื่องไปยังกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ ทำให้ความเชื่อมั่นของธุรกิจก่อสร้างและอสังหาฯลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์

นอกจากนี้ ยังมีกิจการอื่น ๆ ที่ได้รับผลกระทบจากการ work from home เต็มรูปแบบ ซึ่งธุรกิจที่ได้รับผลกระทบเหล่านี้ใช้วิธีการปรับสภาพคล่องผ่านการลดค่าจ้างแรงงาน มักให้สลับกันมาทำงานหรือลดชั่วโมงทำงานก่อน เห็นได้จากจำนวนผู้เสมือนว่างงานเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่บางธุรกิจอาจปรับลดเงินเดือนร่วมด้วย ต่อมาเมื่อสถานการณ์แย่ลงจึงค่อยพิจารณาปลดคนงาน จากสถานการณ์แพร่ระบาดที่ยืดเยื้อคาดว่าสิ้นปี’64 ผู้ว่างงาน/เสมือนว่างงานจะมีจำนวน 3.4 ล้านคน เพิ่มขึ้นกว่าช่วงก่อนโควิดกว่า 1 ล้านคน

มาตรการเยียวยาตลาดแรงงานของรัฐในระยะที่ผ่านมามีความครอบคลุมสอดรับกับผลกระทบในวงกว้าง แต่ก่อให้เกิดภาระงบประมาณค่อนข้างมาก ในไตรมาส 3 ปี’64 มาตรการเยียวยาแรงงานและกิจการที่ได้รับผลกระทบ แบ่งความช่วยเหลือเป็น 3 กลุ่มคือ 1) ผู้ประกันตนในระบบประกันสังคม มาตรา 33 รับเงินช่วยเหลือเพิ่มเติมรายละ 2,500 บาท และได้รับเงินชดเชยกรณีว่างงานจากเหตุสุดวิสัย 50% ของค่าจ้างรายวัน รวมไม่เกิน 10,000 บาทต่อราย 2) สถานประกอบการที่มีลูกจ้างในระบบประกันสังคมรับเงินช่วยเหลือ 3,000 บาทต่อแรงงาน 1 คน สูงสุดไม่เกิน 200 ราย

3) ผู้ประกอบอาชีพอิสระที่เป็นผู้ประกันตน มาตรา 39 (เคยเป็นลูกจ้างในระบบประกันสังคม มาตรา 33) และมาตรา 40 (ไม่เคยเป็นลูกจ้างในระบบประกันสังคม มาตรา 33) รับเงินช่วยเหลือรายละ 5,000 บาท

แม้มาตรการเยียวยาเหล่านี้จะทั่วถึงแต่หากการแพร่ระบาดยังยืดเยื้อต่อเนื่องจะต้องใช้เม็ดเงินจำนวนมาก และอาจสร้างแรงจูงใจที่ผิด (moral hazard) ให้แรงงานและสถานประกอบการไม่ต้องปรับตัวเพื่อยกระดับศักยภาพของตน จึงควรทบทวนแนวทางการดำเนินมาตรการด้านแรงงานหลังประกาศผ่อนคลายมาตรการควบคุมการระบาดของโควิด-19 ตามข้อกำหนด และข้อปฏิบัติแก่ส่วนราชการทั้งหลายตามคำแนะนำของ ศบค. วันที่ 28 ส.ค. 64 ดังนี้

1) สร้างกลไกเอื้อให้ตลาดแรงงานมีความยืดหยุ่นและปรับตัวได้ทันการณ์ สอดคล้องกับการที่มีแรงงานคืนถิ่น และต้องย้ายออกจากกิจกรรมเศรษฐกิจที่ต้องปิดตัวชั่วคราว อาทิ จับคู่งานแก่กลุ่มแรงงานที่ว่างงาน ทั้งงานชั่วคราวและงานประจำของภาครัฐและเอกชน ควบคู่กับการจับคู่แรงงานให้เข้าถึงการยกระดับ/ปรับทักษะ กลุ่มเป้าหมายคือ แรงงานที่ว่างงานกว่า 7 แสนคน โดยในส่วนของการจ้างงานชั่วคราวภาครัฐและเอกชนที่ตรงกับทักษะ

อาทิ นักศึกษาจบใหม่ 2.6 แสนคน ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความรู้แต่ขาดประสบการณ์ ทั้งผู้สำเร็จการศึกษาระดับ ปวช. และ ปวส.ที่มีทักษะการทำงานในภาคการผลิตและทักษะงานช่างอื่น ๆ ซึ่งหากขาดโอกาสในการปฏิบัติงานในระยะแรกของเส้นทางอาชีพจะทำให้เกิดผลกระทบต่อการพัฒนาทุนมนุษย์ในระยะยาว จึงควรมีมาตรการจ้างงานชั่วคราวภาครัฐ ได้แก่ โครงการปรับปรุงระบบไฟฟ้าในพื้นที่ส่วนกลางชุมชน อาจมอบหมายให้ภาคเอกชนหรือรัฐวิสาหกิจร่วมรับผิดชอบโครงการให้เกิดประสิทธิภาพ และเปิดโอกาสแรงงานพัฒนาทักษะจากการร่วมงานกับผู้เชี่ยวชาญอีกด้วย

นอกจากนี้ กลไกจับคู่แรงงานให้เข้าถึงการยกระดับ/ปรับทักษะ ก็มีความสำคัญ โดยภาครัฐควรอุดหนุนให้แรงงานเข้าถึงช่องทางการยกระดับ/ปรับทักษะให้สอดคล้องกับพื้นฐานความรู้และประสบการณ์ของตนเพื่อให้สามารถพัฒนาตนเองสำหรับการประกอบอาชีพในฝันได้

2) ออกแบบมาตรการช่วยเหลือให้ตรงกับความต้องการของผู้ได้รับผลกระทบแต่ละกลุ่ม โดยเฉพาะภายใต้สถานการณ์ที่ธุรกิจกลับมาเปิดบริการได้บางส่วน แต่ยังคงต้องมีความระมัดระวังในการปฏิบัติตามมาตรการด้านสาธารณสุขอย่างเคร่งครัด จึงยังควรยืดระยะเวลาการให้ความช่วยเหลือแรงงานและสถานประกอบการ แต่ปรับจากการช่วยเหลือแบบเยียวยาในลักษณะครอบคลุมมาเป็นการสร้างแรงจูงใจให้เกิดการฟื้นฟูกิจกรรมทางเศรษฐกิจ อาทิ ออกมาตรการเพื่อสนับสนุนการจ้างแรงงานใหม่ (copayment) ที่ขยายจากมาตรการเดิมที่จำกัดเฉพาะนักศึกษาจบใหม่เป็นแรงงานทั่วไป เพื่อสร้างแรงจูงใจให้สถานประกอบการจ้างงานเพิ่ม

โดยเฉพาะในกลุ่มกิจการขนาดเล็กที่จ้างงานไม่ถึง 50 คน ควบคู่กับมาตรการรักษาการจ้างงาน (job retention) จูงใจให้สถานประกอบการไม่ปรับลดคนงานลง โดยการดำเนินมาตรการในลักษณะนี้จะมีค่าคูณทวีสูง (high multiplier) เพราะเป็นการให้ความช่วยเหลือที่เอื้อให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจเดินหน้าต่อได้ และไม่เป็นภาระงบประมาณนักเพราะเป็นการให้ความช่วยเหลือแบบตรงจุดเฉพาะแก่สถานประกอบการที่ปฏิบัติตามได้

3) ใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลขนาดใหญ่ให้เต็มที่ โดยเฉพาะข้อมูลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินมาตรการที่ผ่านมา ทั้งข้อมูลผู้รับเงินเยียวยาช่วยเหลือ และข้อมูลการใช้งานแอปพลิเคชั่นด้านสาธารณสุขต่าง ๆ ซึ่งเอื้อให้รัฐสามารถติดตามการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจในแต่ละพื้นที่ได้ทันท่วงที เอื้อให้การผสานนโยบายด้านต่าง ๆ ทั้งเศรษฐกิจ สังคมและความมั่นคง เชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ และสอดคล้องกับแนวทางที่จะดำเนินมาตรการทั้ง 2 ระดับคือ มาตรการป้องกันการติดเชื้อแบบครอบจักรวาล (Universal Prevention for COVID-19) ควบคู่ไปกับมาตรการปลอดภัยสำหรับองค์กร (COVID Free Setting) อีกด้วย

มาตรการด้านแรงงานนับเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยให้แรงงานสามารถอยู่รอดได้ ในยุคที่ต้องอยู่ร่วมกับโรคเรื้อรังอย่างโควิด-19 อย่างไรก็ดี สิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับแรงงานในยุคนี้คือ ทักษะการปรับตัวเมื่อต้องเผชิญกับอุปสรรคหรือความท้าทายใหม่ ๆ (resilience) ที่ต้องมาพร้อมกับความยืดหยุ่นทางจิตใจที่เกิดจากทัศนคติเชิงบวกต่อสถานการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต ผู้เขียนจึงขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านก้าวข้ามผ่านอุปสรรคไปได้ดั่ง “ตุ๊กตาล้มลุก” ที่ล้มสักกี่ครั้งก็ลุกขึ้นมาสู้ใหม่ได้ทุกครั้งไป

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ว่างงาน แรงงาน