สถานกงสุลใหญ่ญี่ปุ่น ณ นครเชียงใหม่ จับมือภาคีเครือข่ายเปิดเทศกาลมัทฉะสุดยิ่งใหญ่ ชูซอฟต์พาวเวอร์เชื่อมสัมพันธ์ไทย-ญี่ปุ่น เผยสถิติตลาดมัทฉะเชียงใหม่โตพุ่งกว่า 100 ล้านบาทต่อปี ด้านนักวิชาการแนะยกระดับชาไทยภาคเหนือสู้ตลาดโลก
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายฮาราดะ มาซารุ กงสุลใหญ่ญี่ปุ่น ณ นครเชียงใหม่ พร้อมด้วย นายอัศนี บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ ร่วมเป็นประธานเปิดงาน “Matcha Festival 2026” ณ ศูนย์การค้าเซ็นทรัล เชียงใหม่ แอร์พอร์ต เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมการดื่มชาเขียวและขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) ในพื้นที่ภาคเหนือ
นายฮาราดะ มาซารุ กงสุลใหญ่ญี่ปุ่น ณ นครเชียงใหม่ เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า การจัดงานครั้งนี้เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมญี่ปุ่นผ่านชาเขียวมัทฉะ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) ของจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งปัจจุบันตลาดมัทฉะมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง และสามารถเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเชียงใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมิติของ Creative Economy โดยงานนี้ยังมุ่งเน้นการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างวัฒนธรรมญี่ปุ่นและไทย ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งในการสร้างมิตรภาพระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ชาวไทย โดยเฉพาะชาวเหนือและชาวเชียงใหม่ มีอุปนิสัยที่ใกล้เคียงกับชาวญี่ปุ่น ทำให้เกิดความผูกพันกันได้ง่าย ทำให้วัฒนธรรมมัทฉะเข้าถึงคนท้องถิ่นได้ง่าย มัทฉะจึงเป็นสะพานเชื่อมมิตรภาพและจิตวิญญาณที่สร้างความสุขให้ทั้งสองประเทศ
เทศกาลมัทฉะนี้ไม่เพียงแต่เป็นการนำเสนอเสน่ห์ของชาเขียวญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสอันดีที่จะช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์ของเชียงใหม่ในฐานะเมืองแห่งวัฒนธรรม
นายฮาราดะ กล่าวว่า นอกจากนี้ ตลาดมัทฉะยังสามารถรองรับชาวญี่ปุ่นที่อาศัยอยู่ในเชียงใหม่และภาคเหนือได้อีกด้วย ปัจจุบันมีชาวญี่ปุ่นพำนักอยู่ในภาคเหนือราว 3,000 คน โดยพำนักอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่มากกว่า 2,000 คน
นายภาวัต อุนะพำนัก เจ้าของร้าน Magokoro (มีใจให้มัทฉะ) กล่าวว่า ตลาดมัทฉะในเชียงใหม่เติบโตแบบก้าวกระโดดในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ปัจจุบันมีร้านแนว Specialty กว่า 50 แห่ง แม้การเก็บข้อมูลนำเข้าจะทำได้ยากเนื่องจากมีการนำเข้าทางอ้อม (Hand-carry) จำนวนมาก แต่ประเมินว่ามูลค่าตลาดรวมในเชียงใหม่สูงเกิน 100 ล้านบาทต่อปี สะท้อนถึงศักยภาพของ “Matcha Economy” ที่แข็งแกร่ง
รศ.ดร.เทิด ดิษยธนูวัฒน์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า มัทฉะเกรดพิเศษ หรือที่เรียกว่า มัทฉะเกรดพิธีการ (Ceremonial Grade Matcha) คือผงชาเขียวคุณภาพสูงสุด ผลิตจากใบชาอ่อนยอดแรก มีรสชาติที่พิเศษ และ คุณสมบัติที่พิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “คุณสมบัติทาง Anti-Oxidant” ซึ่งสารต้านอนุมูลอิสระ (Anti-Oxidant) ที่มีอยู่ในมัทฉะเป็นจำนวนมาก มีส่วนช่วยในการบำรุงสุขภาพและป้องกันโรคต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคาเทชิน (Catechins) ซึ่งเป็นสารประกอบที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยปกป้องเซลล์จากความเสียหายที่เกิดจากอนุมูลอิสระ
นอกจากนี้ มัทฉะยังมีแอล-ธีอะนีน (L-Theanine) ซึ่งเป็นกรดอะมิโนที่ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและมีสมาธิ
ทั้งนี้ ความแตกต่างของมัทฉะแต่ละเกรดมัทฉะมีหลายเกรด โดยแต่ละเกรดจะมีความแตกต่างกันในด้านรสชาติ เนื้อสัมผัส และคุณสมบัติ ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ เช่น แหล่งที่ปลูก การดูแลรักษา ช่วงเวลาการเก็บเกี่ยว และกระบวนการผลิต
รศ.ดร.เทิด กล่าวด้วยว่า มัทฉะเกรดพิธีการถือเป็นเกรดสูงสุด มีความโดดเด่นที่เนื้อสัมผัสละเอียดและรสชาติที่ซับซ้อน เหมาะสำหรับการชงดื่มแบบเพียวๆ
ดร.ภูพิงค์ มะโน จากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และผู้เชี่ยวชาญด้านชากล่าวว่า ตลาดมัทฉะไทยเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา โดยปี 2568 ตลาดมัทฉะเติบโตกว่าปีก่อนหน้าอย่างน้อย 300%
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้มัทฉะได้รับความนิยมอย่างสูงคือ ความสนใจของผู้บริโภคในเรื่องสุขภาพ และกระแสความนิยมของชามัทฉะที่ทำให้คนอยากทดลองมากขึ้น ส่งผลให้ตลาดขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยคาดการณ์ว่าตลาดมัทฉะในประเทศไทยมีมูลค่าสูงถึงหลักพันล้านบาท
ดร.ภูพิงค์ กล่าวต่อว่า ภาคเหนือของไทย โดยเฉพาะเชียงราย ก็มีศักยภาพสูงในการผลิตชาคุณภาพดีเพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้น หากหน่วยงานภาครัฐเข้ามาช่วยยกระดับและต่อยอด จะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเกษตรกรและอุตสาหกรรมชาไทยได้อย่างมหาศาลซึ่งปัจจุบันผู้ประกอบการ มีความพยายามในการพัฒนาสายพันธุ์ชาและการผลิตอย่างต่อเนื่อง ชาไทยจะมีบทบาทสำคัญในตลาดชาโลก และสามารถแข่งขันกับชาจากประเทศอื่น ๆ ได้อย่างแน่นอน
สำหรับงาน Matcha Festival 2026 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 28 – 29 มีนาคม 2569 ณ ชั้น 1 เซ็นทรัล เชียงใหม่ แอร์พอร์ต ภายในงานมีกิจกรรมเวิร์กช็อปชงชาฟรี การบรรยายเชิงลึกจากกูรู และเมนูมัทฉะพิเศษจากร้านดังทั่วเชียงใหม่