โยก “พิมพ์ชนก” สะเทือนพาณิชย์ อดีต รมว.-ปลัดฯ โต้ปมลดระดับ เอกอัครราชทูต WTO

การแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการระดับสูงกระทรวงพาณิชย์ 9 ตำแหน่ง ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 เริ่มเกิดแรงกระเพื่อม หลังหนึ่งในตำแหน่งที่ถูกจับตามากที่สุด คือการโยกนางพิมพ์ชนก ฟิตต์ฟีลด์ เอกอัครราชทูต ผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลก หรือ WTO และองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก หรือ WIPO กลับมาเป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ ก่อนครบวาระต่ออายุเดือนกุมภาพันธ์ 2570

แม้นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ จะชี้แจงว่าเป็นการจัดวางบุคลากรตามความเหมาะสม และนางพิมพ์ชนกดำรงตำแหน่งมา 4 ปี ต่ออายุ 1 ปี 2 ครั้ง รวมเป็น 6 ปี ซึ่งครบวาระแล้ว แต่เรื่องดังกล่าวถูกอดีตผู้บริหารกระทรวงพาณิชย์ออกมาตั้งคำถาม โดยเฉพาะประเด็นที่มองว่าไม่ใช่เพียง “ครบวาระต้องกลับไทย” หากแต่เป็นการย้ายจากตำแหน่งเอกอัครราชทูตไปเป็นผู้ตรวจราชการ ซึ่งถูกตีความว่าเป็นการลดระดับบทบาทในช่วงปลายชีวิตราชการ

“อภิรดี” โต้เข้าใจผิด ประเด็นคือแต่งตั้งลดระดับ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นางอภิรดี ตันตราภรณ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว Pomme Tantraporn ระบุถึงกรณีดังกล่าวว่า

“ท่านรัฐมนตรี เข้าใจผิดในสาระสำคัญนะคะ ประเด็นไม่ใช่ ครบเทอม ต่ออายุจนครบหกปีแล้วไม่พอใจที่ถูกย้ายกลับนะคะ ประเด็นคือ การแต่งตั้งลดระดับจากตำแหน่งเอกอัครราชทูต เป็นผู้ตรวจราชการค่ะ ท่านเข้าใจผิดในสาระสำคัญ หรือเพียงแต่ตีมึนด้อยค่าคนอื่น ถ้าไปเจรจาการบ้านการเมือง เข้าใจผิดประเด็นแบบนี้อันตรายมากค่ะ”

นางอภิรดียังระบุด้วยว่า ท่านเอกอัครราชทูตพิมพ์ชนกมีน้ำใจนักกีฬามาก ไม่ได้บอกว่าไม่พอใจที่ถูกย้ายกลับ และไม่ได้ตำหนิใคร แต่บอกว่าตั้งใจลาออกอยู่นานแล้ว เพื่อมาดูแลมารดาที่มีอายุมากขึ้น “ไม่ด้อยค่าใครค่ะ”

ความเห็นดังกล่าวเป็นการตอบโต้นางศุภจีที่ออกมาระบุภายหลังการจัดทัพอธิบดีและข้าราชการระดับซี 10 ใหม่ 9 ตำแหน่งว่า ทุกคนทำหน้าที่ผลักดันตามนโยบายของกระทรวงพาณิชย์ที่ตั้งไว้ และการแต่งตั้งทำตามความเหมาะสมและความสามารถของบุคลากร โดยเป็นการพิจารณาร่วมกันระหว่างนางศุภจี นายวุฒิไกร ลีวีระพันธุ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ และนายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งได้รับแต่งตั้งจาก ครม.ให้เป็นปลัดกระทรวงพาณิชย์คนใหม่

“ศุภจี” แจงทำงานร่วม 3 คน ดูความเหมาะสม

ก่อนหน้านี้ นางศุภจีชี้แจงว่า การโยกย้ายครั้งนี้ไม่เกิดแรงกระเพื่อม ขณะนี้ทุกคนตั้งใจทำงาน และมุ่งมั่นสร้างประโยชน์ตามนโยบาย

ส่วนกรณีนางพิมพ์ชนก ซึ่งดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ผู้แทนถาวรไทยประจำ WTO และ WIPO ถูกโยกกลับมาเป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์นั้น นางศุภจีระบุว่า นางพิมพ์ชนกดำรงตำแหน่งมา 4 ปี และได้รับการต่ออายุ 1 ปี จำนวน 2 ครั้ง รวมเป็น 6 ปี ซึ่งครบแล้ว อีกทั้งมีครอบครัวอยู่ต่างประเทศ และต้องการไปดูแลมารดา เป็นเรื่องที่ทราบกันตามปกติ เมื่อหมดวาระก็ต้องกลับประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบพบว่า คณะรัฐมนตรีได้ต่ออายุการดำรงตำแหน่งของนางพิมพ์ชนกถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2570 แต่การโยกย้ายครั้งนี้มีผลให้ต้องกลับก่อนกำหนด ซึ่งเจ้าตัวได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัวว่า “เร็วกว่าที่คิดไว้”

“พิมพ์ชนก” ระบุเตรียมลาออกอยู่แล้ว แต่เวลาค่อนข้างกระชั้น

เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 นางพิมพ์ชนกโพสต์เฟซบุ๊ก Nan Pimchanok ระบุว่า วันที่ 9.9.2569 เป็นวันที่ตั้งใจจะส่งหนังสือลาออกจากราชการ โดยเลือกฤกษ์เวลา 9.19 น. แต่ถูก “ท่านรองปลัดฯ อายส์” ยับยั้งไว้ก่อน ด้วยเหตุผลด้านกระบวนการ พร้อมขอบคุณท่านอายส์และ “ผอ.เปีย” ที่หารือกับสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีและช่วยกันอธิบาย

นางพิมพ์ชนกระบุว่า ตนจะลาออกแน่นอน เพราะเดิมตั้งใจจะลาออกเดือนกุมภาพันธ์ 2570 อยู่แล้ว เนื่องจากต้องการใช้เวลาหลังกลับไทยไปดูแลคุณแม่มากกว่า โดยช่วง 2 ปีที่ผ่านมาเห็นพ่อแม่ของเพื่อนและคนใกล้ตัวหลายคนจากไป ทำให้ไม่อยากเสียเวลาทำงานอีก 1 ปีที่เหลือ และอยากพาคุณแม่ออกไปใช้ชีวิต ไปเที่ยว ไปหาอาหารรับประทาน ก่อนที่คุณแม่จะอายุมากขึ้นและไม่สามารถเดินทางได้

“พี่แนนไม่ได้โกรธหรือน้อยใจอะไรค่ะ เพียงแต่เวลาค่อนข้างกระชั้นกว่าที่ตั้งใจไว้เท่านั้น แต่ตอนนี้ก็เตรียมตัวกลับในไม่นานนี้แน่นอนค่ะ” นางพิมพ์ชนกระบุ

ต่ออายุถึง ก.พ. 2570 แต่ถูกโยกกลับก่อนครบกำหนด

รายงานข่าวแจ้งว่า นางพิมพ์ชนกดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต WTO ครบ 4 ปี และได้รับการต่ออายุ 1 ปี จำนวน 2 ครั้ง ตามหลักเกณฑ์เมื่อครบวาระ 6 ปี จะต้องเปลี่ยนตำแหน่งอยู่แล้ว

อย่างไรก็ตาม การต่ออายุครั้งที่ 2 จะครบวาระในเดือนกุมภาพันธ์ 2570 แต่ ครม.มีมติแต่งตั้งให้นางพิมพ์ชนกกลับมาเป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ก่อนครบวาระ ทำให้เกิดข้อสังเกตว่า เป็นการโยกกลับก่อนกำหนด และเป็นตำแหน่งที่ถูกมองว่าลดบทบาทลงจากตำแหน่งเอกอัครราชทูต

แหล่งข่าวระบุว่า หากนางพิมพ์ชนกถูกโยกกลับมาเป็นรองปลัดกระทรวงพาณิชย์ อาจเป็นตำแหน่งที่ยอมรับได้มากกว่า ขณะที่ผู้บริหารกระทรวงพาณิชย์พยายามขอให้นางพิมพ์ชนกชะลอการลาออกไว้ก่อน โดยให้รอโปรดเกล้าฯ ลงมาเรียบร้อย เนื่องจากหากยื่นลาออกในช่วงนี้ อาจทำให้กระบวนการเสนอ ครม.แต่งตั้งบุคคลใหม่วุ่นวาย และกระทบต่อการทูลเกล้าฯ แต่งตั้งตามมติ ครม. วันที่ 8 กันยายน 2569 ซึ่งอาจทำให้งานล่าช้าออกไปหลายเดือน

“การุณ” สลดใจ ชี้คนดีคนเก่งถูกย้ายไปตำแหน่งด้อยกว่า

ขณะที่นายการุณ กิตติสถาพร อดีตปลัดกระทรวงพาณิชย์ ได้โพสต์เฟซบุ๊กแสดงความเห็นต่อกรณีการโยกย้ายข้าราชการระดับ 10 ของกระทรวงพาณิชย์ครั้งนี้ โดยระบุว่า ในฐานะอดีตปลัดกระทรวงพาณิชย์ที่เคยรับราชการกระทรวงนี้มากว่า 38 ปี ดำรงตำแหน่งระดับ 10 ครบ 10 ปี ระดับ 11 อีก 6 ปีเต็ม และลาออกจากราชการก่อนเกษียณ เพราะไม่มีตำแหน่งอะไรให้ดำรงอีกแล้ว รู้สึกสลดใจอย่างยิ่งที่ได้ทราบข่าวการโยกย้ายข้าราชการระดับ 10 ในกระทรวงพาณิชย์ครั้งนี้

นายการุณระบุว่า เคยสอนข้าราชการรุ่นน้องและรุ่นหลานว่า การเป็นข้าราชการคือการเป็นข้าของในหลวง รับเงินเดือนจากภาษีของประชาชน จึงต้องทำงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริตและเต็มความสามารถเพื่อประโยชน์ต่อประเทศชาติโดยส่วนรวม ไม่ควรรับใช้นักการเมืองเพื่อหวังผลในการเลื่อนตำแหน่ง และท้ายที่สุดความดีที่ทำจะเป็นเครื่องผลักดันให้ได้ดิบได้ดีขึ้นเอง

อย่างไรก็ตาม นายการุณระบุว่า การโยกย้ายในกระทรวงพาณิชย์ครั้งนี้พิสูจน์แล้วว่า ตนเข้าใจผิดมาตลอด เพราะข้าราชการบางคนมากกว่าหนึ่งคนที่รับราชการมากว่า 30 ปีด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีความรู้ความสามารถเป็นที่ยอมรับทั้งในและนอกกระทรวง ทั้งในและนอกประเทศ ไม่เคยมีความประพฤติเสื่อมเสีย กลับถูกย้ายไปดำรงตำแหน่งที่ด้อยกว่าเดิมในช่วงปลายชีวิตราชการ

นายการุณยังระบุว่า หลายคนตำหนิว่าระบบข้าราชการอ่อนแอ และรัฐบาลชุดนี้ก็ระบุว่าจะปฏิรูประบบราชการ แต่การปฏิรูปจะไม่มีทางบรรลุผลได้ ตราบเท่าที่การเมืองยังเข้ามาก้าวก่ายโดยไม่คำนึงถึงระบบคุณธรรม และตราบใดที่ “คนดีไม่ได้ดี” คนดีก็จะหมดกำลังใจไปเอง

มติ ครม.โยก 9 ตำแหน่ง จุดชนวนคำถามระบบคุณธรรม

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 นางศุภจีได้เสนอแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการระดับสูงของกระทรวงพาณิชย์ครั้งใหญ่รวม 9 ตำแหน่ง โดยหนึ่งในรายชื่อที่ถูกจับตาคือ นางพิมพ์ชนก จากเอกอัครราชทูต WTO และ WIPO เป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์

กรณีนี้จึงกลายเป็นประเด็นที่ถูกตั้งคำถามใน 2 ระดับ ระดับแรกคือข้อเท็จจริงเรื่องวาระการดำรงตำแหน่ง ซึ่งแม้จะดำรงตำแหน่งรวม 6 ปีตามกรอบแล้ว แต่การต่ออายุครั้งล่าสุดยังไม่ครบกำหนดจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2570

ระดับที่สองคือประเด็น “ตำแหน่งปลายทาง” หลังโยกกลับจากต่างประเทศ เพราะผู้เกี่ยวข้องบางส่วนมองว่า หากเป็นการกลับตามวาระปกติ ควรพิจารณาตำแหน่งที่เหมาะสมกับประสบการณ์ ความสามารถ และบทบาทเดิมของผู้ดำรงตำแหน่ง โดยเฉพาะตำแหน่งเอกอัครราชทูต ผู้แทนถาวรไทยประจำ WTO และ WIPO ซึ่งเป็นงานสำคัญด้านการค้าและเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

ปมโยกย้ายปลายวาระ เสี่ยงกระทบขวัญกำลังใจข้าราชการ

แม้นางพิมพ์ชนกจะยืนยันว่าไม่ได้โกรธหรือน้อยใจ และตั้งใจลาออกอยู่แล้วเพื่อดูแลมารดา แต่กรณีนี้กลายเป็นสัญญาณทางการเมืองและการบริหารภายในกระทรวงพาณิชย์ เพราะผู้ที่ออกมาแสดงความเห็นทั้งนางอภิรดีและนายการุณ ต่างวางน้ำหนักไปที่ประเด็นระบบคุณธรรม การใช้คนให้เหมาะกับงาน และผลกระทบต่อขวัญกำลังใจของข้าราชการมืออาชีพ

สำหรับกระทรวงพาณิชย์ ซึ่งต้องขับเคลื่อนภารกิจสำคัญทั้งการเจรจาการค้า การดูแลค่าครองชีพ การส่งออก การแข่งขันทางการค้า ทรัพย์สินทางปัญญา และการค้าระหว่างประเทศ การจัดวางบุคลากรระดับสูงย่อมมีผลโดยตรงต่อทิศทางการทำงานของทั้งกระทรวง

ดังนั้น แม้ฝ่ายบริหารจะยืนยันว่าการแต่งตั้งเป็นไปตามความเหมาะสมและไม่มีแรงกระเพื่อม แต่แรงสะท้อนจากอดีตผู้บริหารระดับสูงและอดีตรัฐมนตรีพาณิชย์ทำให้การโยกย้ายครั้งนี้ไม่ใช่เพียงข่าวแต่งตั้งตามรอบราชการ หากแต่กลายเป็นกรณีทดสอบความเชื่อมั่นต่อระบบบริหารบุคคลของกระทรวงพาณิชย์ในช่วงเปลี่ยนผ่านทีมผู้บริหารระดับสูงชุดใหม่