BITE SIZE : ลุ้นนโยบายแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท ได้ หรือ ไม่ได้ ?

Prachachat BITE SIZE
โดย พฤฒินันท์ สุดประเสริฐ

นโยบายแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท นโยบายหัวหอกในการหาเสียงของรัฐบาลเศรษฐา อยู่ในสถานะที่มีความเสี่ยงสูงว่า จะได้หรือไม่ได้ ในเดือนพฤษภาคมนี้ และมีความเป็นไปได้สูงมาก ที่รัฐบาลจะเลื่อนการแจกเงิน 10,000 บาทออกไป

เสียงที่ทำลายความหวังที่จะได้รับเงินดิจิทัลในเดือนพฤษภาคมนี้ ซึ่งเลื่อนออกไปอย่างแน่ชัดแล้ว คือ คำแถลงของนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ที่รับผิดชอบโครงการนี้โดยตรง ทั้งทางการเมือง และการบริหารราชการแผ่นดิน ซึ่งแถลงไว้เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2567

โดยนายจุลพันธ์กล่าวว่า “จากปัญหาและความเห็นที่เกิดขึ้นต่อนโยบายดิจิทัลวอลเลต เมื่อพิจารณาจากกรอบเวลาแล้ว ไม่น่าทันเดือนพฤษภาคม แต่รัฐบาลยืนยันจะเดินหน้าโครงการนี้ต่อไป โดยยังไม่เปลี่ยนเป็นการใช้งบประมาณปกติ แต่ยังคงพยายามที่จะออกเป็น พ.ร.บ.กู้เงิน 5 แสนล้านบาท เพื่อทำโครงการต่อไป แต่จะรอเอกสาร ป.ป.ช.ก่อนแล้วค่อยเดินหน้าต่อ”

เหตุผลสำคัญที่ทำให้โครงการแจกเงิน 10,000 บาท ต้องเลื่อนออกไป ส่วนหนึ่งมาจากความเห็นทางกฎหมายของคณะกรรมการกฤษฎีกา และเอกสารคำแนะนำอย่างเข้มข้นจาก ป.ป.ช.

แล้วคณะกรรมการกฤษฎีกา และ ป.ป.ช. คิดเห็นอย่างไรเกี่ยวกับนโยบายแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท

Prachachat BITE SIZE สรุปประเด็นนี้ให้เข้าใจพร้อมกัน

กฤษฎีกา ไม่ห้าม “กู้เงิน 5 แสนล้าน”

คณะกรรมการกฤษฎีกา ตอบความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรให้กับรัฐบาล ระบุว่า สามารถทำได้ แต่ต้องเป็นไปตามกฎหมายวินัยการเงินการคลัง

และจนถึงขณะนี้ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ยังไม่ได้พิจารณาร่าง พ.ร.บ.กู้เงิน 5 แสนล้าน เพื่อแจกในโครงการนี้

ต่อมา เมื่อคณะกรรมการดิจิทัลวอลเลต ที่มีนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ได้มอบหมายให้นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี นัดประชุมบอร์ดดิจิทัลวอลเลตชุดใหญ่ แต่ก็ต้องเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด เพราะมีความเห็นแทรกซ้อนมาจากคณะกรรมการ ป.ป.ช.

ป.ป.ช.ชี้ 4 จุดเสี่ยง “แจกเงินดิจิทัล”

คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีข้อเสนอแนะเพื่อป้องกันการทุจริตโครงการแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท
โดยมองว่า มีความเสี่ยง 4 ประเด็นใหญ่ คือ

  1. ด้านการทุจริตเชิงนโยบาย ทั้งแหล่งที่มาของเงินในโครงการ เงื่อนไขการแจกเงิน ที่เสี่ยงเอื้อการทุจริต
  2. ด้านเศรษฐกิจ เนื่องจากตัวเลขเศรษฐกิจชี้ว่า สถานการณ์เศรษฐกิจของไทย ยังไม่วิกฤต
  3. ด้านกฎหมาย ที่การตรา พ.ร.บ.กู้เงิน 5 แสนล้าน อาจขัดต่อกฎหมาย ทั้ง พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลัง พ.ร.บ.เงินคงคลัง และ พ.ร.บ.เงินตรา
  4. ด้านอื่น ๆ เช่น ความซับซ้อนของเทคโนโลยี

จึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ

อย่างไรก็ตาม ความเห็นของอนุกรรมการ ป.ป.ช. อยู่ในระหว่างการพิจารณาของกรรมการ ป.ป.ช.ชุดใหญ่ จากนั้นจะนำเสนอเป็นลายลักษณ์อักษร เข้าสู่ที่ประชุมบอร์ดดิจิทัลวอลเลต และประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี

“เงินดิจิทัล 10,000 บาท” แจกไม่ทันพฤษภาคม 2567

สำหรับเกณฑ์การแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท ล่าสุด ส่วนใหญ่ยังคงเป็นไปตามคำแถลงของนายกรัฐมนตรี ซึ่งแถลงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2566 ยกเว้นไทม์ไลน์การแจกเงิน ที่จะต้องเลื่อนออกไป และยังไม่มีกำหนด จนกว่าจะมีการประชุมบอร์ดดิจิทัลวอลเลตชุดใหญ่ ที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน

สำหรับคนที่เข้าเกณฑ์จะได้รับการแจกเงิน 10,000 บาท 50 ล้านคน ประกอบด้วย คนไทยอายุ 16 ปีขึ้นไป ที่มีรายได้ไม่ถึง 70,000 บาทต่อเดือน หรือมีเงินฝากต่ำกว่า 500,000 บาท

ส่วนเงื่อนไขการใช้เงินดิจิทัล 10,000 บาท จากนโยบายดังกล่าว ตามการแถลงครั้งดังกล่าว มีดังนี้

เงื่อนไขนโยบายแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท

  • เงินดิจิทัล สามารถใช้ซื้อสินค้า อาหาร เครื่องดื่ม สินค้าอุปโภคบริโภคได้เท่านั้น
  • ร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการเงินดิจิทัล ไม่จำกัดว่าต้องอยู่ในระบบภาษี ไม่จำเป็นต้องจด VAT แต่ต้องมีการลงทะเบียนรับสิทธิ
  • ใช้ระบบแอป “เป๋าตัง” ของธนาคารกรุงไทยเป็นหลัก
  • ใช้ได้ภายในอำเภอตามบัตรประชาชน
  • ผู้ที่จะขึ้นเงินสดได้ต้องเป็นผู้ขึ้นทะเบียนในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีเงินได้นิติบุคคล และภาษีบุคคลธรรมดา

สินค้า-บริการที่ไม่สามารถใช้เงินดิจิทัล 10,000 บาทได้

  • ไม่สามารถนำเงินดิจิทัลใช้จ่ายกับการบริการ
  • ไม่สามารถใช้ซื้อสินค้าออนไลน์
  • ไม่สามารถซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผลิตภัณฑ์ยาสูบ กัญชา กระท่อม พืชกระท่อม และผลิตภัณฑ์จากกัญชาและพืชกระท่อม กระท่อม
  • ไม่สามารถนำไปซื้อบัตรกำนัล บัตรเงินสด ทองคำ เพชร พลอย อัญมณี
  • เงินดิจิทัลใช้หนี้ไม่ได้
  • ไม่สามารถจ่ายค่าเรียน ค่าเทอม
  • ไม่สามารถนำไปจ่ายค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าโทรศัพท์
  • ไม่สามารถซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงและก๊าซธรรมชาติ
  • แลกเป็นเงินสดไม่ได้ แลกเปลี่ยนในตลาดต่าง ๆ

สำหรับความชัดเจนของการแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท ยังต้องผ่านอีกหลายด่าน ทั้งเสียงจากฝ่ายค้าน ด่านกฎหมายในองค์กรอิสระ แม้แต่คนในรัฐบาล ยังไม่สามารถบอกไทม์ไลน์ที่ชัดเจนในการเดินหน้าโครงการนี้ได้


ติดตาม Prachachat BITE SIZE EP.38 ได้ที่ https://youtu.be/0kle6Ij1JYc