Gen Z เลิกชนแก้ว แล้วหันชนพอร์ต

คอลัมน์: ชั้น 5 ประชาชาติ
ผู้เขียน: สุวัฑ แซงลาด

ภาพจำของวัยหนุ่มสาวในอดีต มักผูกติดกับค่ำคืนของการสังสรรค์ เสียงเพลงในผับบาร์ และการ “ชนแก้ว”

ที่เป็นเหมือนสัญลักษณ์ของอิสระในวัยเริ่มต้นชีวิตการทำงาน

แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ภาพนั้นกำลังเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ

โดยเฉพาะในกลุ่ม Gen Z ซึ่งกำลังกลายเป็นกำลังซื้อรุ่นใหม่ของเศรษฐกิจ

คนรุ่นนี้จำนวนไม่น้อย เลือกไม่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือดื่มน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

ขณะเดียวกันกลับหันไปให้ความสำคัญกับอีกเรื่องหนึ่งมากขึ้น นั่นคือ สุขภาพและการเงิน

สองเรื่องที่ดูเหมือนไม่เกี่ยวกัน กลับกำลังเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค และสะเทือนธุรกิจบันเทิงกลางคืนอย่างเงียบ ๆ

สุขภาพและภาพลักษณ์ กลายเป็น “ทุนทางสังคม”

Gen Z เติบโตมาพร้อมกับโลกโซเชียลมีเดีย ที่ทุกกิจกรรมในชีวิตสามารถถูกบันทึกและเผยแพร่ได้ตลอดเวลา

การดื่มหนักจนเสียการควบคุมตัวเอง หรือภาพลักษณ์ของการเมามาย จึงไม่ใช่เรื่อง “เท่” แบบในอดีตอีกต่อไป

คนรุ่นนี้จำนวนมากมองว่า สุขภาพกายและภาพลักษณ์ คือทรัพย์สินระยะยาว

การดูแลตัวเอง การออกกำลังกาย การกินอาหารดี ๆ หรือการใช้ชีวิตแบบสมดุล กลายเป็น “ไลฟ์สไตล์ใหม่” ที่มีคุณค่ามากกว่าการดื่มเพื่อความสนุกชั่วคราว

อีกปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้กันคือ มุมมองเรื่องความคุ้มค่า

สำหรับ Gen Z เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จำนวนมากถูกมองว่าเป็นค่าใช้จ่ายที่สูง แต่ให้คุณค่าระยะสั้น

เงินจำนวนเดียวกันอาจถูกนำไปใช้กับสิ่งอื่นที่ “ตอบโจทย์ชีวิตมากกว่า” เช่น อาหารคุณภาพดี, เสื้อผ้าและแฟชั่น, การท่องเที่ยว, กิจกรรมสร้างสรรค์ หรือแม้แต่การลงทุน

นี่จึงไม่ใช่แค่การ “เลิกดื่ม” แต่เป็นการ จัดลำดับความสำคัญของการใช้เงินใหม่

จาก “ชนแก้ว” สู่ “คาเฟ่”

วัฒนธรรมการสังสรรค์ก็เปลี่ยนไปเช่นกัน

ในอดีต ผับ บาร์ และร้านเหล้า คือศูนย์กลางของการพบปะหลังเลิกงาน

แต่ในหมู่คนรุ่นใหม่ การนัดเจอเพื่อนอาจเกิดขึ้นที่ คาเฟ่ ร้านอาหาร Co-working space หรือกิจกรรมตอนกลางวัน

การพบปะพูดคุยยังคงอยู่ เพียงแต่ ไม่จำเป็นต้องพึ่งความมึนเมาเป็นตัวกลางอีกต่อไป

อีกแนวคิดที่เริ่มแพร่หลายในหมู่คนรุ่นใหม่คือ Mindful Drinking

แนวคิดนี้ไม่ได้หมายถึงการเลิกดื่มทั้งหมด แต่หมายถึง การดื่มอย่างมีสติและควบคุมได้

หลายคนเลือกเลี่ยงการดื่มหนัก เพราะไม่ต้องการตกอยู่ในอาการเมาค้าง ประสิทธิภาพการทำงานลดลง หรือการสูญเสียการควบคุมตัวเอง

สำหรับคนรุ่นใหม่ เขามองว่า “คุณภาพของชีวิต” มีค่ามากกว่าความสนุกชั่วคราว

เงินที่ไม่หมดกับค่าเหล้า กลายเป็นเงินลงทุน

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ เมื่อค่าใช้จ่ายด้านความบันเทิงลดลง เงินจำนวนหนึ่งกลับถูกโยกไปสู่ การออมและการลงทุน

Gen Z จำนวนมากเริ่มสนใจเรื่อง หุ้น กองทุน สินทรัพย์ดิจิทัล การวางแผนการเงิน

โลกดิจิทัลทำให้ความรู้ทางการเงินเข้าถึงง่ายขึ้น แอปลงทุนเปิดบัญชีได้ในไม่กี่นาที และคอนเทนต์ด้านการเงินก็กลายเป็นหนึ่งในเนื้อหายอดนิยมบนแพลตฟอร์มออนไลน์

สำหรับคนรุ่นนี้ การมีพอร์ตการลงทุน อาจให้ความรู้สึกภูมิใจไม่ต่างจากการมีไลฟ์สไตล์ที่ดี

เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคสะเทือนธุรกิจกลางคืน

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในระดับบุคคล แต่เริ่มสะท้อนผลในระดับธุรกิจ

ช่วงหลังมีรายงานว่าร้านเหล้าและสถานบันเทิงหลายแห่งต้องปิดกิจการ

แม้เศรษฐกิจชะลอตัวจะเป็นปัจจัยหนึ่ง แต่ พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป ก็เป็นอีกแรงกดดันสำคัญ

เมื่อกลุ่มลูกค้าหลักรุ่นใหม่คนวัยทำงาน ดื่มน้อยลง หรือเลือกสังสรรค์ในรูปแบบอื่น โมเดลธุรกิจเดิมจึงเริ่มถูกตั้งคำถาม

สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นจึงไม่ใช่แค่การลดลงของการดื่มแอลกอฮอล์

แต่มันคือการเปลี่ยนผ่านของ ‘วัฒนธรรมการใช้เงิน’

จากยุคที่รายได้ถูกใช้ไปกับความสนุกระยะสั้น

สู่ยุคที่คนรุ่นใหม่เริ่มถามตัวเองว่า

เงินหนึ่งแก้ว อาจกลายเป็นเงินหนึ่งหุ้น

เงินหนึ่งคืน อาจกลายเป็นเงินหนึ่งพอร์ต

ในวันที่โลกเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน

บางที ความสุขของคนรุ่นใหม่ อาจไม่ได้อยู่ที่การชนแก้ว

แต่อยู่ที่ การเห็นตัวเลขในพอร์ตค่อย ๆ เติบโต