เปิดแผนแก้โกง ยุคชัชชาติ TDRI แนะกิโยตินกฎหมาย ใบอนุญาตก่อสร้าง
ชัชชาติ เปิดข้อมูลทุจริต กทม. เตรียมดำเนินการแก้โกง เฟส 2 ด้าน TDRI แนะกิโยตินกฎหมายใบอนุญาตก่อสร้างช่วยลดต้นทุนกว่า 1.2 พันล้านต่อปี เสนอนายตรวจเอกชนแบ่งเบางานภาครัฐ
วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2566 ภายหลังผู้อำนวยการโรงเรียนบางชัน (ปลื้มวิทยานุสรณ์) ถูกจับเมื่อวันที่ 1 ก.พ. ที่ผ่านมา จากกรณีเรียกรับเงินจำนวน 329,000 บาท จากคู่สัญญาที่ชนะการประมูลโครงการจ้างเหมาประกอบอาหารสำหรับนักเรียน ภาคเรียนที่ 2/2565
ประเด็นปัญหาเรื่องการทุจริต-คอร์รัปชั่นได้ถูกสอบถามไปยังนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร อย่างต่อเนื่อง โดยทางนายชัชชาติได้ตอบถึงกรณีผู้อำนวยการโรงเรียนบางชันว่าจะต้องลงโทษทางวินัยอย่างเด็ดขาด ซึ่งกรณีการทุจริตเช่นนี้จะต้องดำเนินการสอบสวนวินัยร้ายแรงที่มีโทษคือไล่ออก
เปิด 9 ช่องเจ้าหน้าที่ กทม. ทุจริต
พร้อมกันนี้ นายชัชชาติยังได้เปิดข้อมูลของกรุงเทพมหานคร ในการทุจริตที่พบการร้องเรียนบ่อยด้วยว่ามี 9 ประเภท คือ
- การจัดซื้อจัดจ้าง
- การเรียกรับผลประโยชน์
- ยักยอกเงินการเก็บค่าธรรมเนียม ภาษีประเภทต่าง ๆ
- นำทรัพย์สินของทางราชการไปใช้ส่วนตัว
- เบียดบังเวลาราชการไปทำธุรกิจส่วนตัว
- จัดการฝึกอบรม สัมมนา และศึกษาดูงานที่เข้าข่ายการทุจริต
- การจ่ายเงินต่าง ๆ ที่เข้าข่ายการทุจริต
- การเบิกจ่ายค่าอาหารทำการนอกเวลาที่เข้าข่ายการทุจริต
- การแสวงหาผลประโยชน์จากการแต่งตั้งโยกย้าย
4 สายงานเสี่ยงทุจริต โยธา-เทศกิจ
โดยมี 4 ลำดับหน่วยงานที่พบว่ามีความเสี่ยงจากการทุจริต ได้แก่
- สายงานโยธา จากการขอใบอนุญาตต่าง ๆ
- สายงานเทศกิจ จากการเรียกรับเงินจากผู้ทำผิดกฎหมาย
- สายงานรายได้ จากการยักยอกเงิน หรือประเมินฐานภาษีต่ำกว่าที่ควร
- สายงานสิ่งแวดล้อม จากการขออนุญาต EIA และจากการเก็บค่าธรรมเนียมต่าง ๆ
แผนแก้ทุจริต 2 เฟส
สำหรับในการพยายามแก้ปัญหาแล้วในเฟสแรก คือ
- การเพิ่มช่องทางการแจ้งเบาะแสการทุจริตและประพฤติมิชอบในภาครัฐผ่าน Traffy Fondue
- การใช้ Open Data ที่เปิดเผยข้อมูลต่าง ๆ ของกรุงเทพมหานครรวมถึงการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ
- ใบอนุญาตออนไลน์ซึ่งมีการเริ่มเปิดใช้แล้ว แต่ว่ายังมีผู้ใช้น้อย จะต้องพยายามเพิ่มจำนวนผู้ใช้บริการผ่านช่องทางนี้ให้มากยิ่งขึ้น
ในเฟสต่อไปในการแก้ไขปัญหาการทุจริตนั้น จะต้องมีการเพิ่มมาตการดังต่อไปนี้
- เพิ่มระเบียบกำกับโดยเฉพาะระยะเวลาในการพิจารณาใบอนุญาตประเภทต่าง ๆ เนื่องจากสาเหตุหนึ่งของการทุจริต-คอร์รัปชั่นเกิดจากการที่ผู้มีอนาจออกใบอนุญาตดึงเวลาในการอออกใบอนุญาต
- ต้องกระตุ้นและเพิ่มสัดส่วนการออกใบอนุญาตผ่านช่องทางออนไลน์ ที่ในขณะนี้มีการกำหนดมาตรฐานด้านระยะเวลาในการพิจารณา พร้อมทั้งผู้พิจารณาจะต้องให้เหตุผลในการไม่อนุญาตหากมีประกอบด้วยทุกครั้ง
“นอกจากนี้ขอยืนยันว่าได้เน้นย้ำไปตั้งแต่ระดับผู้บริหารว่าการทุจริตเรียกรับเงินต้องไม่มี โดยเฉพาะเงินที่ใช้ในการซื้อ-ขายตำแหน่ง” นายชัชชาติกล่าว
“4 ไม่” ปัญหาจากการขอใบอนุญาต
นอกจากนี้หนึ่งในองค์กรที่ถูกจับตาคือ องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT ที่มีการร่วมหารือกับนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ในช่วงแรก ๆ ของการรับตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
ซึ่งนายชัชาติได้เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานคร องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT และสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ TDRI ได้จัดทำข้อเสนอในเรื่อง “กิโยตินกฎระเบียบเพิ่มความโปร่งใส : ใบอนุญาตก่อสร้าง กทม.”
ซึ่งจากข้อเสนอดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า ปัญหาการขออนุญาตของ กทม. ประกอบด้วย “4 ไม่” ประกอบด้วย
- ไม่เร็ว คือ การขออนุญาตใช้เวลานาน
- ไม่ชัด คือ กฎหมายไม่ชัดเจน ทำให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจ
- ไม่เชื่อม คือ เอกสารและข้อมูลไม่เชื่อมกัน
- ไม่ทันสมัย การยื่นเอกสารผ่านช่องทางออนไลน์ยังไม่สะดวก และเจ้าหน้าที่เน้นการพิจารณาบนกระดาษ
9 ข้อเสนอ กิโยตินกฎหมาย ปลดล็อกใบอนุญาต
โดยทาง TDRI ได้มีข้อเสนอเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ดังต่อไปนี้
- พัฒนามาตรฐานการให้ข้อมูลออนไลน์และคู่มือสำหรับประชาชนและเจ้าหน้าทื่ โดยให้ทุกเขตมี Checklist เอกสารและขั้นตอนที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน และกรุงเทพมหานครมีการจัดทำคู่มือสำหรับประชาชนเพื่อขออนุญาตและสำหรับเจ้าหน้าที่เพื่อประกอบการให้คำแนะนำ
- เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน โดยเฉพาะกรมที่ดินในการคัดสำเนาโฉนดเพื่อขอใบอนุญาตก่อสร้าง และสภาสถาปนิกและสภาวิศวกรในการเชื่อมโยงใบรับรอง
- จัดทำฐานข้อมูลกลางของกรุงเทพมหานครที่สามารถใช้อ้างอิงได้ เช่น ขนาดถนน และแหล่งน้ำ และจะต้องแก้ระเบียบที่เกี่ยวข้องให้สามารถใช้ข้อมูลการรังวัดของหน่วยงานรัฐแทนสภาพจริงเพื่อลดภาระให้ภาคเอกชน
- ส่งเสริมให้เกิดการยื่นใบอนุญาตออนไลน์ โดยให้มีเว็บไซต์กลางเพียงเว็บไซต์เดียว
- ลดการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่รัฐในการพิจารณา โดยให้มีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน
- แก้ไขกฎหมายให้อ้างอิงมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานวิชาชีพ
- กำหนดให้มีนายตรวจเอกชนที่ลงทะเบียนกับกรุงเทพมหานคร เป็นทางเลือกในการอนุญาตก่อสร้างอาคาร โดยต้องมีการเสนอแก้พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร เนื่องจากปัญหาเจ้าหน้าที่รัฐไม่เพียงพอ
- เกณฑ์ระยะเวลาในการอนุญาตให้เป็นไปตามระดับความเสี่ยงอาคาร
- การตรวจสอบระหว่างก่อสร้างอาคารตามระดับความเสี่ยง คือในขั้นตอนที่มีความเสี่งสูง เช่น วางผังอาคาร, ลงเสาเข็ม จะต้องมีการกำหนดจำนวนครั้งในการตรวจสอบอาคาร
เผยช่วยประหยัดต้นทุนการขอใบอนุญาต 1.2 พันล้านบาท
ในช่วงสรุปผลของข้อเสนอ TDRI ในครั้งนี้กล่าวว่า สำหรับอาคารที่มีพื้นที่ใช้สอย 300 ตารางเมตรจะสามารถประหยัดได้กว่า 32% ของการดำเนินการรูปแบบเดิม และสำหรับอาคารที่มีพื้นที่มใช้สอย 5,000 ตารางเมตรจะสามารถุประหยัดได้ 94% ของการดำเนินการรูปแบบเดิม
และในปี 2565 กรุงเทพมหานครมีการออกใบอนุญาตก่อสร้างจตำนวน 16,314 ฉบับ โดยแบ่งเป็นอาคารขนาดใหญ่ 80% และอาคารขนาดเล็ก 20% จะสามารถประหยัดต้นทุนในการขอใขอนุญาตก่อสร้างหากดำเนินการตามข้อเสนอได้กว่า 1,252 ล้านบาท
และทาง TDRI ยังเปิดเผยอีกว่า จากผลสำรวจของ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ นั้นพบว่า “ค่าเร่งเวลาออกใบอนุญาต” คิดเป็น 80% ของค่าดำเนินการในการออกใบอนุญาต