ไขข้อข้องใจ “คนขับรถไฟไม่มีใบขับขี่” มา 130 ปี ?

เคลียร์ดราม่าระบบราง ประเทศไทยไม่เคยมีใบขับขี่รถไฟจริง เพราะทุกคนปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ พ.ร.บ.การจัดวางทางรถไฟฯ อยู่ระหว่างเปลี่ยนผ่านตาม พ.ร.บ.กรมขนส่งทางราง

กรณีเคสโศกนาฏกรรมอุบัติเหตุรถไฟพุ่งชนรถเมล์ย่านมักกะสัน และมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในโลกออนไลน์ว่า พนักงานขับรถไฟ (พ.ข.ร.) “ไม่มีใบอนุญาตขับขี่” เหมือนรถยนต์ทั่วไป

อนันต์ โพธิ์นิ่มแดง รักษาราชการแทนผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย อธิบายว่า เดิมการรถไฟแห่งประเทศไทยเป็นผู้ออกใบอนุญาตให้พนักงานขับรถเอง แต่หลังพระราชบัญญัติการขนส่งทางรางมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 27 มี.ค. 69 ได้กำหนดให้พนักงานขับรถต้องยื่นขอใบอนุญาตจากกรมการขนส่งทางราง

การรถไฟฯ ได้ส่งรายชื่อพนักงานทั้งหมดเพื่อขออนุญาตเรียบร้อยแล้ว และขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการออกใบอนุญาตในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบของกรมการขนส่งทางราง

สรุปว่า ตลอดเกือบ 130 ปีที่ผ่านมา ไทยไม่เคยมีใบขับขี่รถไฟจริง เพราะทุกคนปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ พ.ร.บ.การจัดวางทางรถไฟฯ และใช้ “บัตรประจำตัวพนักงานรัฐวิสาหกิจ” ที่ระบุตำแหน่งและผ่านการฝึกอบรมเฉพาะทางเป็นหลักฐานทางกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม พ.ร.บ.กรมขนส่งทางราง เพิ่งมีผลบังคับใช้ไปเมื่อ 27 มี.ค. 69 ที่ผ่านมานี้เอง หลังจากนี้กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านเพื่อออก “ใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่” ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ทั้ง ร.ฟ.ท., BTS, MRT, APL ได้มีมาตรฐานเดียวกัน

ขณะที่ผู้ใช้เฟซบุ๊ก “สุรเสียง พลับพลาสวรรค์” พนักงานขับรถจักร สังกัด ร.ฟ.ท. และอินฟลูเอนเซอร์ด้านรถไฟไทย โพสต์บัตรประจำตัวพนักงาน พร้อมอธิบายยืนยันเพิ่มเติมใจความว่า

พนักงานขับรถไฟ (พ.ข.ร.) ปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้องตามกฎหมายภายใต้ พ.ร.บ.การรถไฟแห่งประเทศไทยมาโดยตลอดในฐานะพนักงานรัฐวิสาหกิจ

ประเด็นที่เกิดขึ้นเป็นเพียงการอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน 120 วัน หลัง พ.ร.บ.กรมการขนส่งทางรางเพิ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 27 มี.ค. 2569 เพื่อจัดทำมาตรฐานใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ระบบรางใหม่ให้เหมือนกันทั้งประเทศ (รวมถึงระบบรถไฟฟ้า BTS และ MRT)

ในระหว่างที่หน่วยงานกำลังทยอยตรวจสอบและออกใบอนุญาตใหม่ให้จนครบ พนักงานขับรถไฟทุกคนยังคงมีสิทธิปฏิบัติหน้าที่ตามปกติโดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่การลักลอบขับรถเถื่อนตามที่ปรากฏเป็นข่าว