ยูเนสโกชูวิธีทำบาแกตต์ฝรั่งเศส-มวยเขมร เป็น “มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้”

องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก ประกาศเชิดชูวิถีการทำขนมปัง บาแกตต์ของฝรั่งเศส และศิลปะการต่อสู้ประจำชาติของกัมพูชาที่ชื่อ กุน ลโบกาตอร์ (Kun Lbokator) ให้เป็น 2 ใน 13 “มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้” ของปี 2022

ยูเนสโกยกย่องประเพณีการทำบาแกตต์และวิถีชีวิตที่วนเวียนอยู่กับขนมปังแท่งยาวที่เปลือกนอกกรอบและนุ่มกลาง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตชาวฝรั่งเศสมาช้านาน สหพันธ์ร้านขนมอบแแห่งชาติประเมินว่าแต่ละปี มีการผลิตมากกว่า 6 พันล้านชิ้นในฝรั่งเศส

ยูเนสโกประกาศรับรองสถานะมรดกทางวัฒนธรรมนี้เมื่อ 30 พ.ย. สร้างความยินดีให้กับชาวฝรั่งเศสทั้งประเทศ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในอุตสาหกรรมการผลิตขนมปัง หลังรัฐบาลฝรั่งเศสยื่นคำขอสถานะเมื่อปี 2021

ประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส ร่วมยินดีและกล่าวยกย่องขนมปังบาแกตต์ว่าเป็น “250 กรัมแห่งความมหัศจรรย์และความสมบูรณ์แบบ และเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่คงอยู่ของประเทศ”

โดมินิก อันราก ประธานสหพันธ์ร้านขนมอบแแห่งชาติ แถลงว่า การได้รับสถานะมรดกทางวัฒนธรรม ถือเป็นการยกย่องนักทำขนมปังและเชฟทำขนมอบทุกคน

“บาแกตต์ไม่ใช่เแค่แป้ง, น้ำ, เกลือ และยีสต์ แต่รวมถึงความชำนาญของช่างฝีมือผู้ผลิตอาหารชนิดนี้ด้วย”

ความเป็นมาของขนมอบนี้คาดว่าเริ่มต้นในช่วงศตวรรษที่ 19 โดยถูกทำออกมาเพื่อให้เป็นอาหารที่เรียบง่ายและสะดวกต่อการพกพาของผู้ใช้แรงงาน ก่อนกลายเป็นอาหารยอดนิยมในทุกชนชั้น จนถึงขั้นเป็นอาหารที่มีชื่อเสียงและมีขายทั่วโลกในปัจจุบัน

• ยูเนสโกขึ้นทะเบียน “นวดไทย” เป็นมรดกทางวัฒนธรรมฯ
• ยูเนสโก มีมติขึ้นทะเบียน “แก่งกระจาน” เป็นมรดกโลก
• กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมเสนอนวดไทย โนรา และมวยไทย ให้ยูเนสโก

มวยเขมร

นอกจากบาแกตต์แล้ว สมาชิก 24 คนของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ที่เมืองราบัตของโมร็อกโกยังลงมติเมื่อ 29 พ.ย. ให้ขึ้นทะเบียน กุน ลโบกาตอร์ (Kun Lbokator) หรือ ศิลปะการต่อสู้ของกัมพูชา หรือที่รู้จักกันว่า “มวยเขมร” (Kun Khmer) ในรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ

หนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษพนมเปญโพสต์รายงานว่า กุน ลโบกาตอร์ หรือ โบกาตอร์ เป็นศิลปะการต่อสู้แบบโบราณที่ชาวเขมรใช้ป้องกันตัวจากสัตว์ป่า รากศัพท์ โบกาตอร์ มาจากการผสมคำ คือ คำว่า โบก (bok) ที่แปลว่า ทุบ กระแทก และ คำว่า tao หมายถึง สิงโต ซึ่งเป็นสัตว์ป่ากินเนื้อที่แข็งแรงที่สุดในตำนานเขมรโบราณ ท่าทางการต่อสู้ของศิลปะป้องกันตัวนี้ พบได้ในวัดที่สร้างมาตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 7

พนมเปญโพสต์รายงานด้วยว่า รัฐบาลกัมพูชาเตรียมเอกสารเพื่อยื่นต่อยูเนสโกในเรื่องนี้ตั้งแต่ปี 2008 ยื่นถึง 3 ครั้ง แล้วมาติดช่วงโควิด จนกระทั่งได้รับการประกาศในปี 2022

กัมพูชาจะเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้ง 32 ที่กรุงพนมเปญ ระหว่าง 5-17 พ.ค. 2023 โดยจัดให้ กุน ลโบกาตอร์ และ มวยเขมร อยู่ใน 40 ชนิดกีฬาที่จะจัดด้วย

ผู้จัดการออนไลน์รายงานเมื่อ 30 พ.ย. ว่า คณะกรรมการจัดการแข่งขันซีเกมส์ของกัมพูชา และคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติของกัมพูชา ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เตรียมจัดการแข่งขันชกมวยเขมรในรูปแบบ Pre-SEA Games ที่ จ.พระสีหนุ ระหว่าง 9-11 ธ.ค. นี้ ซึ่งคาดว่าจะมีนักกีฬา 142 คน จาก 7 ประเทศอาเซียน เข้าร่วมการแข่งขัน

เมื่อปี 2019 คณะกรรมการของยูเนสโกชุดนี้ มีมติให้ขึ้นบัญชี “นวดไทย” (Nuad Thai, traditional Thai massage) เป็นตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ รวมทั้งวัฒนธรรมจากอีก 14 ประเทศ

นวดแผนไทยนับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมฯ ของไทยรายการที่ 2 ที่ได้ขึ้นบัญชีมรดกทางวัฒนธรรมฯ ต่อจาก “โขน” ที่ได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมวลมนุษยชาติเมื่อปีที่แล้วหลังจากประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เมื่อปี 2016

ในปี 2022 นอกจากขนมปังฝรั่งเศสและมวยเขมรแล้ว ที่ประชุมยูเนสโกยังอนุมัติสิ่งอื่น ๆ ให้เป็น “มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้” เช่น การเต้นในพิธีกรรมของญี่ปุ่น บะหมี่เย็นของเกาหลีเหนือ กระบวนการผลิตชาและพิธีดื่มชาแบบจีน สัปดาห์อันศักดิ์สิทธิ์ในกัวเตมาลา และโมเดิร์นแดนซ์ของเยอรมนี

ดูรายละเอียดทั้งหมดที่นี่

……

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว