เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
แนวโน้มราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) บทวิเคราะห์โดย YLG Bullion
Finance แนวโน้มราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) บทวิเคราะห์โดย YLG Bullion
กรุงศรีรุกหนัก เทกฯ “ซัมมิท แคปปิตอล” 100% รุกสินเชื่อมอเตอร์ไซค์
Finance กรุงศรีรุกหนัก เทกฯ “ซัมมิท แคปปิตอล” 100% รุกสินเชื่อมอเตอร์ไซค์
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
Finance แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
Business ‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
Finance ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
Politics คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
Finance ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
News ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
Economic เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
ดูทั้งหมด

บทบาทภาควิชาการในการพัฒนาคนไทย

15 ส.ค. 2566 | 19:53น.
ดิจิทัล AI
คอลัมน์ : ร่วมด้วยช่วยคิด
ผู้เขียน : รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ รองคณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร.นครินทร์ อมเรศ ผู้อำนวยการฝ่ายยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างองค์กร ธนาคารไทยพาณิชย์

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นทั่วโลก ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม การเมือง สังคม เศรษฐกิจ และนวัตกรรม ล้วนมีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง ไม่ว่าจะในฐานะต้นเหตุของการเปลี่ยนแปลงนั้นหรือในมุมของผู้ได้รับผลกระทบ

คนจะอยู่อย่างไรในโลกยุคใหม่ที่ AI กลายเป็นสาธารณูปโภคพื้นฐาน

การพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของการใช้งาน Generative AI เกิดขึ้นในวงกว้าง แม้ AI ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่การที่คนทั่วโลกซึ่งไม่จำเป็นต้องมีทักษะการเขียนโปรแกรมก็สามารถใช้งานได้ในชีวิตประจำวันเปิดประตูสู่อนาคต ดังที่อาจารย์ Andrew Ng เริ่มกล่าวว่า “AI เป็นดั่งไฟฟ้า” ต่อยอดที่คุณ Clive Humby จุดประกายว่า “ข้อมูล คือ น้ำมัน ในยุคใหม่”

หากเปรียบเทียบกับการใช้ไฟฟ้าและน้ำมันในอดีตแล้ว ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้คนใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ คือ การเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งในอดีตการมีเทคโนโลยีกับการที่คนส่วนใหญ่จะสามารถใช้งานอย่างแพร่หลาย นับเป็นเรื่องสืบเนื่อง แต่อาจเกิดขึ้นต่างวาระได้

ในการนี้จึงเกิดปรากฏการณ์ “ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล” หรือ digital divide ที่ผู้ใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลมีความหลากหลายมาก จนเป็นเหตุให้มีผู้ได้เปรียบเสียเปรียบในวงกว้าง ทางออกคือ การส่งเสริมให้เกิด “ความรู้ประสีประสาทางดิจิทัล” หรือ digital literacy ป้องกันความเสี่ยง ควบคู่ไปกับการสร้างโอกาสการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีอย่างเต็มที่ ซึ่งจะพบว่ามีการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการใช้งานดิจิทัลข้อมูลขนาดใหญ่ และ AI กันโดยทั่วไป อาทิ ผลงานวิจัย บทความธุรกิจ และเอกสารภาครัฐ แต่การถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังคนทั่วไป โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางทางดิจิทัลที่ไม่ได้เข้าถึงการใช้งานอยู่ก่อนยังมีข้อจำกัด

ภาควิชาการพร้อมเป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนกลไกการทำงานรัฐร่วมเอกชนเพื่อพัฒนาคนไทย

ปัญหาความเหลื่อมล้ำทั้งในด้านดิจิทัล หรือการปรับตัวต่าง ๆ มีลักษณะร่วมมาจากความแตกต่างของพื้นฐาน ทำให้มีความพร้อมในการประยุกต์ใช้งานโอกาสและรองรับความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกัน ในการนี้การสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อเอื้อให้เกิดการปรับตัวจึงเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งในขณะที่เรามุ่งมั่นที่จะยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน ยังต้องรวมถึงผู้คนที่มีส่วนร่วมและได้รับประโยชน์จากมันด้วย

การจัดการปัญหาความไม่เท่าเทียมกันจึงกลายเป็นสิ่งสำคัญ ความเหลื่อมล้ำนี้ปรากฏชัดในแง่มุมต่าง ๆ รวมถึงการปรับตัวให้เข้ากับความก้าวหน้าทางดิจิทัลและการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่ไม่หยุดนิ่ง การสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออำนวยความสะดวกในการปรับตัวมักถูกมองว่าเป็นความรับผิดชอบของภาครัฐ เนื่องจากธรรมชาติของมันเป็นผลิตภัณฑ์สาธารณะ

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดด้านงบประมาณ กฎระเบียบ และเทคโนโลยีท้าทายรัฐบาลทั่วโลกในการตอบสนองความต้องการเหล่านี้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลที่ตามมาคือ นักวิจัยเชิงวิชาการกลายเป็นผู้สร้างโอกาส โดยเป็นหัวหอกในการวิจัยเชิงหลักฐานเพื่อรับมือกับความท้าทายที่ซับซ้อนเหล่านี้

ภาควิชาการมีศักยภาพในการเป็นตัวแทนสำคัญในการขับเคลื่อนกลไกร่วมรัฐ-เอกชนเพื่อพัฒนาคนไทย แม้ว่าในอดีต หลายคนจะคิดว่านักวิชาการเป็นมุมมองจากหอคอยงาช้าง และมีแต่งานขึ้นหิ้ง ทางนักวิชาการเองก็เบื่อหน่ายกับการใส่พลังงานกับการทำงานวิจัยและสุดท้ายก็ขึ้นหิ้งจริง ๆ

อย่างไรก็ดี กระแสความสำคัญของข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์มีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ดังนั้น บทบาทของสถาบันการศึกษาก็มีการเคลื่อนไหวในการนำข้อมูลไปสู่การปฏิบัติ เช่น ทาง THE ได้มีการจัดอันดับมหาวิทยาลัยที่สร้างผลกระทบต่อสังคมสูง (SDGs Impact) ทั่วโลก โดย THE Impact Ranking เป็นประจำทุกปี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มการกระตุ้น และมีมหาวิทยาลัยไทยจัดเป็น top 20 ที่ช่วยส่งเสริม SDG และพัฒนานวัตกรรมเพื่อสังคม และการพัฒนาอย่างยั่งยืนอย่างต่อเนื่องและจริงจัง

ศูนย์ประสานงานวิจัยและแพลตฟอร์มกลไกความร่วมมือรัฐร่วมเอกชนเป็นอาวุธทางปัญญาพัฒนาคนไทย

ในประเทศไทยเอง ช่วง 5 ปีที่ผ่านมา บทบาทของภาควิชาการสายวิจัยในการร่วมขับเคลื่อนกลไกการทำงานรัฐร่วมเอกชนเพื่อพัฒนาคนไทยมีกรณีที่น่าสนใจเกิดขึ้นหลายส่วน อาทิ

ศูนย์ประสานงานวิจัยแรงงานแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (CU-ColLaR) (ชื่อปัจจุบันหน่วยปฏิบัติการวิจัยและประสานงานเพื่อการวิจัยแรงงานแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) เป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและกระทรวงแรงงาน จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นตัวกลางในการประสานความร่วมมือทางวิชาการด้านการวิจัยและพัฒนาแรงงาน CU-ColLaR ในลักษณะเชิงบูรณาการของความรู้ด้านแรงงานข้ามคณะและข้ามศาสตร์ เผยแพร่ความรู้และงานวิจัยด้านแรงงานผ่านความร่วมมือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในระดับชาติและนานาชาติ

ที่สำคัญ CU-ColLaR มีส่วนช่วยเหลือสังคมที่ยั่งยืนด้วยการส่งเสริมการวิจัยและมีส่วนผลักดันโครงสร้างพื้นฐาน ด้านข้อมูลแรงงานร่วมกับกระทรวงแรงงาน โดยส่งเสริมให้งานข้อมูลและการวิจัยด้านแรงงานเข้าถึงได้ง่ายขึ้น และเข้าถึงคนวงกว้างขึ้น

นอกจากนี้ ในปีนี้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังได้จัดตั้งแพลตฟอร์ม sustainable society (SS) เพื่อให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมมือกับชุมชนและองค์กรภาครัฐและเอกชนต่าง ๆ ขับเคลื่อนงานวิจัยสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เพิ่มศักยภาพชุมชนผ่านหลักฐานเชิงประจักษ์ นำโดย ศ.ดร.จักรพันธ์ สุธิรัตน์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย และรองศาสตราจารย์ ดร.พรรณี ชีวินศิริวัฒน์ ผู้ช่วยรองอธิการบดีฝ่ายวิจัย แพลตฟอร์ม sustainable society (SS) มีสามส่วนที่สำคัญ ได้แก่ สังคมที่น่าอยู่ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และสังคมถ้วนถึง

ทั้งสามส่วนนี้มุ่งเน้นการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมแบบบูรณาการเพื่อสร้างสังคมที่ครอบคลุมและมีส่วนร่วม เพื่อจัดการกับความท้าทายทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและซับซ้อน ส่งเสริมนวัตกรรมและการมีส่วนร่วมกับวิธีการใหม่ที่มีศักยภาพในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงทางสังคม

บทบาทของนักวิชาการพร้อมเป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนกลไกการทำงานรัฐร่วมเอกชนเพื่อพัฒนาคนไทย ทั้งการส่งเสริมการเข้าถึงข้อมูลให้ง่ายขึ้น พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางข้อมูล การชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงจากความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลและจริยธรรม

และที่สำคัญคือการเสริมศักยภาพและการใช้ประโยชน์จาก AI ผ่านการใช้ข้อมูล เพิ่มจำนวนคนที่จะได้รับประโยชน์จากข้อมูล ล้วนเป็นงานสำคัญที่ภาควิชาการต้องรวมพลังกับภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและภาคประชาชน การพยายามใช้ประโยชน์จากช่วงเวลาแห่งความเปลี่ยนแปลงนี้ให้เกิดความเท่าเทียมและถ้วนถึงที่สุดในการพัฒนาคนไทยและสังคมโลก

บทความนี้เป็นข้อคิดเห็นส่วนบุคคล ซึ่งไม่จำเป็นต้องสอดคล้องกับข้อคิดเห็นของหน่วยงานที่ผู้เขียนสังกัด

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ดิจิทัล นักวิชาการ พัฒนา